YAYINLAMA 04 Kasım 2026 11:55
GÜNCELLEME 04 Kasım 2026 11:57
ABD'nin en büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımları kapsamında üstlendiği uzun vadeli mali yükümlülükler hızla büyüyor.
Nikkei Asia'nın haberine göre Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle'ın yapay zekâ bağlantılı bilanço dışı yükümlülükleri son altı ayda yüzde 90 artışla 3,2 trilyon dolara ulaştı.
Söz konusu yükümlülüklerin yaklaşık yüzde 60'ını henüz yerine getirilmemiş satın alma taahhütleri, yüzde 40'ını ise başlamamış kira sözleşmeleri oluşturuyor. Buna göre beş şirketin yaklaşık 1,92 trilyon dolarlık satın alma taahhüdü ve 1,28 trilyon dolarlık geleceğe dönük kira yükümlülüğü bulunuyor.
Toplam bilanço dışı yükümlülükler, beş şirketin birleşik varlıklarının yaklaşık yüzde 80'ine ulaşmış durumda. Nikkei Asia, mevcut artış hızının devam etmesi halinde söz konusu yükümlülüklerin şirketlerin toplam varlıklarını aşabileceğine dikkat çekti.
Yapay zekâ veri merkezleri için uzun vadeli sözleşmeler
Teknoloji şirketleri, yapay zekâ sistemlerinin ihtiyaç duyduğu işlem kapasitesini güvence altına almak amacıyla çip, sunucu, elektrik ve bulut bilişim hizmetleri için uzun vadeli satın alma ve kiralama anlaşmaları yapıyor.
Bu sözleşmelerin önemli bir bölümü henüz şirketlerin bilançolarında doğrudan borç olarak yer almıyor. Ancak anlaşmalar kapsamında gelecekte yapılacak ödemeler, şirketlerin uzun vadeli mali yükümlülüklerini artırıyor.
Yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların büyümesiyle birlikte teknoloji şirketlerinin gelecek yıllara yayılan satın alma ve kiralama taahhütleri de yükseliyor.
Alphabet'in yükümlülükleri altı ayda yüzde 160 arttı
Google'ın ana şirketi Alphabet'in bilanço dışı yükümlülükleri 30 Eylül itibarıyla 1,05 trilyon dolara çıktı. Bu rakam, mart sonuna göre yaklaşık yüzde 160'lık artışa karşılık geliyor.
Alphabet, temmuz-eylül döneminde veri merkezleri ve diğer sermaye yatırımları için 71,3 milyar dolar nakit harcadı.
Nikkei Asia'nın aktardığına göre şirket, faaliyetlerinden sağladığı nakit akışı da hesaba katıldığında üst üste üçüncü çeyrekte yaklaşık 29 milyar dolarlık nakit açığı verdi.
Alphabet, güçlü yapay zekâ talebini karşılamak amacıyla 2027 yılında sermaye yatırımlarını daha da artırmayı planlıyor.
Meta'nın bilanço dışı yükümlülükleri 810 milyar dolara ulaştı
Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın çatı şirketi Meta'nın bilanço dışı yükümlülükleri de eylül sonu itibarıyla yaklaşık 810 milyar dolara yükseldi. Şirketin yükümlülükleri mart sonuna göre yüzde 90 arttı.
Meta, temmuz ayında BlackRock ile veri merkezi yatırımları için ortak girişim kurdu ve veri merkezlerinin kiralanmasına yönelik anlaşma imzaladı.
Şirket ayrıca yapay zekâ odaklı bulut hizmetleri sağlayıcısı CoreWeave'den 2032 yılına kadar yaklaşık 21 milyar dolarlık bulut kapasitesi satın almayı kabul etti.
Meta'nın söz konusu anlaşmaları, yapay zekâ altyapısına yönelik uzun vadeli satın alma ve kiralama taahhütlerinin büyümesinde etkili oldu.
CoreWeave'in finansmanında teknoloji devlerinin rolü
Nikkei Asia'nın analizinde, büyük teknoloji şirketlerinin uzun vadeli satın alma anlaşmalarının CoreWeave gibi yapay zekâ odaklı bulut sağlayıcılarının finansmanında önemli rol oynadığı belirtildi.
Teknoloji devlerinin gelecekte satın almayı taahhüt ettiği bulut hizmetleri, bu şirketlerin bankalardan ve yatırımcılardan kaynak sağlamasını kolaylaştırıyor.
Böylece yapay zekâ geliştiricileri, çip üreticileri, veri merkezi işletmecileri ve bulut sağlayıcıları arasında uzun vadeli satın alma, finansman ve garanti sözleşmelerine dayanan bir yapı oluşuyor.
CoreWeave tahvilleri ekimde sert düştü
CoreWeave'in tahvillerinde ekim ayında yaşanan sert düşüş, yapay zekâ odaklı bulut şirketlerinin finansal durumuna ilişkin kaygıları artırdı.
Nikkei Asia, özellikle gelir kaynakları sınırlı olan ve büyük ölçekli yatırımlarını dış finansmanla karşılayan şirketlerin yüksek faiz ortamındaki mali dayanıklılığına dikkat çekti.
Büyük teknoloji şirketlerinin uzun vadeli satın alma taahhütleri, bulut sağlayıcılarının finansmana erişimini desteklerken, yapay zekâ yatırımlarından elde edilecek gelirlerin seyri de önem kazanıyor.
Alphabet ve Amazon hisselerinde sert düşüş
Alphabet ve Amazon hisseleri, şirketlerin 2027 ve sonrasında yapay zekâ yatırımlarını artırmaya devam edeceklerini açıklamalarının ardından sert geriledi.
Yapay zekâ veri merkezleri ve bulut altyapısına yönelik yüksek sermaye harcamaları, şirketlerin nakit akışı ve yatırım harcamalarının geri dönüş süresine ilişkin değerlendirmelerde öne çıktı.
Oracle hisseleri zirvesinden yüzde 60'tan fazla geriledi
Beş teknoloji şirketi arasında en düşük bilanço dışı yükümlülüğe sahip olan Oracle'ın hisseleri de yaklaşık bir yıl önce ulaştığı zirve seviyesinden yüzde 60'tan fazla düştü.
Oracle, yatırımcıların kaygılarını azaltmak amacıyla serbest nakit akışını Aralık 2027-Mayıs 2028 döneminde yeniden pozitif seviyeye taşımayı hedeflediğini açıkladı.
Şirketin açıklaması, yapay zekâ altyapısına yönelik sermaye harcamalarının ardından nakit akışının yeniden pozitife dönmesine ilişkin hedefini ortaya koydu.
Yapay zekâ yatırımlarının finansal sisteme etkisi
Nikkei Asia'nın analizine göre yapay zekâ sektörü, teknoloji devleri, çip üreticileri, yapay zekâ geliştiricileri ve bulut sağlayıcıları arasındaki uzun vadeli satın alma, finansman ve garanti sözleşmelerine giderek daha fazla dayanıyor.
Bu yapı kapsamında büyük teknoloji şirketlerinin satın alma taahhütleri, yapay zekâ altyapısı sağlayan şirketlerin finansman bulmasında rol oynuyor.
Analizde, yapay zekâ yatırımlarının mevcut hızında devam etmesine karşın elde edilen kârların beklentilerin altında kalması durumunda teknoloji şirketlerinin kredi güvenilirliği üzerindeki baskının artabileceği belirtildi.
Nikkei Asia, böyle bir durumda finansal etkilerin teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmayarak bankalara, yatırımcılara ve finans sisteminin diğer bölümlerine yayılabileceğini aktardı.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.