Ankara’nın nitelikli mezunları yurt dışına yöneliyor

Verilere göre Türkiye'de yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2024'teki yüzde 2 seviyesinden 2025'te yüzde 2,2'ye yükseldi.

İstanbul yüzde 4 ile ilk sırada yer alırken, İzmir ikinci, Ankara üçüncü oldu. Başkenti Eskişehir ve Yalova takip etti.

Ankara'nın hem erkek hem de kadın mezunlarda Türkiye ortalamasının üzerinde beyin göçü oranına sahip olması dikkat çekti.

ANKARA'DA ERKEKLERDE YÜZDE 3,6, KADINLARDA YÜZDE 2,4

TÜİK'in il bazlı verilerine göre Ankara'daki yükseköğretim beyin göçü oranları şöyle gerçekleşti:

Erkek mezunlar: %3,6

Kadın mezunlar: %2,4

Türkiye geneli erkek mezunlar: %2,7

Türkiye geneli kadın mezunlar: %1,8

Ankara, her iki cinsiyette de beyin göçü oranının en yüksek olduğu üçüncü il olarak kayıtlara geçti.

EN YÜKSEK BEYİN GÖÇÜ BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİKTE

Türkiye genelindeki veriler, beyin göçünün özellikle yüksek teknoloji ve nitelikli uzmanlık gerektiren alanlarda yoğunlaştığını gösterdi.

Eğitim alanlarına göre en yüksek beyin göçü oranları şöyle sıralandı:

Bilişim ve iletişim teknolojileri: %7,0

Mühendislik, imalat ve inşaat: %4,8

Doğa bilimleri, matematik ve istatistik: %3,0

Lisans programları incelendiğinde ise moleküler biyoloji ve genetik yüzde 13,1 ile ilk sırada yer aldı. İşletme mühendisliğinde yüzde 13, matematik mühendisliğinde yüzde 11, elektronik mühendisliğinde yüzde 10,9 ve fizik mühendisliğinde yüzde 10,2 oranları kaydedildi.

Bu veriler Türkiye geneline ait olmakla birlikte savunma sanayisi, bilişim, mühendislik ve teknoloji üretiminde önemli bir merkez olan Ankara açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.

MEZUNLARIN İLK TERCİHİ ALMANYA

TÜİK verilerine göre Türkiye'den yurt dışına göç eden lisans mezunlarının en çok tercih ettiği beş ülke şöyle sıralandı:

Almanya: %22,0

ABD: %16,9

Birleşik Krallık: %10,5

Hollanda: %8,3

Kanada: %5,2

Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda'ya göç eden mezunlar arasında bilgisayar mühendisliği öne çıkarken ABD'ye gidenler arasında elektrik-elektronik mühendisliği mezunları ilk sırada yer aldı.

Ülke dağılımı Ankara'ya özel değil, Türkiye genelindeki lisans mezunlarını kapsıyor.

VAKIF ÜNİVERSİTESİ MEZUNLARINDA ORAN DAHA YÜKSEK

Üniversite türüne göre Türkiye genelinde devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 1,9, vakıf üniversitesi mezunlarının oranı ise yüzde 4,4 oldu.

Vakıf üniversitelerinde tam burslu eğitim alan mezunların beyin göçü oranının yüzde 8,6'ya ulaşması dikkat çekti.

Bu sonuçlar, nitelikli insan kaynağının yurt dışında eğitim ve kariyer fırsatlarına yöneliminin yükseköğretim kurumları açısından önemini ortaya koyuyor.

ANKARA'NIN EKONOMİSİ İÇİN KRİTİK SORU

ODTÜ, Bilkent, Hacettepe ve Ankara Üniversitesi gibi köklü yükseköğretim kurumlarına ev sahipliği yapan Başkent, aynı zamanda savunma sanayisi, yazılım, elektronik, sağlık teknolojileri ve mühendislik alanlarında güçlü bir üretim ekosistemine sahip.

Ankara'nın beyin göçünde Türkiye üçüncüsü olması, üniversiteler ile sanayi arasındaki iş birliğinin, nitelikli istihdam olanaklarının ve araştırma yatırımlarının önemini yeniden gündeme taşıyor.

Uzmanlaşmış iş gücünün yurt dışında kariyer yapmayı tercih etmesi, özellikle teknoloji geliştiren şirketlerin insan kaynağı politikaları açısından değerlendirilmesi gereken bir gelişme.

Ancak TÜİK'in açıklanan verileri, Ankara'daki hangi üniversiteden kaç mezunun ayrıldığını veya göç nedenlerini doğrudan göstermiyor.

Başkent açısından önümüzdeki dönemin önemli sorularından biri, yetiştirilen nitelikli insan kaynağının Ankara'daki araştırma, üretim ve yatırım faaliyetlerinde daha fazla nasıl değerlendirilebileceği olacak.

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, 2025. Yayım tarihi: 23 Ekim 2026.