ABD'nin, 3 Kasım seçimleri sonrasında İran'a düzenlenebilecek yeni saldırılar için Orta Doğu'daki müttefiklerini uyardığı bildirildi. Washington'ın özellikle enerji tesislerini hedef alabilecek misillemelere karşı önlem istediği belirtildi.
Murat Ali Oral 29 Ekim 2026 07:22 29 Ekim 2026 07:28 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!ABD yönetiminin, 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimlerinin ardından İran'a yönelik yeni askerî operasyon ihtimaline karşı Orta Doğu'daki bazı ülkelere hazırlık uyarısında bulunduğu bildirildi. Diplomatik temaslar hakkında bilgi sahibi iki yetkilinin aktardığına göre Washington, olası bir saldırının ardından İran'ın bölgedeki enerji tesislerini ve kritik altyapıyı hedef alabileceği değerlendirmesini müttefikleriyle paylaştı. Uyarıların, ABD'nin henüz kesinleşmiş bir saldırı kararı bulunmamasına rağmen iletilmesi dikkat çekti.
Bölge ülkelerinden yalnızca yeni bir askerî harekâta değil, İran ve İran destekli grupların verebileceği karşılığa da hazırlıklı olmaları istendiği belirtildi. Washington'da kısa süreli bir operasyon seçeneği değerlendirilirken, bölgedeki yetkililer misillemelerin çatışmaları daha uzun süreye yaymasından endişe ediyor. Özellikle petrol üretim ve sevkiyat altyapısının zarar görmesi ihtimali, küresel enerji piyasaları açısından yeni bir risk oluşturuyor.
ABD, enerji tesisleri için önlem alınmasını istedi
Diplomatik temaslar hakkında bilgilendirilen iki yetkilinin verdiği bilgilere göre ABD, bölgedeki müttefiklerine olası yeni saldırıların birkaç gün sürebileceğini iletti. Ancak İran'ın buna vereceği karşılığın yalnızca ABD hedefleriyle sınırlı kalmayabileceği değerlendiriliyor. Körfez ülkelerindeki petrol tesisleri, enerji altyapısı ve diğer stratejik noktalar olası misilleme senaryolarında öne çıkıyor.
Washington yönetiminin bölge ülkelerine ihtiyati önlemler almaları yönünde çağrıda bulunduğu belirtilirken, hangi ülkelerin doğrudan uyarıldığı açıklanmadı. Bu nedenle uyarıların belirli petrol tesislerine yönelik somut ve yakın bir saldırı istihbaratına dayanıp dayanmadığı henüz bilinmiyor. ABD yönetimi de diplomatik temaslara ilişkin iddialar hakkında açıklama yapmadı.
Enerji tesislerine yönelik saldırı ihtimali, çatışmaların petrol fiyatları üzerindeki etkisini yeniden büyütebilir. Özellikle üretim, depolama ve ihracat altyapısında yaşanabilecek kesintiler, arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırabilir. Bununla birlikte henüz yeni bir saldırı gerçekleşmediği ve Washington'ın askerî harekât konusunda kesin karar vermediği vurgulanıyor.
3 Kasım seçimlerinden sonrası işaret ediliyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni askerî müdahale seçeneğini değerlendirdiğini daha önce çeşitli açıklamalarında dile getirmişti. Ancak son diplomatik uyarılarda dikkat çeken gelişme, olası operasyon için 3 Kasım seçimlerinin sonrasına işaret edilmesi oldu. Washington yönetiminin askerî hazırlıkları sürerken, bölge ülkeleri de seçimlerin ardından çatışmaların yeniden yoğunlaşabileceği ihtimalini değerlendiriyor.
Trump, 27 Ekim'de Teksas'ın Lubbock kentinde yaptığı konuşmada İran'la yaklaşık sekiz aydır devam eden çatışmaların birkaç hafta içinde sona erebileceğini söyledi. Bununla birlikte İran'ın nükleer silah edinmesini kesin biçimde engelleyecek bir sonuca ulaşılması gerektiğini vurguladı. ABD Başkanı'nın bir yandan savaşın sona yaklaşabileceğini belirtmesi, diğer yandan yeni bombardıman seçeneğini gündemde tutması bölgedeki belirsizliği artırıyor.
