Fitch'ten Sırbistan uyarısı: Seçim belirsizliği azaldı, gözler yeni hükümetin ekonomi politikalarında

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Sırbistan'da 25 Ekim'de yapılan erken genel seçimleri Öğrenci Listesi'nin (Student List) kazanmasının seçim sonuçlarına ilişkin siyasi belirsizliği azalttığını, ancak yeni hükümetin ekonomi programı ve politika önceliklerinin henüz netleşmediğini bildirdi. Fitch, yeni yönetimin mali disiplin ve makroekonomik istikrar konusundaki yaklaşımının ülkenin kredi notu açısından belirleyici olacağını vurguladı.

Fitch'in 28 Ekim tarihli değerlendirmesinde, Sırbistan'ın "BB+" seviyesindeki kredi notu ve "Pozitif" görünümünün, son yıllarda güçlenen makroekonomik istikrar, görece sağlam kamu maliyesi ve iyileşen dış finansman tamponlarıyla desteklendiği belirtildi.

Kuruluş, yeni hükümetin ekonomi politikalarının ve önceliklerinin değerlendirilmesinin ülkenin kredi notuna ilişkin gelecek kararlar açısından önem taşıdığını ifade etti.

Öğrenci Listesi parlamentoda 141 sandalye kazandı

Kesin seçim sonuçlarına göre, daha önce hükümet deneyimi bulunmayan Öğrenci Listesi, 25 Ekim'deki erken genel seçimlerde oyların yüzde 53'ünü alarak 250 sandalyeli parlamentoda 141 sandalye kazandı ve tek başına çoğunluğu elde etti.

Eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in Birleşik Sırbistan hareketi ise yüzde 38,8 oyla 103 sandalye elde etti. Kalan altı sandalye ulusal azınlık temsilcilerine gitti.

Böylece Sırbistan'da 14 yıllık iktidar döneminin ardından yönetim değişikliği yaşandı.

Fitch, seçimlerin normal takvimden altı ay önce gerçekleştirildiğini belirtti. Vucic'in başbakanlığa aday olmak amacıyla istifa etmesinin ardından cumhurbaşkanlığı seçimlerinin de 2026 sonuna kadar yapılması gerekiyor. Vucic'in cumhurbaşkanlığı seçiminde yeniden aday olma hakkı bulunmuyor.

Kuruluş, yeni cumhurbaşkanının görevinin ağırlıklı olarak sembolik hale gelmesini, yürütme yetkisinin ise büyük ölçüde yeni hükümette toplanmasını bekliyor.

Fitch, reformların uygulanmasında zorluklar görüyor

Fitch'e göre seçim sonucu, Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlayan, yaklaşık iki yıl süren öğrenci öncülüğündeki protestoların ardından Öğrenci Listesi'ne güçlü bir siyasi yetki sağladı.

Öğrenci Listesi'nin seçim kampanyasında hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, yolsuzluk iddialarıyla mücadele ve medya bağımsızlığının artırılması öne çıktı.

Hareketin vaatleri arasında büyük kamu projelerinin gözden geçirilmesi ile seçim, yargı, eğitim ve sağlık sistemlerinde reform yapılması da bulunuyor.

Ancak Fitch, hareketin sınırlı siyasi deneyimi, merkezi olmayan örgütlenme yapısı, farklı ideolojik eğilimleri ve devlet kurumlarının yüksek düzeyde siyasallaşmış olması nedeniyle reformların uygulanmasında yönetim sorunları yaşanabileceğini değerlendirdi.

Yeni hükümetin ekonomi programı henüz net değil

Fitch, Öğrenci Listesi'nin ekonomik ve mali politika önceliklerine ilişkin belirsizliğin sürdüğünü belirtti.

Hareketin seçim vaatlerinin genel ifadeler içerdiğini ve ayrıntılı bir ekonomi programı sunmadığını kaydeden kuruluş, yerli ekonomik kalkınmanın desteklenmesi, daha adil bir vergi sistemi ve işletmeler için daha öngörülebilir koşullar oluşturulmasının temel hedefler arasında bulunduğunu aktardı.

Öğrenci Listesi ayrıca kamu yatırımları ve devlet sözleşmeleri üzerindeki denetimin güçlendirilmesini savunuyor.

Dış politikada ise yeni hükümetin, önceki yönetimde olduğu gibi Rusya, Avrupa ve Çin arasındaki ilişkilerde denge arayışını sürdürmesi bekleniyor. Fitch, özellikle enerji sektöründeki ekonomik bağların ve artan jeopolitik gerilimlerin bu yaklaşımda etkili olabileceğini belirtti.

20 Kasım'daki kredi notu değerlendirmesi önem taşıyor

Fitch Ratings, temmuz ayında Sırbistan'ın kredi notunu "BB+" ve görünümünü "Pozitif" olarak teyit etmişti.

Kuruluşun bir sonraki kredi notu değerlendirmesi 20 Kasım'da gerçekleştirilecek.

Fitch, bu değerlendirmede yeni hükümetin politika yönelimini, mali disiplini koruma kapasitesini, makroekonomik istikrarı ve yeterli dış finansman tamponlarını sürdürme becerisini inceleyeceğini açıkladı. Ekonomi ve kamu maliyesindeki son gelişmeler de değerlendirmeye dahil edilecek.

Kuruluş, siyasi geçiş sürecinin ekonomik büyümeyi, makroekonomik istikrarı ve dış finansmanı olumsuz etkilemeyeceğine yönelik güvenin artmasının Sırbistan'ın kredi profili açısından olumlu olacağını belirtti. Kurumsal yönetim ve devlet kurumlarının güçlendirilmesinde ilerleme sağlanmasının da kredi notu üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ifade edildi.

Buna karşılık siyasi belirsizliğin artması, ekonomi politikalarında sapmalar yaşanması veya kamu maliyesi ile dış finansman tamponlarının zayıflaması halinde kredi notu görünümünün "Durağan"a çevrilebileceği uyarısında bulunuldu.

Fitch, kamu borcunda kalıcı bir artışın da Sırbistan'ın kredi notu açısından olumsuz olacağını vurguladı.