Malezya ham nadir topraklar için ilk ihracat iznini onayladı

YAYINLAMA 22 Ekim 2026 17:33

GÜNCELLEME 22 Ekim 2026 17:34

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Malezya, işlenmemiş nadir toprak elementlerinin yurt dışına gönderilmesine yönelik yeni kurallar kapsamında ilk ihracat başvurusuna onay verdi. Malezya Maden ve Jeobilim Departmanı tarafından onaylanan başvurunun araştırma ve geliştirme faaliyetleri amacıyla yapıldığı açıklandı. Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanlığı, Bloomberg’in sorusu üzerine yaptığı açıklamada, başvuru sahibinin kimliğini ve gönderilecek malzemenin ayrıntılarını paylaşmadı.

Karar, ülkenin ham nadir toprak ihracatına ilişkin politikasında yeni bir aşamaya işaret ediyor. Ancak izin, tüm ihracat başvurularının serbest bırakıldığı anlamına gelmiyor. Yeni çerçevede her başvurunun belirlenen koşullara uygunluğu değerlendiriliyor.

2024’ten beri uygulanan kısıtlamalar esnetildi

Malezya, yer altı kaynaklarının ülke içinde işlenmesini teşvik etmek ve daha yüksek katma değerli bir sanayi oluşturmak amacıyla 2024 yılında ham nadir toprak ihracatına yönelik kısıtlamalar uygulamaya başlamıştı. Ekim 2026’da yayımlanan yeni yönergelerle, işlenmemiş nadir toprakların belirli şartlar altında araştırma, geliştirme veya işleme amacıyla ihraç edilmesine izin verilebilecek bir sistem oluşturuldu. Düzenleme, yabancı şirketlerin de gerekli mevzuat koşullarını yerine getirmeleri halinde başvuru yapmasına olanak tanıyor.

Malezya yönetimi, ihracat izinlerinin sayısından ziyade yatırımların niteliğine, teknoloji transferine ve ülke ekonomisinde uzun vadeli değer yaratılmasına öncelik verileceğini vurguluyor.

Çin’in hakim olduğu pazarda rekabet artıyor

Nadir toprak elementleri; elektronik, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji sistemleri ve savunma teknolojileri gibi birçok alanda kullanılan stratejik hammaddeler arasında bulunuyor. Çin, nadir toprakların çıkarılması ve özellikle işlenmesi alanında uzun süredir küresel ölçekte önemli bir konuma sahip. Bu durum, diğer ülkeleri tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye ve kendi işleme kapasitelerini geliştirmeye yöneltiyor. Malezya da bu alandaki kapasitesini büyütmeye çalışan ülkeler arasında yer alıyor. Ülke, Çin dışında faaliyet gösteren önemli üreticilerden Avustralyalı Lynas Rare Earths şirketine ev sahipliği yapıyor. Yerel şirketlerin yanı sıra uluslararası yatırımcılar da Malezya’nın nadir toprak sektörüne ilgi gösteriyor.

Yabancı şirketlerin yatırımları gündemde

Malezya’daki nadir toprak sektöründe yeni yatırımlar için çeşitli projeler değerlendiriliyor. Fransa merkezli Carester, Malezyalı Malaco Mining Group ile birlikte Perak eyaletinde nadir toprak elementlerini birbirinden ayırmaya yönelik bir tesis kurmayı planlıyor. Ayrıca 12’den fazla ABD merkezli şirketin ülkedeki yatırım fırsatlarını araştırdığı bildiriliyor. Yerel şirketlerden Berjaya Corp da sektörle ilgili projeleri değerlendiriyor. Bu girişimler, Malezya’nın yalnızca ham madde çıkaran ve ihraç eden bir ülke olmak yerine işleme, arıtma ve ileri teknoloji üretiminde de kapasite oluşturma hedefini destekliyor.

Malezya ham madde yerine katma değere odaklanıyor

Yeni ihracat çerçevesi, Malezya’nın stratejik kaynaklarını ekonomik büyümeye dönüştürme çabasının bir parçası olarak öne çıkıyor. Yönetim, ham maddelerin kontrolsüz biçimde yurt dışına gönderilmesi yerine ülkede işleme faaliyetlerinin ve uzmanlığın geliştirilmesini amaçlıyor.

İlk başvurunun onaylanması, yeni sistemin uygulanmaya başladığını gösteriyor. Bununla birlikte, düzenlemenin uzun vadeli etkisi; yapılacak yatırımlara, teknoloji transferinin kapsamına ve ülkede kurulacak işleme tesislerinin kapasitesine bağlı olacak.