Doğal koruma alanlarında hidroelektrik santrali yatırımlarının koşulları yeniden belirlendi. Yeni kararla üniversitelerden ekosistem değerlendirme raporu alınması zorunlu hale geldi. Önceki düzenlemedeki bazı yasaklar ise yeni metinlerde yer almadı.
Murat Ali Oral 03 Kasım 2026 09:25 03 Kasım 2026 09:27 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Türkiye'de doğal koruma alanlarında yapılacak hidroelektrik santrali (HES) yatırımlarını ilgilendiren iki yeni ilke kararı yürürlüğe girdi. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle santral projelerinin çevresel inceleme ve izin süreçleri yeniden belirlendi. Yatırımlar için üniversitelerin hazırlayacağı ekosistem değerlendirme raporu temel şartlardan biri haline getirildi.
Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun 26 Ekim 2026 tarihli toplantısında kabul edilen 158 ve 159 sayılı kararlar, 3 Kasım'da yayımlandı. Kararlardan ilki nitelikli doğal koruma alanlarını, ikincisi ise sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarını kapsıyor. Her iki alan türünde de HES projeleri için aynı temel izin koşulları uygulanacak.
Üniversitelerden ekosistem raporu istenecek
Yeni düzenlemeye göre HES projeleri için üniversitelerin ilgili bölümlerine ekosistem değerlendirme raporu hazırlatılması gerekecek. Raporda yatırımın doğal çevre üzerindeki olumsuz etkilerini önlemeye veya en aza indirmeye yönelik tedbirlerin yeterliliği değerlendirilecek.
Hazırlanan raporun yatırımcı idare tarafından uygun bulunması ve belirtilen çevresel tedbirlerin uygulanacağına ilişkin taahhüt alınması zorunlu olacak. Bu koşulların sağlanmasının ardından projeler, Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine göre hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda izin sürecine alınabilecek.
Düzenleme, doğal koruma alanlarında yapılacak her hidroelektrik santrali projesine doğrudan izin verilmesi anlamına gelmiyor. Ekosistem değerlendirmesi, yatırımcı idarenin taahhüdü ve ilgili koruma komisyonunun değerlendirmesi izin sürecinin temel aşamalarını oluşturacak.
Önceki düzenlemedeki yasaklar yeni metinde yok
Yeni kararların dikkat çeken yönlerinden biri, 2014 yılında yayımlanan 69 sayılı ilke kararına göre yapılan değişiklikler oldu. Önceki düzenlemede ekosistem özgünlüğü, endemik tür varlığı ve jeolojik özellikler gibi belirli kriterleri taşıyan alanlarda hidroelektrik santrali projelerine izin verilmemesine yönelik hükümler bulunuyordu.
Yeni ilke kararlarında ise bu kriterleri sıralayan açık yasak hükmü yer almıyor. Bunun yerine üniversiteler tarafından hazırlanacak ekosistem değerlendirme raporu, çevresel tedbirlerin yeterliliği ve koruma amaçlı imar planı üzerinden yürütülecek bir izin süreci öngörülüyor.
Önceki düzenlemede istenen ekolojik temelli bilimsel araştırma raporunun yerini de ekosistem değerlendirme raporu aldı. Ayrıca 2014 yılındaki karar doğal sit alanlarını tek metin altında ele alırken yeni düzenlemede nitelikli doğal koruma alanları ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları iki ayrı kararla düzenlendi.
Yeni kararlar kesin korunacak hassas alanlara ilişkin bir izin hükmü içermiyor. Dolayısıyla düzenlemenin bütün doğal sit alanlarını hidroelektrik yatırımlarına açtığı şeklinde değerlendirilmesi doğru olmayacak.
Kararların gerekçesinde Türkiye'nin 2053 yılı karbon nötr hedefi, enerji arz güvenliğinin sağlanması ve enerjide dışa bağımlılığın azaltılması öne çıkarıldı. Yeni uygulamanın HES yatırımlarına etkisi ise hazırlanacak ekosistem raporları, koruma komisyonlarının değerlendirmeleri ve somut proje başvurularıyla netleşecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
elektrik
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.