YAYINLAMA 30 Ekim 2026 14:47
GÜNCELLEME 30 Ekim 2026 15:32
İran ile İsrail ve ABD hattında tansiyon yeniden yükseliyor. İran'da yeni bir askeri tırmanma ihtimali somut bir senaryo olarak ele alınırken, İran yönetimi olası çatışmaya hazırlık ile diplomatik temasları eş zamanlı yürütüyor.
Pezeşkiyan'dan hazırlık talimatı
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 28 Ekim'de yürütme organlarına sürekli hazırlık halinde kalma talimatı verdi. Pezeşkiyan, koşullara göre yönetim ve harcamaların azaltılmasının önceliklendirilmesini istedi.
Sahada hazırlık sürerken diplomatik kanallar da açık tutuluyor. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye ve Katar ile bölgesel güvenliği ele aldı. Görüşmelerde Katar ve Pakistan arabuluculuğunda geçici bir anlaşma ihtimali de gündeme geldi.
Erakçi, İran silahlı kuvvetlerinin ülkeyi savunmaya hazır olduğunu vurgularken, İran'ın barış planı oluşturabilecek önerileri incelemek için arabulucularla temasını sürdürdüğünü söyledi.
Çin desteğiyle kapasite yenilendi
İran, askeri kapasitesinin bir bölümünü Çin'in ekonomik ve teknolojik desteğiyle yeniden oluşturdu. Pekin, ABD yaptırımlarına rağmen İran'dan petrol almayı sürdürürken, füze ve insansız hava aracı üretiminde kullanılan elektronik parça ve malzemeleri de sağlamaya devam ediyor.
ABD 3 Kasım sonrasına işaret etti
ABD'li yetkililer Orta Doğu ülkelerini 3 Kasım'daki ara seçimlerin ardından İran'a yönelik yeni saldırılara ve İran'ın olası misillemesine karşı hazırlanmaları konusunda uyardı. Başkan Donald Trump'ın henüz kesin karar vermediği, masadaki senaryolarda operasyonun birkaç gün sürebileceğinin değerlendirildiği belirtiliyor.
İran yönetimi ise önceki saldırı kampanyasına kıyasla daha sert karşılık verme tehdidinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen denizaltı kabloları da olası tırmanma senaryolarında hedefler arasında gösteriliyor.
Vance'den İran'a mektup
Diplomasi trafiğinde dikkat çeken bir diğer gelişme ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in hamlesi oldu. Vance, Katar aracılığıyla İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'ye bir mektup göndererek İranlı yetkililerle görüşme önerdi. Donald Trump girişimi doğrulayarak, adımın tıbbi malzeme ulaştırılmasını kolaylaştırmayı da amaçladığını söyledi.
İran'ın müzakere masasında öne sürdüğü talepler ise netleşti. İran yönetimi, ateşkesin tüm cephelerde sağlanmasını, yaptırımlar kapsamında dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını ve petrol ihracatına yönelik ABD deniz ablukasının kaldırılmasını istiyor. Talepler arasında İran topraklarına yönelik saldırıların durdurulması ve ABD'nin ülkenin içişlerine müdahalesine son vermesi de yer alıyor.
İran'ın koşullarından vazgeçmeye hazır görünmemesi ve ABD'nin yeni saldırı ihtimalinin yüksek olması, Vance'in mektubunu yeni bir çatışma aşamasından önceki son diplomatik adımlardan biri haline getiriyor.
İsrail'de koalisyon denklemi
Öte yandan İsrail'de 27 Ekim'de yapılan yasama seçimleri, İran dosyasını da yakından ilgilendiren bir tablo ortaya çıkardı. Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blok Knesset çoğunluğunu kaybederken, Likud en büyük parti konumunu korudu. Hükümeti kurmak için koalisyon arayışına giren Netanyahu'nun siyasi geleceği belirsizleşirken, bu durum İran'a yönelik olası yeni bir operasyonda Tel Aviv'in nasıl pozisyon alacağına dair soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.