Beyaz Saray'ın henüz kesin karar vermemiş olması, saldırının mutlaka seçimlerden hemen sonra başlayacağı anlamına gelmiyor. ABD ordusunun yeni ve kapsamlı bir harekâtı hangi tarihte başlatabilecek durumda olacağı da netleşmiş değil. Ancak diplomatik uyarılar, Washington'ın olası bir tırmanmanın bölgesel sonuçlarına karşı hazırlık yapılmasını istediğini gösteriyor.
Körfez'e 9 bin askerlik yeni takviye
ABD Savunma Bakanlığı, eylül ayının sonlarında USS Theodore Roosevelt uçak gemisi ile deniz piyadelerini taşıyan amfibi çıkarma gemilerini Basra Körfezi'ne yönlendirmişti. Bölgeye gönderilen askerî unsurların toplam personel gücünün yaklaşık 9 bin olduğu belirtiliyor. Bu sevkiyat, ABD'nin Orta Doğu'daki askerî varlığını güçlendirme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
ABD'li bir yetkilinin daha önce verdiği bilgiye göre takviyelerin ardından bölgedeki denizci ve deniz piyadesi sayısı 20 bini aşabilecek. Yüzlerce hava aracını da kapsayabilecek böyle bir konuşlanma, son yirmi yılda yalnızca birkaç kez görülen büyüklükte bir askerî yığınak anlamına geliyor. ABD Donanması, nisan ayında 2003'ten bu yana ilk kez Orta Doğu'da aynı anda üç uçak gemisi taarruz grubunu bulundurmuştu.
Bununla birlikte askerî varlığın artırılması tek başına saldırı kararının alındığını göstermiyor. Bölgeye konuşlandırılan kuvvetler, olası bir operasyonun yanı sıra savunma, caydırıcılık ve müttefiklerin korunması amacıyla da kullanılabiliyor. Washington'ın sonraki adımını belirleyecek unsur, Trump'ın askerî seçeneğe ilişkin vereceği karar olacak.
Suudi Arabistan'daki saldırılar riski büyüttü
Bölgedeki endişeleri artıran gelişmeler arasında İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'ın petrol altyapısını ve havalimanlarını hedef alan saldırıları bulunuyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen'de Husilerin kontrolündeki bölgelere yönelik karşı saldırıları da çatışmaların coğrafi olarak genişlemesine neden oldu. Bu gelişmeler, yeni bir ABD-İran çatışmasının yalnızca iki ülke arasında kalmayabileceğine işaret ediyor.
Özellikle petrol üreticisi ülkelerdeki altyapının hedef alınması, enerji piyasaları açısından doğrudan sonuçlar doğurabilecek bir risk taşıyor. Petrol işleme tesisleri, depolama merkezleri ve ihracat terminallerinde oluşabilecek hasarlar, üretimin sürdürülmesini veya petrolün uluslararası pazarlara ulaştırılmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle Körfez'deki ülkeler açısından askerî güvenlik ile enerji arzının korunması giderek daha fazla iç içe geçiyor.
Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik koşulları da olası yeni çatışmaların ekonomik etkisi açısından önem taşıyor. Körfez'deki petrol sevkiyatının önemli bölümünün geçtiği bu güzergâhta yaşanabilecek yeni kesintiler, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel petrol ithalatçılarını da etkileyebilir. Türkiye açısından ise uluslararası petrol fiyatlarında oluşabilecek yeni yükselişler, akaryakıt ve enerji ithalat maliyetleri üzerinde baskı yaratabilir.
İran diplomasi mesajını yineledi
Askerî hazırlıkların gündemde olduğu süreçte İran yönetimi diplomatik çözüm seçeneğini tamamen dışlamadığını bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 28 Ekim'de yaptığı açıklamada Tahran'ın diplomasiye fırsat tanımayı sürdürdüğünü belirtti. İran'ın geçen ay sunduğu ve Trump yönetimi tarafından reddedilen önerilerin arabulucularla yeniden değerlendirildiğini ifade etti.
