Limonlu su ve sirke böbrek taşını gerçekten düşürür mü?

YAYINLAMA 27 Ekim 2026 13:29

GÜNCELLEME 27 Ekim 2026 13:35

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Berkan Reşorlu, böbrek taşlarını düşürmek amacıyla tüketilen elma sirkesi ve limonlu suyun bilimsel açıdan nasıl değerlendirilmesi gerektiğini, sitratın taş oluşumundaki rolünü ve bu konuda yapılan araştırmaları anlattı.

Böbrek taşı denildiğinde akla gelen geleneksel yöntemlerden biri de sirke veya limonlu su tüketmektir. Özellikle elma sirkesinin taşları parçaladığı, limonlu suyun ise böbrekteki taşları erittiği yönündeki iddialarla sıkça karşılaşılır. Ancak bu iki içeceğin böbrek taşı üzerindeki olası etkileri aynı değildir. Ayrıca yeni taş oluşumunu önlemeye yönelik araştırmalarla mevcut bir taşın düşürülmesi birbirinden farklı konulardır.

Böbrek taşında elma sirkesi ve limonlu su efsanesini Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Berkan Reşorlu ile 4 soruda mercek altına aldık.

1-Elma sirkesi böbrek taşını düşürebilir mi?

Elma sirkesinin böbrekte veya üreterde bulunan bir taşı doğrudan düşürdüğünü gösteren yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır.

Sirkenin temel bileşenlerinden biri asetik asittir. Bu nedenle sirkenin kalsiyum içeren böbrek taşlarını eritebileceği düşünülür. Ancak sirke içildiğinde asetik asit sindirim sisteminden emilir ve vücutta metabolik süreçlerden geçer. Dolayısıyla tüketilen sirke, böbrek taşının üzerine doğrudan asit olarak ulaşmaz.

Laboratuvar ortamında kalsiyum oksalat kristalleri üzerinde bazı değişikliklerin gözlenmesi de sirke içmenin insan vücudundaki taşları eriteceği anlamına gelmez.

2-Elma sirkesiyle ilgili bilimsel çalışmalar ne söylüyor?

Elma sirkesinin böbrek taşı oluşumu üzerindeki etkisini araştıran çalışmalarda farklı sonuçlar elde edilmiştir.

2019 yılında yayımlanan bir araştırmada sirke tüketiminin idrar sitratındaki artış, idrar kalsiyumundaki azalma ve kalsiyum oksalat taşı tekrarının daha düşük olmasıyla ilişkili olabileceği bildirilmiştir.

Buna karşılık 2026 yılında yayımlanan randomize çapraz çalışmada farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Yirmi katılımcıyla gerçekleştirilen araştırmada elma sirkesi tüketiminin 24 saatlik idrar sitratı, pH değeri veya idrar hacminde anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı görülmüştür.

Katılımcı sayısı sınırlı olsa da mevcut veriler, elma sirkesinin böbrek taşlarından korunmak amacıyla rutin olarak önerilmesini desteklemek için yeterli değildir.

3- Limonlu suyun böbrek taşları açısından farkı nedir?

Limonlu suyun böbrek taşı açısından öne çıkan özelliği sitrat içermesidir. Sitrat, idrarda kalsiyuma bağlanarak bazı kristallerin oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle limon ve diğer bazı narenciye ürünleri, özellikle kalsiyum taşı oluşumuna yatkın kişiler açısından araştırılmıştır.

2026 tarihli çalışmada limonlu su tüketen grupta idrar sitratında artış bildirilmiştir. Ancak bu sonucun daha geniş katılımlı araştırmalarla desteklenmesi gerekir.

Burada önemli bir ayrım bulunur. Limonlu suyun idrardaki sitrat miktarını artırabilmesi, mevcut böbrek taşını erittiği veya idrar kanalından düşürdüğü anlamına gelmez.

Ayrıca limonlu içecekler tercih edilirken yüksek miktarda şeker içeren hazır ürünler yerine düşük şekerli seçeneklerin değerlendirilmesi daha uygundur.

4- Hangi böbrek taşları tıbbi yöntemlerle eritilebilir?

Böbrek taşlarının tamamı aynı kimyasal yapıya sahip değildir. Özellikle kalsiyum oksalat taşları, sirke veya limonlu su tüketilerek eritilemez.

Buna karşılık uygun hastalarda ürik asit taşları, idrarın pH değerinin kontrollü şekilde yükseltilmesiyle çözünebilir. Oral kemoliz adı verilen bu yaklaşım, hekim gözetiminde uygulanan tıbbi bir yöntemdir.

İdrarın gereğinden fazla alkalileştirilmesi başka taş türlerinin oluşumunu kolaylaştırabileceği için taşın yapısı bilinmeden herhangi bir yöntem denenmemelidir.

Böbrek taşı bulunan kişilerde önemli olan, taşın türünün, büyüklüğünün ve bulunduğu konumun belirlenmesidir. Geleneksel yöntemler yerine bu bilgiler doğrultusunda yapılan ürolojik değerlendirme, izlem ve tedavi planının temelini oluşturur.