Elektrik piyasasında 1 saat sınırı: EPDK'den 151 kalemlik karar

Elektrik piyasasında 1 saat sınırı: EPDK'den 151 kalemlik karar

Elektrik piyasasında 1 saat sınırı: EPDK'den 151 kalemlik kararEPDK, enerji piyasalarında arıza ve kapasite değişimleri için bir saatlik açıklama süresi belirledi. Elektrik ve doğalgazı kapsayan 151 kalemlik veri listesi ise 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Yeni kuralların kapsamı netleşti.

Murat Ali Oral 20 Ekim 2026 08:35 20 Ekim 2026 08:45 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Elektrik ve doğalgaz piyasalarında fiyatları ve üretim kapasitesini etkileyebilecek bilgilerin açıklanmasına yönelik yeni kurallar belirlendi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), belirli arıza ve kapasite değişikliklerinin en geç bir saat içinde duyurulmasını kararlaştırırken, piyasa katılımcılarının erişebileceği verilerin kapsamını da yeniden düzenledi. Resmî Gazete'de yayımlanan iki ayrı kararla enerji piyasalarındaki bilgi paylaşımında yeni bir uygulama takvimi oluşturuldu.

Elektrik santrallerinde bir saatlik bildirim süresi

EPDK'nin 15 Ekim 2026 tarihli ve 14967 sayılı kararı, enerji piyasalarında kamuya açıklanması gereken dâhilî bilgilerin kapsamını belirledi. 20 Ekim tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle elektrik, doğalgaz, emisyon ticaret sistemi ve yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasalarına ilişkin toplam 19 veri kalemi açıklama yükümlülüğü kapsamına alındı.

Kararın en dikkat çekici bölümü, elektrik üretim ve depolama tesislerinin kapasite kullanımını etkileyen gelişmelerle ilgili oldu. Arıza ve bakım çalışmaları nedeniyle üretim kapasitesinde meydana gelen ve açıklama yükümlülüğü doğuran değişikliklerin, olayın ortaya çıkmasından itibaren en geç bir saat içinde kamuoyuna duyurulması gerekecek. Bildirimler, Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) bünyesindeki Dâhilî Bilgi Platformu üzerinden gerçekleştirilecek.

Düzenleme, piyasadaki bütün kapasite hareketleri için koşulsuz bir bildirim zorunluluğu getirmiyor. Hangi gelişmelerin açıklanması gerektiği, belirlenen güç eşikleri ve bilginin elektrik piyasasında işlem kararlarını etkileyebilecek nitelikte olması gibi ölçütlere göre değerlendirilecek.

30 ve 50 megavat sınırı getirildi

Yeni düzenlemede elektrik üretim ve depolama tesisleri için belirli güç eşikleri tanımlandı. Bakım veya arıza nedeniyle kullanılamayan kapasitenin tesis bazında 30 megavat ve üzerinde, portföy bazında ise 50 megavat ve üzerinde değişmesi, açıklama yükümlülüğü açısından belirleyici ölçütler arasında yer alıyor.

Bu eşiklerin üzerinde kalan gelişmeler, ilgili diğer koşulların da karşılanması durumunda kamuya duyurulacak. Eşik değerlerin altında gerçekleşen olaylar ise tamamen kapsam dışında bırakılmıyor. Piyasadaki alım satım kararlarını etkileyebilecek önemli bilgiler, büyüklüklerinden bağımsız olarak açıklama yükümlülüğüne konu olabilecek.

Düzenleme yalnızca arızalarla sınırlı değil. Elektrik üretim tesislerinin yıllık devre dışı kalma planları, yeni üretim ünitelerinin devreye alınması ve iletim şebekesindeki önemli kısıtlar da açıklanması gereken bilgiler arasında bulunuyor.

Elektrik üreticilerinin yanı sıra iletim sistemi işletmecisinin sorumluluğundaki şebeke ve uluslararası bağlantılarda meydana gelen belirli kapasite kısıtlarının da kamuoyuna duyurulması öngörülüyor. Böylece elektrik arzını etkileyebilecek gelişmelerin piyasa katılımcıları tarafından daha hızlı öğrenilmesi amaçlanıyor.

Doğalgaz ve karbon piyasaları da kapsamda

EPDK'nin kararı, elektrik piyasasının dışında doğalgaz sektöründeki önemli gelişmeleri de kapsıyor. Doğalgaz üretimi, depolanması, sıvılaştırılmış doğalgaz tesisleri, iletim hatları ve ithalat-ihracat noktalarındaki kapasite kullanımını etkileyebilecek önemli kısıtların ilgili lisans sahipleri tarafından açıklanması gerekecek.

