TCMB: Para arzında büyüme yavaşladı, M3 32,8 trilyon TL'ye ulaştı

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Eylül 2026 Parasal Gelişmeler Raporu'na göre, geniş para arzı M3'ün yıllık büyüme hızı önceki aya kıyasla 2,1 puan gerileyerek yüzde 30,1 oldu. M3 para arzının toplam büyüklüğü 32 trilyon 817 milyar 438 milyon TL'ye ulaşırken, aylık artış yüzde 1 olarak gerçekleşti. En dar para arzı tanımı olan M1'in yıllık büyüme hızı ise 7,7 puan düşerek yüzde 31,6'ya geriledi.

Para arzı bir ayda 322 milyar TL arttı

TCMB verilerine göre, geniş para arzı M3 eylül ayında 321 milyar 899 milyon TL artış gösterdi.

M3'ün yıllık büyümesine en büyük katkı 16,8 puanla vadeli mevduatlardan geldi. Vadesiz mevduatların katkısı 9,8 puan olurken, diğer kalemlerin katkısı sınırlı kaldı.

Aylık bazda vadeli mevduatlar 507 milyar 259 milyon TL artışla para arzını desteklerken, para piyasası fonlarındaki 633 milyar 990 milyon TL'lik düşüş artışı sınırladı.

Repo işlemlerinden sağlanan fonlar ise aylık 265 milyar 117 milyon TL arttı.

M1 para arzı 11,6 trilyon TL oldu

En dar para arzı tanımı olan M1, eylül ayında 178 milyar 185 milyon TL artarak 11 trilyon 633 milyar 96 milyon TL'ye ulaştı.

M1'deki aylık artışta 165 milyar 610 milyon TL yükselen vadesiz Türk lirası mevduatlar belirleyici oldu.

Eylül itibarıyla vadesiz TL mevduat 3 trilyon 166 milyar 637 milyon TL, vadesiz yabancı para mevduatın TL karşılığı ise 7 trilyon 515 milyar 265 milyon TL olarak kaydedildi. Bankalar dışındaki para miktarı 951 milyar 194 milyon TL oldu.

M2 para arzı 29 trilyon 912 milyar 192 milyon TL'ye ulaşırken, vadeli mevduatların toplam büyüklüğü 18 trilyon 279 milyar 97 milyon TL olarak gerçekleşti.

Vadeli TL mevduat 14 trilyon 834 milyar 724 milyon TL, vadeli yabancı para mevduatın TL karşılığı ise 3 trilyon 444 milyar 373 milyon TL oldu.

Hanehalkı ve şirket kredilerinde büyüme hızı geriledi

Parasal sektör tarafından hanehalkına kullandırılan kredilerin yıllık büyüme hızı, eylül ayında 1 puan düşüşle yüzde 36,8'e geriledi.

Finansal olmayan kuruluşlara verilen kredilerin yıllık artış hızı ise 0,5 puan azalarak yüzde 34,2 olarak gerçekleşti.

Özel sektörden alacaklar para arzı büyümesinde belirleyici oldu

M3 para arzındaki yıllık yüzde 30,1'lik büyümenin karşılık kalemlerine bakıldığında, özel sektörden alacakların 26,6 puanla en büyük katkıyı sağladığı görüldü.

Genel yönetimden alacakların katkısı 4,2 puan, banka dışı finansal kuruluşlardan alacakların katkısı 1,3 puan ve net dış varlıkların katkısı 0,7 puan oldu. Diğer kalemler ise büyümeyi 2,7 puan aşağı çekti.

Aylık yüzde 1'lik büyümeye özel sektörden alacaklar 0,9 puan, genel yönetimden alacaklar 0,1 puan, banka dışı finansal kuruluşlardan alacaklar 0,04 puan ve net dış varlıklar 0,02 puan katkı sağladı. Diğer kalemlerin etkisi ise eksi 0,1 puan olarak gerçekleşti.