SPK'dan takas işlemleri ve pay blokajına ilişkin açıklama

EKONOMİST YAZARI Ekonomist ekonomist@bigmedia.com.tr Profil Yazılar → SPK'dan takas işlemleri ve pay blokajına ilişkin açıklama

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fon tasfiye sürecinde özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcıların satış talimatı vermesinin veya sistemde belirli bir kaydın bulunmasının, takas işleminin başladığı anlamına gelmediğini açıkladı. Kurul, takası henüz tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına dahil edilmesinin, fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil şekilde paylaştırılmasına katkı sağlayacağını bildirdi.

22 Ekim 2026 | 15:59 · Son Güncellenme: 22 Ekim 2026 | 16:01

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fonların tasfiye sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcıların satış talimatlarının takas işlemleri açısından nasıl değerlendirileceğine açıklık getirdi. Kurul, satış talimatı verilmesinin ya da sistemde belirli bir kaydın yer almasının tek başına takasın başladığını göstermediğini vurguladı. Henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına alınmasının ise fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil biçimde dağıtılmasına katkı sağlayacağı belirtildi.

SPK'dan takas kesinliği ve PBLK hususlarına ilişkin açıklama

SPK tarafından konuyla ilgili yapılan açıklamalarda şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi kapsamında kamuoyunda takas kesinliği ve pay blokajı konusunda tereddütlerin olduğu anlaşılmıştır.

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimatı ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye sürecine girmesi hâlinde dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceği düzenlenmiştir. Bu hükmün amacı, gerçekleştirilen işlemlerde oluşan takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez şekilde yürütülmesi ilkesi getirilerek sermaye piyasalarına duyulan güveni korumaktır.

Ancak söz konusu hüküm, TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlar bakımından, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanması gerektiğini ifade etmemektedir. TEFAS, klasik organize piyasalardan farklı olarak, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine imkân sağlayan bir platformdur. Bu nedenle, TEFAS’ta verilen her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi değildir.

Tasfiye sürecinde, özellikle pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar bakımından, satış talimatlarının verilmiş olması veya sistemde belirli bir kaydın bulunması tek başına takasın başladığı anlamına gelmemektedir. Takas işlemi, alınan talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması ile tamamlanmaktadır.

Bu nedenle, henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına alınması; fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil dağıtılmasına katkı sağlayacaktır. Nitekim pay blokaj kaydı bulunan kişiler de 455.758 fon pay sahibi arasında yer almakta olup ilave bir grup teşkil etmemektedir.

Kanun Teklifinde yer alan düzenleme, tamamlanmış işlemleri etkilememektedir. Yalnızca henüz takas süreci tamamlanmamış talimatları kapsamaktadır. Bu talimatlar, tasfiye sonucunda elde edilen tutarlar üzerinden Kanun Teklifi kapsamında diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecektir.

Düzenlemenin amacı, anılan fon payı sahiplerinin hukuki statüsüne açıklık kazandırılması ve tasfiye kapsamında sahip oldukları hakların belirgin hâle getirilmesidir. Bu yönüyle düzenleme, belirtilen amaçlara ulaşmak için gerekli ve ölçülü bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

EKONOMİST YAZARI Ekonomist ekonomist@bigmedia.com.tr Profil Yazılar →