Ray-Ban üreticisi EssilorLuxottica akıllı gözlükleriyle mercek altında

Meta akıllı gözlükleri, 2026’nın ilk yarısında küresel sevkiyatların yüzde 81,3’ünü oluşturdu. Ancak gizlice görüntü ve ses kaydı yapılabileceğine yönelik endişeler, Avrupa’da düzenleme ve yasaklama tartışmalarını hızlandırdı.

Ray-Ban’in üreticisi EssilorLuxottica ile Meta’nın geliştirdiği akıllı gözlükler, 2023’te piyasaya sürülmelerinden bu yana video çekme, ses kaydetme ve yapay zeka özellikleri ile teknoloji pazarında yaygınlaşıyor.

Sevkiyat rakamları hızla artıyor

Araştırma kuruluşu Omdia’ya göre yapay zeka özellikli gözlüklerin küresel sevkiyatları 2024’te yaklaşık 2,1 milyon adetten 2025’te 8,4 milyon adede yükseldi. Meta’nın gözlükleri 2026’nın ilk yarısında küresel sevkiyatların yüzde 81,3’ünü oluşturdu. Şirketin ikinci çeyrek açıklamasında akıllı gözlük satışlarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla neredeyse iki katına çıktığı belirtildi.

Avrupa’da gizlilik endişeleri büyüyor

Akıllı gözlüklerin sıradan gözlüklerden kolaylıkla ayırt edilememesi, kişilerin haberi olmadan görüntü ve ses kaydı yapılabileceği endişesini artırıyor. Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB), cihazların çevredeki kişilerin konuşmaları da dahil olmak üzere gizlice kayıt yapılmasını kolaylaştırabileceği uyarısında bulundu. Portföy yöneticisi Louis Larere, kullanıcıların canlı yayın yapabilmesi ve içerikleri sosyal medyada anında paylaşabilmesinin yeni sorunlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Bazı ülkeler yasaklamayı değerlendiriyor

Norveç, ekim ayının başında yapay zeka özellikli gözlüklerin belirli yerlerde kullanımına geçici yasak getirmeyi planladığını açıkladı. Avustralya ise eylül ayında kameralı akıllı gözlüklerin devlet kurumlarındaki iş yerlerinde kullanımını yasaklama seçeneğini değerlendirdi. İtalya ve Avusturya’daki veri koruma otoriteleri, okullarda öğrencilerin akıllı gözlük kullanmasını içeren olaylarla ilgili soruşturmalar yürüttüklerini bildirdi. Fransa’nın veri koruma kurumu daha önce az sayıda şikayet aldığını açıkladı.

Kayıt ışığı ve otomatik bulanıklaştırma önerisi

EDPB, bağlayıcı olmayan ön açıklamasında üreticilere kayıt yapıldığını gösteren ışıklar, sesli uyarılar, yakındaki cihazlara bildirim gönderilmesi, canlı yayınların sınırlandırılması, çevredeki kişilerin yüzlerinin otomatik olarak bulanıklaştırılması ve hastane ya da okul gibi hassas alanlarda konum tabanlı kısıtlamalar önerdi. Avrupa merkezli dijital haklar kuruluşu NOYB’den avukat Kleanthi Sardeli, yetkililerin kamusal alanlardaki kullanımın yasaklanmasını daha koordineli biçimde değerlendirmesi gerektiğini savundu.

Meta ve EssilorLuxottica ne diyor?

Meta, gözlüklerin müzik dinleme, telefon görüşmeleri ve canlı çeviri gibi özellikleriyle kullanıcıların ilgisini çektiğini belirtiyor. Şirket sözcüsü, kamerası bulunan modellerde fotoğraf veya video çekildiğinde yanıp sönen bir ışık olduğunu vurguladı. EssilorLuxottica, düzenlemelerin yenilikçiliği ve farklı teknolojiler arasında tutarlılığı desteklerken insanların haklarını da koruması gerektiğini ifade etti. Şirket, tüketicilerin gözlükleri sorumlu ve saygılı biçimde kullanmasına yardımcı olmak için çalıştığını bildirdi.

Gizlilik tartışması büyümeyi sınırlayabilir

Meta hisselerine sahip Gerber Kawasaki’nin CEO’su Ross Gerber, akıllı gözlüklerin uzun vadeli potansiyelinin bulunduğunu ancak gizlilik endişeleri ve toplumsal tepkilerin yaygınlaşmayı sınırlayabileceğini söyledi. Akıllı gözlüklerde satışların geleceği yalnızca teknoloji ve tüketici talebine değil, ülkelerin getireceği kurallara da bağlı olabilir.