Denizde yakıt krizi!

YAYINLAMA 19 Ekim 2026 00:00

GÜNCELLEME 19 Ekim 2026 00:16

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

EVRİM KÜÇÜK

ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma, deniz yakıtı piyasasında alım alışkanlıklarını değiştiriyor. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle bazı gemilerin Afrika’nın çevresinden daha uzun rotalara yönelmesi, yakıt tüketimini ve sefer maliyetlerini artırıyor. Küresel ticaretin hacim olarak yaklaşık yüzde 90’ının deniz yoluyla taşınması, yakıt piyasasındaki bu değişimi nakliyeciler açısından da kritik hâle getiriyor.

Yakıt fiyatı %70 arttı

Sektör verilerine göre deniz yakıtı fiyatları savaş öncesi seviyelerin yüzde 70’ten fazla üzerinde. Bu ortamda şirketler, uzun vadeli tedarik sözleşmelerinin getirdiği miktar ve fiyat yükümlülüklerini azaltmaya çalışıyor. Bunun yerine bir sonraki limana ulaşmaya yetecek kadar yakıt alıp sonraki ikmal noktasına piyasa koşullarına göre karar veriyor. Spot alımlar esneklik sağlarken fiyatların daha da yükselmesi riskini ortadan kaldırmıyor.

Singapur, ikmal merkezi olarak öne çıkıyor

Dünyanın en büyük gemi yakıt ikmal merkezi Singapur faaliyetlerini artırırken, güvenlik kaygıları gemileri Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Fujairah’tan uzaklaştırıyor. Mauritius, Güney ve Batı Afrika, Brezilya, Sri Lanka ve Pakistan’daki limanlarda yakıt talebi yükseliyor.

Talebin farklı merkezlere kayması, limanlar arasındaki fiyat farklarını büyütürken alternatif noktaların ikmal kapasitesi üzerinde baskı yaratıyor. Şirketler hem yakıtın bulunabilirliğini hem de kalitesini daha yakından izlemek zorunda kalıyor. Bazı işletmeler, fiyat dalgalanmalarına ve tek bir tedarikçiye bağımlılığa karşı korunmak için daha sık ancak daha küçük hacimlerde ikmal yapıyor.

Navlun ve emtia maliyetlerine yeni baskı

Yakıt, deniz taşımacılığının en büyük gider kalemlerinden biri. Uzayan rotalar, daha yüksek yakıt fiyatları ve sıklaşan ikmal ihtiyacı; özellikle tahıl, yağlı tohumlar ve diğer dökme emtiaların taşınma maliyetlerini artırıyor. Uzmanlara göre bu durum, navlun fiyatlarına yansıyarak uzun mesafeli ihracat yapan üreticilerin rekabet gücünü olumsuz etkiliyor.

Süveyş geçişinde yaşlı gemilere ek denetim

Süveyş Kanalı İdaresi, 25 yaş ve üzerindeki tüm gemiler için zorunlu teknik denetim ve test uygulaması başlattı. Yeni kurallar, gemi sahipleri ve acentelerin geçiş planlarına ek kontrolleri dahil etmesini ve gerekli ücretleri önceden karşılamasını gerektiriyor. Denetim ücretleri ve işlemlerin ne kadar süreceği henüz açıklanmadı. İlave prosedürler, özellikle yaşlı filoları işleten şirketler açısından maliyet ve gecikme riski yaratabilir.