Avrupa'da servet uçurumu: Gençlere pastadan kırıntı kaldı

Avrupa'da servet uçurumu: Gençlere pastadan kırıntı kaldı

Avrupa'da artan kira ve enerji fiyatları ile kamu hizmetlerinde yapılan kesintiler, gençlerin tepkisini büyütürken kuşaklar arasındaki ekonomik eşitsizlik de yeniden gündeme geldi. Avrupa Merkez Bankası'nın verileri, 35 yaş altındaki hanelerin toplam servetten aldığı payın oldukça sınırlı kaldığını gösterdi. Bazı ülkelerde gençlerin servetten aldığı pay yüzde 1'in bile altına inerken, yaşam maliyetleri de 2000 yılından bu yana önemli ölçüde yükseldi.

Mutluhan Yıldız 29 Ekim 2026 10:31 29 Ekim 2026 10:36 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Fransa'da eylül ayında başlayan öğrenci protestoları, yüksek kiralar, akaryakıt fiyatları ve kamu hizmetlerine yönelik kesintilere duyulan tepkinin artmasıyla 11'den fazla Avrupa ülkesine yayıldı.

Gösterilere katılan gençlerin önemli bir bölümü, ekonomik açıdan ebeveynlerinden daha iyi koşullara sahip olabileceklerine artık inanmadıklarını dile getirirken, hanehalkı servetine ilişkin veriler de nesiller arasındaki büyük farkı gösterdi.

Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) 2023 Hanehalkı Finansmanı ve Tüketim Araştırması'na göre, Euro Bölgesi ve iki Avrupa ülkesinde 35 yaşın altındaki kişilerin yönettiği hanelerin medyan net serveti yaklaşık 25 bin euro (27 bin 870 dolar) seviyesinde bulunuyor. Buna karşılık 55-64 yaş grubundaki hanelerin medyan net serveti yaklaşık 208 bin euroya (231 bin 882 dolar) ulaşıyor. Böylece iki yaş grubu arasındaki fark sekiz katı aşıyor.

Al Jazeera'nın 22 Avrupa ülkesini kapsayan incelemesi de servetin yaş gruplarına göre dağılımını ve 2000 yılından bu yana yaşam maliyetlerinde yaşanan değişimi ortaya koyuyor.

Gençlerin toplam servetteki payı yüzde 2,8

ECB ve ulusal merkez bankaları tarafından 2010 yılından bu yana yürütülen Hanehalkı Finansmanı ve Tüketim Araştırması, Euro Bölgesi ülkeleri ile Çekya ve Macaristan'daki hanelerin servet ve borç durumunu takip ediyor.

Araştırmada net servet hesaplanırken gayrimenkuller, otomobiller, değerli eşyalar ve tasarruflar dikkate alınıyor, toplam varlıklardan borçlar düşülüyor.

Verilere göre, araştırmaya dahil edilen 22 ülkede toplam hanehalkı servetinin yalnızca yüzde 2,8'i 35 yaş altındaki kişilerin yönettiği hanelerde bulunuyor. En yüksek pay ise yüzde 24 ile 55-64 yaş grubuna ait.

Finlandiya'da gençlerin servet payı yüzde 1'in altında

Ülkeler arasındaki karşılaştırmada en düşük oran Finlandiya'da kaydedildi. Ülkede 35 yaş altındaki haneler toplam servetin yalnızca yüzde 0,8'ine sahipken, 55 yaş üzerindeki hanelerin payı yüzde 71'i aşıyor.

Gençlerin toplam servetten aldığı pay İrlanda'da yüzde 1,4, Avusturya'da yüzde 1,6, Yunanistan'da yüzde 1,8 ve Almanya'da yüzde 2 seviyesinde bulunuyor.

Konut fiyatlarında yaşanan artış da gençlerin ekonomik koşullarını zorlaştırıyor. Birçok genç, ebeveynlerinin veya büyükanne ve büyükbabalarının geçmişte satın alabildiği konutlara bugün ulaşmakta güçlük çekiyor.

Doğu Avrupa'da servet dağılımı daha dengeli

Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde ise servetin kuşaklar arasındaki dağılımı görece daha dengeli bir görünüm sergiliyor.

Litvanya'da 35 yaş altındaki hanelerin toplam servetten aldığı pay yüzde 13,2'ye ulaşırken, 55-64 yaş grubunun payı yüzde 15,9 olarak hesaplanıyor.

Gençlerin servetten aldığı pay Hırvatistan'da yüzde 12,3, Slovakya'da yüzde 10,1 ve Estonya'da yüzde 9,8 seviyesinde bulunuyor. Bu bölgelerin dışında yer alan Malta ise yüzde 11,1'lik oranıyla dikkat çekiyor.

Konut fiyatlarındaki yükseliş eşitsizliği artırıyor

Avrupa Sosyal Gözlemevi'nden Evelyn Astor, Al Jazeera'nın Counting the Cost programına yaptığı değerlendirmede, hem kiralık hem de satılık konut piyasasında fiyatların önemli ölçüde yükseldiğine işaret etti.

Astor, konut maliyetlerindeki artışın ekonomik eşitsizlik algısını da güçlendirdiğini belirterek, sıradan ailelerin kiralarını ödemekte veya ev satın almakta zorlandığını, buna karşılık sermaye sahibi varlıklı kesimlerin Avrupa konut piyasasında büyük yatırımlar yapabildiğini söyledi.

Yaşam maliyetleri 2000 yılından bu yana yüzde 67,2 arttı

Avrupa'da servet dağılımındaki farklılıkların yanı sıra günlük yaşam giderlerindeki yükseliş de hanelerin alım gücünü etkiliyor.

Gıda, enerji, ulaşım ve konut giderleri gibi temel mal ve hizmetlerin fiyatları, Euro Bölgesi, Macaristan ve Çekya'da 2000 yılından bu yana yüzde 67,2 arttı.

Avrupa Birliği'nin istatistik kurumu Eurostat'ın verilerine göre, incelenen ülkeler arasında en yüksek fiyat artışı Macaristan'da yaşandı. Ülkede tüketici fiyatları söz konusu dönemde üç kattan fazla yükseldi.

Karşılaştırmada, Avrupa Birliği'nin günlük mal ve hizmet fiyatlarındaki değişimi ölçmek için kullandığı uyumlaştırılmış tüketici fiyat endeksi esas alındı. Endekste 2000 yılı fiyatları 100 kabul edilerek ülkelerdeki değişim hesaplandı.

En sert fiyat artışları Doğu Avrupa'da yaşandı

Tüketici fiyatlarındaki en belirgin yükselişler Doğu Avrupa ülkelerinde görüldü. Özellikle Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından enerji maliyetlerindeki artış, bölge ekonomilerini daha fazla etkiledi.

Bunda birçok Doğu Avrupa ülkesinin Rus enerji kaynaklarına yüksek düzeyde bağımlı olması etkili oldu.

2000 yılından 2022'ye kadar fiyatlar yıllık ortalama yüzde 2 civarında artarken, 2022'de Avrupa Birliği genelinde yıllık enflasyon yüzde 9,2'ye ulaştı.

Söz konusu yükselişte enerji fiyatları belirleyici rol oynadı. Sonraki dönemde enflasyon gerilese de Kovid-19 salgını ve Ukrayna savaşı sırasında yaşanan fiyat artışları geri alınmadı.

Kaynak: HABER MERKEZİ