Elon Musk başta olmak üzere ABD'li milyarderlerin çocuklara yönelik milyarlarca dolarlık hisse bağışları dünyanın dikkatini çekmişti. Hayırseverlik olarak değerlendirilen bu hamlenin arkasında yatan asıl neden ise bambaşka çıktı.
24 Ekim 2026 10:21 24 Ekim 2026 10:31 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!ABD'de milyarderlerin çocuklara yönelik milyarlarca dolarlık hisse bağışları, hayırseverliğin ötesinde sağladığı vergi avantajlarıyla gündeme geldi. Dünyanın en zengin isimlerinden Elon Musk'ın yaklaşık 73 milyon çocuğa SpaceX hissesi verme vaadi, ultra zenginlerin servetlerini aktarırken vergi yüklerini nasıl azaltabildiğini yeniden tartışmaya açtı.
Bloomberg'in haberine göre, ABD'de giderek yaygınlaşan bu yöntem sayesinde milyarderler, yüksek değer kazanan şirket hisselerini satmak yerine bağışlayarak milyarlarca dolarlık sermaye kazancı vergisinden kaçınabiliyor. Üstelik belirli şartların karşılanması halinde bağışlar, ek vergi indirimleri de sağlayabiliyor.
Zenginler neden hisse bağışlıyor?
ABD'de büyük servet sahiplerinin hisse bağışlamayı tercih etmesinin arkasında önemli bir vergi avantajı bulunuyor.
Normal şartlarda bir milyarder, yıllar içinde büyük değer kazanan şirket hisselerini sattığında elde ettiği kazanç üzerinden sermaye kazancı vergisi ödemek zorunda kalıyor.
Ancak aynı hisselerin uygun bir vergiden muaf kuruluşa doğrudan bağışlanması halinde, satış işlemi gerçekleşmediği için söz konusu sermaye kazancı vergisi doğmayabiliyor.
Bununla birlikte bağışın niteliğine ve yürürlükteki vergi kurallarına bağlı olarak, bağışlanan hisselerin değeri üzerinden gelir vergisi indirimi de elde edilebiliyor.
Böylece milyarderler, bir yandan yüksek tutarlı bağışlarla hayırseverlik faaliyetlerinde bulunurken diğer yandan hisseleri satarak bağış yapmaları durumunda karşılaşabilecekleri vergi yükünü azaltabiliyor.
Elon Musk örneğinde milyarlarca dolarlık hesap
Elon Musk'ın ABD'de 17 yaş ve altındaki yaklaşık 73 milyon çocuğun her birine bir SpaceX hissesi bağışlama vaadi, bu yöntemin en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.
SpaceX hisselerinin yaklaşık 147 dolarlık fiyatı üzerinden yapılan hesaplamaya göre bağışın toplam büyüklüğü 10,7 milyar dolara ulaşıyor.
Vergi politikaları üzerine çalışmalar yürüten Tax Foundation'ın Başekonomisti Will McBride, Musk'ın söz konusu hisseleri bağışlamak yerine satması durumunda yaklaşık 2,6 milyar dolarlık federal sermaye kazancı vergisiyle karşılaşabileceğini belirtti.
Hesaplamada yüzde 23,8'lik federal sermaye kazancı vergisi oranı esas alındı.
Musk'ın hisseleri uygun koşullarda bağışlaması halinde ise satıştan kaynaklanacak bu vergi yükü oluşmayabilecek. Ancak bu tutar, gerçekleşmiş bir vergi tasarrufundan ziyade olası hisse satışına dayanan bir hesaplamayı ifade ediyor.
Bağış yaparken vergi indirimi de kazanabiliyorlar
Hisse bağışı yönteminin ultra zenginler açısından bir diğer avantajı, belirli koşullarda hayırseverlik faaliyetleri üzerinden vergi indirimi elde edilebilmesi.
ABD vergi sistemi, gerekli şartları taşıyan kuruluşlara yapılan bağışlar için çeşitli indirimler öngörüyor.
Bu nedenle değer kazanmış hisselerin doğrudan bağışlanması, nakit elde etmek amacıyla satılmalarına kıyasla bağışçılar açısından daha avantajlı olabiliyor.
McBride, Musk'ın girişiminin hayırseverlik niteliği taşıdığını ancak önemli vergi avantajları da sunduğunu vurguladı.
Vergi uzmanlarına göre bu yöntem, büyük servet sahiplerinin hayırseverlik faaliyetlerini sürdürürken vergi yüklerini yönetmelerinde giderek daha önemli bir araç haline gelebilir.
Çocuklar için aynı avantaj söz konusu değil
Milyarderlerin hisse bağışlarıyla elde edebildiği vergi avantajlarına karşılık, bağışlardan yararlanacak çocuklar çeşitli sınırlamalarla karşı karşıya kalıyor.
Musk'ın bağışlamayı planladığı SpaceX hisselerinin, ABD Başkanı Donald Trump döneminde oluşturulan Trump Hesapları üzerinden dağıtılması öngörülüyor.
Bu hesaplara aktarılan bireysel şirket hisselerinin satılabilmesi için beş yıllık bekleme süresi bulunuyor. Ayrıca hesaplarda biriken paraya genel olarak çocukların 18 yaşına girdikleri yıla kadar erişilemiyor.
Hesap sahipleri, ilerleyen yıllarda birikimlerini eğitim, konut alımı veya iş kurma amacıyla kullansalar bile, çekilen tutarların vergilendirilebilir kısmı üzerinden gelir vergisi ödemek zorunda kalabiliyor.
Uzmanlar risklere dikkat çekiyor
Obama yönetimi döneminde ABD Hazine Bakanlığı'nda görev yapan Mark Iwry, bağışlanan hisselerin çocuklar açısından yatırım riski oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Iwry, hesap sahiplerinin kendilerine aktarılan hisseleri reddetme veya değer kaybeden yatırımlardan zamanında çıkma konusunda sınırlamalarla karşılaşabileceğini belirtti.
Özellikle hisselerin belirli bir süre satılamaması, şirket değerinde sert düşüş yaşanması durumunda çocukların zararlarını sınırlandırmasını zorlaştırabilir.
Boston Üniversitesi Hukuk Fakültesi Profesörü Steven Dean ise büyük hisse bağışlarının servet eşitsizliği üzerindeki etkisinin henüz belirsiz olduğunu ifade etti.
Dean, ultra zenginlerin daha fazla vergilendirilmesi ve büyük şirketler üzerindeki denetimlerin artırılmasının, ekonomik eşitsizlikle mücadelede daha etkili olabileceğini savundu.
Uzmanlara göre milyarderlerin hisse bağışları çocuklara uzun vadeli yatırım imkânı sunabilse de bu işlemlerin bağışçılara sağladığı milyarlarca dolarlık vergi avantajı, uygulamanın en çok tartışılan yönlerinden biri olmaya devam ediyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.