ABD yapay zeka yarışını kazanıyor ancak önemli bir stratejiyi kaçırıyor

YAYINLAMA 29 Ekim 2026 13:50

GÜNCELLEME 29 Ekim 2026 13:51

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Anthropic ve OpenAI gibi dev şirketlerin öncülüğünde teknolojik üstünlüğü elinde bulunduran ABD, hükümetin yapay zekayı denetlemesi ve olası zararları sınırlaması konusunda Çin'in gerisinde kalıyor. Uzmanlar, yapay zeka güvenliği konusunda iki süper güç arasındaki diyalogların gecikmesinin, teknolojinin yol açabileceği büyük kazaları önlemeyi zorlaştırabileceği konusunda uyarıyor.

Çin'in merkeziyetçi ve kapsamlı yapay zeka stratejisi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ulusal yapay zeka stratejisini bizzat belirlediği, Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang'ın politika koordinasyonunu yürüttüğü ve istihbarat teşkilatı başkanının kapsamlı risk analizleri yayımladığı biliniyor. Çin hükümeti yapay zekanın insanlık için oluşturduğu tehditlerden ziyade doğrudan devlete yönelik risklere odaklanırken, stratejik planlamasını son derece sıkı bir şekilde yürütüyor. Buna karşın ABD tarafında Donald Trump, yapay zekada üstünlüğü temel hedef olarak öne çıkarırken, eylül sonunda teknoloji yöneticilerini ayrıntısı sınırlı gönüllü bir öz düzenleme taahhüdü imzalamaya çağırmakla yetindi.

Güvenlik riskleri ve olası uluslararası diyalog mekanizmaları

Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei ve OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman gibi isimler yapay zeka gelişirken yavaşlama, kamu denetimi ve öz düzenleme çağrısı yaparken, sistemlerin yakın zamanda kendi talimatlarını yazabilecek kapasiteye ulaşabileceği öngörülüyor. Eski NSA yetkilisi Anne Neuberger, ABD ile Çin arasında kapsamlı bir yapay zeka anlaşmasının düşük ihtimal taşıdığını ancak dar kapsamlı güvenlik kuralları ve tehlikeli olayları görüşmek üzere bir uzman kanalının oluşturulabileceğini belirtiyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in eylül ayında Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile New York’ta görüşerek sınırlı bir diyalog mekanizması üzerinde çalıştığı bilinirken, gelecek ay Çin’in Shenzhen kentinde yapılacak zirvenin bu konuda önemli bir fırsat oluşturabileceği ifade ediliyor.