TCMB'den Fon Tasfiyelerine İlişkin Analiz: Reel Sektöre Etkisi İncelendi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) blogu Merkezin Güncesi'nde, fon tasfiyelerinin reel sektör üzerindeki olası etkilerini ele alan bir analiz yayımlandı.

TCMB araştırmacıları Ünal Seven ve Kadir Gürci tarafından hazırlanan "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı çalışmada, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye sürecine giren fonlardaki şirket yatırımları değerlendirildi.

Araştırmaya göre, 15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının söz konusu fonlarda toplam 116 milyar TL'lik bakiyesi bulunuyor.

Bu tutarın 57 milyar TL'si para piyasası fonlarında, 31 milyar TL'si hisse senedi fonlarında, 28 milyar TL'si ise diğer serbest fonlarda yer alıyor.

Fon yatırımlarının sektörlere dağılımı açıklandı

Analizde, tasfiyeye konu fonlardaki şirket yatırımlarının belirli bir sektörde yoğunlaşmadığı tespit edildi.

Fon yatırımlarının yüzde 31'i hizmet, yüzde 29'u sanayi, yüzde 27'si ticaret ve yüzde 13'ü inşaat sektöründeki firmalara ait.

Tasfiye edilen fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin reel sektörün toplam aktifleri içindeki payı yüzde 1,2 olarak hesaplandı.

Söz konusu firmalar, reel sektörün toplam cirosunun yüzde 0,9'unu, ihracatının yüzde 1,1'ini ve ticari kredi bakiyesinin yüzde 0,88'ini oluşturuyor.

Yüksek riskli firmaların ekonomideki payı sınırlı kaldı

TCMB araştırmacıları, fon tasfiyelerinden kaynaklanabilecek risklerin büyüklüğünü belirlemek amacıyla firmaların fon yatırımlarının dönen varlıklarına oranını da inceledi.

Fon maruziyeti yüzde 50'nin üzerinde bulunan yüksek riskli firmaların toplam istihdam ve ciro içindeki payının yalnızca yüzde 0,03 olduğu belirlendi.

Bu şirketlerin toplam ticari kredilerdeki payı ise yüzde 0,02 seviyesinde gerçekleşti.

Araştırmada, tasfiye edilen fonlarda yatırımı bulunan firmaların tedarikçileri de değerlendirildi.

Bu şirketlere mal sağlayan ve satışlarının yüzde 5'inden fazlasını söz konusu firmalara gerçekleştiren tedarikçilerin toplam istihdamdaki payı yüzde 1,2, cirodaki payı ise yüzde 1,5 olarak hesaplandı.

Firmaların krediye erişimi devam ediyor

Analizde, fon tasfiyeleri nedeniyle kısa vadeli likidite ihtiyacı artan şirketlerin bankacılık sistemi üzerinden finansman sağlamayı sürdürdüğü belirtildi.

Haftalık kredi verileri, tasfiye kararının ardından söz konusu firmaların kullandığı kısa vadeli TL kredilerin toplam kredi kullanımları içindeki payının yükseldiğini gösterdi.

TCMB'nin 1 Ekim 2026 tarihinde makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini desteklemek amacıyla aldığı önlemler ile KOBİ'lere yönelik düzenlemelerin, firmaların finansmana erişimindeki olumlu görünümü desteklediği ifade edildi.

Araştırmanın sonuç bölümünde, fon tasfiyelerinde kaydedilecek ilerleme ve uygulanan likidite tedbirlerinin reel sektör üzerindeki olası riskleri sınırlamayı sürdüreceği değerlendirildi.