Üçüncü Dünya Savaşı'nın eşiğine mi sürükleniyoruz?

YAYINLAMA 17 Ekim 2026 15:02

GÜNCELLEME 17 Ekim 2026 15:03

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Uluslararası arenada art arda yaşanan askeri gerilimler, Avrupa’dan Doğu Asya’ya ve Körfez bölgesine kadar geniş bir coğrafyada güvenlik endişelerini artırıyor. Geçen hafta Riyad Havalimanı füze saldırıları nedeniyle kapanırken Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında 100’den fazla sivilin hayatını kaybettiği bildirildi. Polonya da Rusya’nın Avrupa Birliği ülkelerinde ölümcül sonuçlar doğurabilecek saldırılar düzenleme ihtimaline karşı uyarıda bulundu.

Çin’in kıyı bölgelerinde başlattığı altı günlük gerçek mühimmatlı askeri tatbikat da bölgedeki gerilimin bir başka göstergesi olarak öne çıktı. Bu gelişmeler, farklı coğrafyalardaki krizlerin birbirinden bağımsız değerlendirilmesinin giderek zorlaştığı bir uluslararası güvenlik ortamına işaret ediyor.

Rusya, Çin ve Batı arasındaki rekabet derinleşiyor

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırmaya yöneldi. Almanya, yeniden silahlanma kapsamında milyarlarca avroluk harcamaları içeren önemli bir politika değişikliğine gitti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Avrupa ülkelerinin Rusya’nın gelecekteki hedefleri arasında bulunabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Asya’da ise ABD ile Çin arasındaki stratejik rekabet öne çıkıyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki büyük güç arasında doğrudan çatışma riskine dikkat çekerken Pekin yönetimi askeri harcamalarını artırmayı ve donanmasını güçlendirmeyi sürdürüyor. Tayvan üzerindeki askeri ve siyasi baskı da bölgesel gerilimin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Hibrit saldırılar büyük savaş riskini artırıyor

Dünya savaşına ilişkin endişelerin temelinde yalnızca doğrudan askeri çatışmalar bulunmuyor. Siber faaliyetler, sabotajlar, kundaklama girişimleri ve suikastlar gibi hibrit saldırılar da ülkeler arasındaki gerilimi artıran unsurlar olarak değerlendiriliyor.

Rusya’nın Ukrayna’yı destekleyen Avrupa ülkelerine yönelik hibrit faaliyetleri, yanlış hesaplama veya karşılıklı misilleme sonucunda çatışmaların genişlemesi riskini gündeme getiriyor.

Rusya, Çin, İran ve Kuzey Kore arasındaki yakınlaşma da Batılı güvenlik yetkililerinin dikkatle izlediği gelişmeler arasında bulunuyor. Kuzey Kore ile Rusya arasındaki karşılıklı savunma anlaşması ve Çin’in Rusya’ya sağladığı ekonomik ve teknik destek, bu ilişkilerin uluslararası güç dengeleri üzerindeki etkisini artırıyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Çin ve Rusya’nın Avrupa ile Asya’da eş zamanlı askeri saldırılar düzenleme ihtimaline ilişkin kaygıları da gündeme getirdi.

Dünyada devam eden çatışmaların sayısı rekor seviyede

Uluslararası Kriz Grubu’nun verilerine göre dünya genelinde 65 silahlı çatışma devam ediyor. Bu sayı, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye işaret ediyor. Sudan’daki çatışmalar 14 milyondan fazla insanın yerinden edilmesine neden olurken Gazze’deki savaş da ağır insani sonuçlar doğurdu. Farklı bölgelerde devam eden çatışmalar, uluslararası güvenlik sorunlarının kapsamını ve insani maliyetini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte, çatışmaların sayısındaki artış tek başına yeni bir dünya savaşının başladığı veya kaçınılmaz olduğu anlamına gelmiyor. Böyle bir senaryonun temel göstergelerinden biri, büyük askeri güçlerin doğrudan karşı karşıya gelmesi ve savaşın kıtalar arasında yayılması olurdu.

Değişen güç dengeleri yeni riskler yaratıyor

Küresel ekonomik üretim ve askeri harcamalar içindeki Batılı ülkelerin payı, geçmişe kıyasla geriledi. G7 ülkelerinin küresel gayrisafi yurt içi hasıladaki payı 1989’da yaklaşık üçte iki düzeyindeyken 2022’de yüzde 43’e düştü. Bu değişim, mevcut uluslararası düzeni sorgulayan ülkelerin daha geniş hareket alanı elde etmesine katkıda bulundu. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Çin’in Tayvan üzerindeki baskısı, güç dengelerindeki değişimin güvenlik politikalarına yansıyan örnekleri arasında gösteriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerindeki hak iddiaları ve Kanada’yı ABD’nin 51’inci eyaleti yapmaya yönelik açıklamaları da müttefikler arasındaki güven ilişkileri hakkında tartışmalara yol açtı.

Caydırıcılık ve ittifakların güvenilirliği belirleyici olacak

İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası güvenlik sistemi, büyük ölçüde askeri caydırıcılık ve ittifak taahhütlerine dayanıyor. Nükleer silahların yarattığı karşılıklı yıkım riski, Soğuk Savaş boyunca ABD ile Sovyetler Birliği arasında doğrudan bir savaşın önlenmesinde etkili oldu. Ancak ABD’nin NATO müttefiklerini ve Asya’daki ortaklarını olası bir saldırı karşısında ne ölçüde savunacağına ilişkin belirsizlikler, diğer ülkelerin risk hesaplarını etkileyebilir.

Baltık ülkeleri, Polonya, Japonya ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin güvenlik garantilerinin ne ölçüde uygulanacağı sorusu, büyük güçler arasındaki hesaplaşmanın önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

Mevcut tablo, dünyanın kaçınılmaz biçimde Üçüncü Dünya Savaşı’na gittiğini göstermiyor. Ancak artan askeri rekabet, bölgesel çatışmalar ve ittifaklara ilişkin belirsizlikler, yanlış hesaplamaların daha geniş çaplı bir savaşa dönüşmesini önleyecek diplomatik mekanizmaların önemini artırıyor.