Tahran yönetimi, daha önce sunduğu teklifin ateşkese dönüş için müzakerelerin temelini oluşturmasını istiyor. Ancak tarafların talepleri arasındaki farklılıklar nedeniyle görüşmelerde henüz somut bir uzlaşma sağlanabilmiş değil. Washington'ın askerî baskıyı sürdürmesi ve İran'ın mevcut önerilerinde ısrar etmesi, diplomatik sürecin önündeki belirsizliği koruyor.
Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı da taraflara siyasi çözüm çağrısında bulundu. Yapılan açıklamada, gerilimin kontrol altına alınması ve şubat ayı sonunda başlayan savaşın yeniden geniş çaplı askerî operasyonlara dönüşmesinin önlenmesi gerektiği vurgulandı. Körfez ülkelerinin diplomatik çözüm çağrıları, yeni bir çatışmanın bölgesel ekonomiler üzerindeki olası maliyetlerine ilişkin kaygılarla da örtüşüyor.
İran savaşının ABD'ye maliyeti 47,1 milyar dolara ulaştı
ABD'nin İran'la yürüttüğü savaşın ekonomik maliyeti de giderek artıyor. Pentagon'un Kongre'ye sunduğu son tahmine göre, askerî operasyonların Amerikan vergi mükelleflerine maliyeti 47,1 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, savaşın yalnızca bölgesel güvenlik açısından değil, ABD'nin kamu harcamaları bakımından da önemli bir yük oluşturduğunu gösteriyor.
Yükselen benzin fiyatları ise yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde Amerikan seçmenlerinin başlıca ekonomik şikâyetleri arasında yer alıyor. Enerji fiyatlarındaki artışın taşımacılıktan üretime kadar birçok sektörde maliyetleri yükseltmesi, savaşın ekonomik sonuçlarını daha görünür hale getirdi. Cumhuriyetçi adaylar açısından yüksek yaşam maliyeti, seçim kampanyalarında önemli bir baskı unsuru oluşturuyor.
Trump, seçim çalışmalarında savaşın sona yaklaşmakta olduğunu savunurken askerî seçeneği de gündemde tutuyor. Bununla birlikte 3 Kasım sonrasında alınabilecek bir saldırı kararının hem askerî harcamaları hem de enerji fiyatlarını yeniden artırma ihtimali bulunuyor. Bu nedenle Washington'ın önümüzdeki günlerde atacağı adımlar yalnızca Orta Doğu'da değil, küresel piyasalarda da yakından izlenecek.
Petrol ve altın için kritik takvim
ABD'nin bölgesel müttefiklerine yaptığı bildirilen uyarılar, 3 Kasım seçimlerini Orta Doğu'daki güvenlik gelişmeleri bakımından önemli bir tarihe dönüştürdü. Bununla birlikte İran'ın olası bir saldırıyı beklemeden harekete geçebileceği ihtimali de bölgedeki endişeleri artırıyor. Askerî hazırlıkların karşılıklı tehditlere dönüşmesi, seçimlerden önce de yeni gerilimlerin yaşanmasına neden olabilir.
Enerji piyasaları açısından belirleyici gelişme, İran veya bölgedeki müttefik grupların petrol üretim ve sevkiyat altyapısını hedef alıp almayacağı olacak. Böyle bir senaryoda arz kesintisi korkusu petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Güvenli liman talebinin güçlenmesi ise altın fiyatlarında oynaklığı artırabilir; ancak fiyatların yönü dolar ve faiz beklentilerinden de etkilenecek.
Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığı nedeniyle petrol fiyatlarındaki olası yükseliş, akaryakıt maliyetleri ve enflasyon görünümü açısından önem taşıyor. Yeni askerî operasyonların başlamaması ve diplomatik temasların ilerlemesi ise enerji piyasalarındaki risk priminin azalmasını sağlayabilir. Önümüzdeki günlerde hem Washington'ın askerî kararları hem de Körfez ülkelerinin alacağı güvenlik önlemleri yakından takip edilecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
ABD
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.