"Kriz sanayinin geneline yayıldı üretim için acil planlama şart"

YAYINLAMA 28 Ekim 2026 00:00

GÜNCELLEME 28 Ekim 2026 00:15

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

DUYGU GÖKSU / İZMİR

Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü’nün tekstil ve hazır giyim alanındaki bilimsel bilgi paylaşımını teşvik etmek amacıyla 1976 yılından bu yana düzenlediği Uluslararası İzmir Tekstil ve Hazır Giyim Sempozyumu’nun (IITAS) 17’ncisi yapıldı. Sempozyum kapsamında, moderatörlüğünü Ege Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Atılgan’ın yaptığı “Tekstil Ekonomisinde Dönüşüm ve Yeni Dengeler” başlıklı panele Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclisi Başkanı Şeref Fayat, Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Müşterek Başkanı Toygar Narbay, Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Çağlar Bağcı ve EKONOMİ Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ konuşmacı olarak katıldı.

Panelde, hazır giyimde uzayan kriz, küresel rekabet stratejileri ve dijital dönüşüm fırsatları masaya yatırıldı.

Şeref Fayat, Türkiye’nin geçmişte her 10 yılda bir kriz yaşayıp bir yıl içerisinde krizleri atlattığını, finansal kaslarının güçlü olduğunu belirterek, “Küresel kriz savaşlarla birleşerek ilk defa bu kadar uzadı” dedi.

Fayat, kuru bastırarak enflasyonu düşürme stratejisinin sanayici açısından pazar kaybına yol açtığını ve krizin emek yoğun sektörlerden tüm sanayiye yayıldığını söyledi.

11. Kalkınma Planı’nda tekstil kapasitesinin doyuma ulaştığı raporlanmasına rağmen pandemide siparişlerin süreceği zannıyla milyarlarca dolarlık gereksiz inşaat ve makine yatırımı yapıldığını hatırlatan Fayat, “12. Kalkınma Planı yapılırken 11. Plan raporları dahi bulunamadı. Devlet Planlama Teşkilatı’nın acilen kurulması gerekiyor. Kriz uzadıkça sanayiciler küsüyor. Pek çok şirket sahibi bilançosunu devredip sektörden çıkmaya razı” diye konuştu.

“Üretsiz toplumlar yüksek teknolojiyi de kaybetti”

Avrupa’nın 1980’lerde üretimi üçüncü ülkelere kaydırıp sadece marka ve yüksek teknolojiyi tutma stratejisinin çöktüğünü ifade eden Toygar Narbay, üretsiz toplumların yüksek teknolojiyi de kaybettiğini dile getirdi. Türkiye’nin de aynı hataya düşme riski taşıdığını söyleyen Narbay, “Türkiye’nin Batı’da lüks, Doğu’da değer markaları üretmesi; Suriye, Kuzey Irak ve Azerbaycan gibi çevre havzalarda ise ekonomi markaları üreterek hacmini koruması gerekiyor” dedi.

Öte yandan Gümrük Birliği’nin yenilenmesinin sektöre doğrudan ek avantaj getirmeyeceğini belirten Narbay, “Asıl sorun, Avrupa Birliği’nin (AB) üçüncü ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları (STA) imzalarken Türkiye’yi kısıtlaması” dedi.

“Küçük işletmeleri birleşmeye teşvik edecek modele ihtiyaç var”

Hakan Güldağ, Güney Kore’nin KOBİ’lerini kümelenme modelleriyle verimli kılması örneğini vererek Türkiye’nin de küçük işletmeleri birleşmeye ve güç birliği yapmaya teşvik edecek benzer bir destek modeline acilen ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Ölçek büyüdükçe firmaların uygun finansmana erişiminin kolaylaşacağını belirten Güldağ, kapanan tesislerle bir kez kaybedilen sanayi yetkinliklerinin geri gelmesinin çok uzun zaman alacağını, ülkenin sadece hizmet ve turizm sektörüyle kalkınamayacağını belirtti. Güldağ, bu süreci yönetebilmek için bütüncül bir devlet aklına ihtiyaç duyulduğunu sözlerine ekledi.

"Yapay zekâ, yüksek bütçe gerektiren dijital dönüşümü demokratikleştirdi"

Eskiden yüksek bütçeler gerektiren dijital dönüşüme KOBİ'lerin uzak kaldığını, ancak yapay zekânın bu süreci demokratikleştirdiğini ve küçük firmaların da dönüşüme adapte olmasını sağladığını belirten Çağlar Bağcı, "Kumaş planlamasından satın almaya ve müşteri temsilciliğine kadar rutin işler yapay zekâya devredilerek verimlilik artırılabilir. Türk üreticisi ve hazır giyim sektörü teknolojiye ve yeniliklere çok hızlı adapte oluyor" dedi. Sektör olarak döviz dönüşüm desteğinin %3'ten %6-10 seviyesine çıkarılmasını talep ettiklerini, ancak uygulanan desteğin %1-1,5 seviyelerine gerilediğini belirten Bağcı, Türkiye'deki sanayisizleşme sürecinin çok erken başladığını söyledi. Bağcı, sanayinin yurt içi hasıladaki payının 2021'de %22,1 iken 2026 yılı hedef ve projeksiyonlarında %14,9'a kadar gerilediğini dile getirdi.