Düzenlemede doğal afet, grev ve benzeri olağanüstü gelişmelerin enerji arzı üzerindeki olası etkileri de dikkate alınıyor. Piyasa katılımcılarının işlem kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgilerin zamanında duyurulmasıyla, bazı şirketlerin diğerlerinden önce önemli bilgilere ulaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Emisyon ticaret sistemi kapsamındaki tesislerin uzun süre kullanılamaması veya üretim kapasitelerinde önemli değişiklikler meydana gelmesi de bildirim gerektirebilecek gelişmeler arasında bulunuyor. Yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasındaki üretim tesisleri için de arıza, plansız bakım ve kapasite değişimlerine ilişkin açıklama yükümlülükleri tanımlanıyor.

Ancak bu kararların yayımlanması, emisyon ticaret sistemindeki bütün uygulamaların bugünden itibaren başladığı anlamına gelmiyor. Düzenleme, ilgili piyasalar için açıklanması gereken bilgileri belirliyor.

151 kalemlik veri listesi 2027'de uygulanacak

EPDK'nin aynı gün yayımlanan 14968 sayılı ikinci kararı ise enerji piyasalarında düzenli olarak açıklanacak verileri yeniden belirledi. Elektrik, doğalgaz ve yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasalarına ilişkin toplam 151 veri kalemi, Şeffaflık Platformu üzerinden yayımlanacak bilgiler arasında yer aldı.

Elektrik piyasasında gün öncesi fiyatları, işlem hacimleri, eşleşen elektrik miktarları ve verilen tekliflere ilişkin bilgiler bu kapsamda bulunuyor. Gün içi ve vadeli elektrik piyasalarındaki fiyatlar, işlem miktarları ve açık pozisyon verileri de yayımlanacak göstergeler arasında yer alıyor.

Dengeleme Güç Piyasası kapsamında sistem marjinal fiyatları, elektrik sisteminin yönü ve yük alma ile yük atma talimatlarına ilişkin veriler açıklanacak. Elektrik üretimi, tüketimi, kapasite ve depolama miktarları ile hidroelektrik santrallerini ilgilendiren baraj dolulukları da veri listesinde bulunuyor.

Her veri için aynı yayımlanma süresi uygulanmayacak. Verilerin kaynağına ve niteliğine göre saatlik, günlük veya farklı dönemlerde açıklama yapılabilecek. Böylece piyasa katılımcılarının hangi bilgiye ne zaman ulaşabilecekleri önceden belirlenmiş olacak.

151 kalemlik yeni veri listesi 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihte, 6 Ocak 2022 tarihli ve 10711 sayılı eski Kurul Kararı yürürlükten kaldırılacak. Bir saatlik bildirim esaslarını içeren 14967 sayılı kararla, 2027'de uygulanacak veri listesini düzenleyen 14968 sayılı kararın takvimleri birbirinden ayrı değerlendiriliyor.

Elektrik fiyatları ve tüketiciler nasıl etkilenecek?

Enerji piyasalarında önemli bilgilerin zamanında açıklanması, şirketler arasındaki bilgi farklılıklarının azaltılması açısından önem taşıyor. Büyük bir elektrik santralinin beklenmedik şekilde devre dışı kalması veya iletim kapasitesinde ciddi bir kısıt oluşması, piyasadaki arz ve talep dengesini etkileyebiliyor. Bu tür gelişmelerin gecikmeden duyurulması, elektrik ticareti yapan kuruluşların kararlarını daha güncel bilgilerle vermesine yardımcı olabilir.

EPDK'nin yeni kararları, tüketicilere uygulanan elektrik veya doğalgaz tarifelerini doğrudan değiştiren bir düzenleme niteliği taşımıyor. Bu nedenle kararların yayımlanması, konut ve iş yerlerinin elektrik faturalarında kendiliğinden bir artış veya indirim olacağı anlamına gelmiyor.

Bununla birlikte piyasa verilerinin daha ayrıntılı ve düzenli paylaşılması, enerji maliyetlerini izleyen sanayi kuruluşları ve büyük elektrik tüketicileri açısından önem taşıyor. Üretim tesislerinin kullanılabilir kapasitesi, elektrik arzındaki değişiklikler ve piyasa fiyatları hakkındaki bilgilerin zamanında yayımlanması, şirketlerin enerji tedariki ve maliyet planlamalarında yararlanabilecekleri veri miktarını artırabilecek.

Yeni uygulama, enerji piyasalarında fiyat oluşumunun daha şeffaf hale getirilmesi ve piyasa bozucu davranışların önlenmesine yönelik daha önce başlatılan düzenleme sürecinin bir parçası. Şirketlerin açıklama yükümlülüklerine ne ölçüde uyacağı ve yeni veri listesinin piyasa işleyişine etkileri, uygulama döneminde izlenecek.

Kaynak: HABER MERKEZİ

elektrik