İlter Turan'dan Trump uyarısı: Türkiye için de çok korkulacak bir şey

YAYINLAMA 04 Kasım 2026 18:20

GÜNCELLEME 04 Kasım 2026 18:44

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ABD'deki ara seçimlerde Cumhuriyetçiler, hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kaybetti. Kongre'de siyasi dengelerin değişmesiyle Başkan Donald Trump'ın iç politikada karşılaşacağı sınırlamalar ve dış politikada izleyebileceği yol tartışılmaya başlandı.

EKONOMİ yazarı Prof. Dr. İlter Turan, CNBC-e'de yayımlanan Strateji Masası programında, Kongre'deki güç kaybının Trump'ı dış politikaya daha fazla yöneltebileceğini belirterek bunun Türkiye açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.

"Türkiye için de çok korkulacak bir şey"

ABD Anayasası'nın başkana dış politikada daha geniş hareket alanı tanıdığına işaret eden Turan, Trump'ın Kongre'deki çoğunluğu kaybetmesinin ardından dış politikaya ağırlık verme eğiliminin artabileceğini söyledi.

Turan, "Ben biraz da endişeyle Trump'ın kaybetmesiyle iki alanda da, yani hem Temsilciler Meclisi'nde hem Senato'da, dış politikada daha az kayda tabi olduğu için o alana daha fazla kayma temayülü sergileyeceğini tahmin ediyorum. Yani bu da tabii Türkiye için de çok korkulacak bir şey, onu söyleyeyim." dedi.

Trump'ın dış politika yaklaşımını da eleştiren Turan, "Trump, dış politikayı gayet külhanbeyce yürüten, aklına estiği gibi davranan bir adam. Bizim alıştığımız diplomasi ve dış siyaset kurallarına uymayan popülist bir lider görünümü sergiliyor." ifadelerini kullandı.

Turan, Trump'ın uluslararası anlaşmalara yaklaşımına ilişkin ise "Uluslararası anlaşmalara yanaşmıyor zaten, yanaşsa da ciddiye almıyor. Bütün bunları düşündüğünüz zaman belki endişeyle karşılamak lazım Trump'ın bu dış politikaya yatkınlığını." değerlendirmesinde bulundu.

"Kendi kadrosunu kurmakta da sıkıntı yaşar"

Demokratların Senato'da çoğunluğu kazanmasının üst düzey atamaları zorlaştırabileceğini belirten Turan, "Senato'da çoğunluk eğer Demokratlara geçecek olursa, Trump'ın göstereceği adayların Senato'da onay alması güçleşecektir. Dolayısıyla üst düzey atamalarda, yani kendi kadrosunu kurmakta da sıkıntı yaşar." dedi.

Trump'ın Kongre üyelerini kendisine bağlı gördüğünü savunan Turan, "Trump Kongre'ye kendi sözünü dinleyecek ve onu destekleyecek bir kaynak olarak bakıyor. Temsilciler Meclisi üyelerine ve Senato üyelerine de kendisine mahkûm olan kişiler olarak bakıyor." ifadelerini kullandı.

Turan, Cumhuriyetçi siyasetçilerin tutumlarının da değişebileceğini belirterek, "Seçilenler, seçilmek için Trump'a mahkûm olmadıklarını idrak ederlerse direnme güçleri de artacaktır. Dolayısıyla Cumhuriyetçiler arasında da Trump'ın sözünü dinlemeyen kişilerin artması beklenebilir." diye konuştu.

İran konusunda nükleer silah uyarısı

Trump'ın Kongre'deki kayıpların ardından İran politikasında daha sert adımlara yönelebileceğini değerlendiren Turan, "Seçim bitiminden sonra Trump başarısızlık telakki ederse seçim sonuçlarını, dış politikaya daha fazla ağırlık tanıması ve güncel kısıtlamalardan kendini özgürleşmiş hissetmesi mümkün. O zaman İran'a saldırma yönünde bir adım atabilir." dedi.

İran'daki yer altı tesislerine karşı nükleer silah kullanılabileceğine ilişkin tartışmalara değinen Turan, "Bu gerçekten çok vahim bir şey. 1945'te Birleşik Devletler Japonya'yı yenmek için atom bombası kullanmıştır. Ondan sonra bütün ülkeler bu silahın bir daha kullanılmaması için uğraş vermişlerdir." ifadelerini kullandı.

Turan, olası bir nükleer silah kullanımının başka ülkeler için de emsal oluşturabileceğini belirterek şu uyarıda bulundu:

"Trump'ın birdenbire nükleer silah kullanma temayülü sergilemesi, eğer böyle bir silahı kullanacak olursa Rusya'ya 'Sen de kullanabilirsin' demek manasına gelecektir. Bu kapı açıldığı zaman herkes kullanır, bir emsal oluşturur."

Turan, "En büyük endişe de Rusya'nın Ukrayna'da bu silahları kullanmaya başlaması olur." dedi.

"Türkiye Kongre'yi bir derecede ihmal etti"

Türkiye-ABD ilişkilerinde Kongre'nin rolüne dikkat çeken Turan, "Türkiye dış siyasetini çok büyük ölçüde Amerikan başkanına dayandırdı, Kongre'yi bir derecede ihmal etti. Kongre üyeleri düzeyindeki ilgisizliğin aşılması lazım." ifadelerini kullandı.

Kongre'nin yaptırımlar ve silah ihracatı alanındaki yetkilerine de değinen Turan, "Bütün bunlara rağmen dış siyasette bu araçlara başvurma konusunda Kongre'nin çok ciddi sınırlama imkânları da var. Sadece bütçe değil, mesela CAATSA yaptırımları var. Silah ihracatı Kongre onayına bağlı." dedi.

Turan'ın değerlendirmeleri, Kongre'de değişen siyasi dengelerle birlikte Türkiye'nin Washington ile ilişkilerinde yalnızca Beyaz Saray'a değil, Senato ve Temsilciler Meclisi'ne yönelik diplomatik temaslara da ağırlık vermesi gerektiğini ortaya koydu.