BM'den küresel ticaret için uyarı: Yeni tehdit denizlerden geliyor

YAYINLAMA 29 Ekim 2026 18:43

GÜNCELLEME 29 Ekim 2026 18:51

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kabine Şefi Courtenay Rattray, "Yeni teknolojiler ve deniz güvenliği: Barış ve güvenlik açısından etkileri" başlıklı açık tartışma için toplanan BM Güvenlik Konseyinde konuştu.

Denizlerin küresel güvenlik ve refah açısından temel öneme sahip olduğunu belirten Rattray, dünya mal ticaretinin yüzde 90'ından fazlasının deniz yoluyla gerçekleştirildiğini, küresel veri akışının da yüzde 99'undan fazlasının deniz altı kablolarından geçtiğini söyledi.

Rattray, "Denizcilik sektörü milyonlarca işi, bağlantıyı, gıda ve enerji güvenliğini ve gezegenimizin refahını desteklemektedir. Kritik denizcilik geçiş noktalarındaki aksamalar, bu etkileri öngörülemeyen bir şekilde artırabilir." ifadelerini kullandı.

Gelişen teknolojilerin deniz faaliyetlerinin izlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ve krizlere müdahale edilmesinde giderek daha fazla kullanıldığını aktaran Rattray, yapay zekanın yanı sıra otonom sistemler, insansız hava ve deniz araçları, uydu görüntüleri ve siber teknolojilerin denizlerdeki fırsatları ve tehdit ortamını değiştirdiğini dile getirdi.

Rattray, teknolojik gelişmelerin limanların ve seyrüseferin güvenliğini artırabileceğinin altını çizerek, diğer taraftan siber saldırıların ve iletişim sistemlerine müdahalelerin fiziksel saldırı olmaksızın deniz operasyonlarını aksatabileceği uyarısında bulundu.

"Teknoloji insanlığa hizmet etmeli"

Gelişen teknolojilerin kötüye kullanımının özellikle devlet dışı aktörler açısından yeni imkanlar yarattığına işaret eden Rattray, teknolojik sistemlerin hızının ve özerkliğinin hata, yanlış hesaplama ve istem dışı gerilim risklerini artırabileceğini söyledi.

Rattray, "Temel çıkış noktamız insan iradesi ve denetimi olmalıdır. Teknoloji insanlığa hizmet etmeli, bunun tersi değil." dedi.

Bu kapsamda insan denetiminin, açık hesap verebilirlik mekanizmalarının ve güvenlik önlemlerinin anlaşılmasını sağlayacak şeffaflık süreçlerinin önemini vurgulayan Rattray, denizcilerin ve gelişmelerden etkilenen toplulukların politikaların merkezinde tutulması gerektiğini dile getirdi.

Rattray, gelişen teknolojileri değerlendirme ve kötüye kullanımlarını tespit etme kapasitesinin yalnızca az sayıda ülkenin elinde bulunmasının küresel dayanıklılığı zayıflatacağı uyarısında bulunarak, Güvenlik Konseyinin deniz güvenliği, terörizm ve devlet dışı aktörlerden kaynaklanan tehditler gibi konuları daha kapsamlı gündemine alabileceğini kaydetti.