Uzak Doğu limanlarındaki tıkanıklık ve Hürmüz kaynaklı aksaklıklar, küresel deniz ticaretinde taşıma kapasitesini daralttı. Maersk'in üçüncü çeyrek geliri artarken yeni kâr tahmini, dış ticarette maliyet baskısının sürebileceğine işaret etti.
Murat Ali Oral 05 Kasım 2026 12:59 05 Kasım 2026 13:06 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Uzak Doğu limanlarındaki tıkanıklık ve Hürmüz kaynaklı aksaklıklar, küresel deniz ticaretinde taşıma kapasitesini daralttı. Maersk'in üçüncü çeyrek geliri artarken yeni kâr tahmini, dış ticarette maliyet baskısının sürebileceğine işaret etti.
Küresel konteyner taşımacılığında limanlardaki yoğunluk ve sefer aksaklıkları navlun fiyatlarını yukarı taşırken, dünyanın önde gelen lojistik şirketlerinden Maersk 2026 yılına ilişkin kâr tahminini yükseltti. Şanghay Konteyner Navlun Endeksi'nin üçüncü çeyrek ortalaması, bir önceki çeyreğe göre yüzde 46 arttı.
Danimarka merkezli şirketin 5 Kasım'da açıkladığı finansal sonuçlara göre üçüncü çeyrek geliri yüzde 27 artarak 18,1 milyar dolara ulaştı. Konteyner taşımacılığındaki fiyat yükselişi şirketin kârlılığını güçlendirirken limanlarda artan bekleme süreleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar küresel tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı sürdürdü.
Limanlardaki yoğunluk navlun fiyatlarını yükseltti
Asya'da üçüncü çeyrek boyunca etkili olan şiddetli tayfunlar, liman operasyonlarını aksatarak gemilerin bekleme sürelerini uzattı. Küresel ortalama liman bekleme süresi dönem içerisinde 16,6 saate kadar çıkarak Ocak 2023'ten bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.
Gecikmeler, mevcut gemi kapasitesinin bir bölümünün limanlarda bağlı kalmasına neden oldu. Taşıma talebinin güçlü seyrettiği hatlarda kullanılabilir kapasitenin daralması, özellikle kısa vadeli konteyner taşıma fiyatlarını artırdı.
Şanghay Konteyner Navlun Endeksi'nin üçüncü çeyrek ortalaması bir önceki üç aylık döneme göre yüzde 46 yükselirken Maersk'in fiilen elde ettiği ortalama deniz taşıma ücreti çeyreklik bazda yüzde 20, yıllık bazda yüzde 46 arttı.
Maersk yıllık kâr beklentisini milyarlarca dolar artırdı
Maersk, 2026 yılı için düzeltilmiş faiz ve vergi öncesi faaliyet kârı beklentisini önceki 4,5–6,5 milyar dolar aralığından 8–8,5 milyar dolara yükseltti.
Şirketin faiz, vergi ve amortisman öncesi kâr beklentisi de 10,5–12,5 milyar dolardan 14–14,5 milyar dolara çıkarıldı. Böylece yıl sonuna ilişkin iki temel kârlılık göstergesinde de yukarı yönlü değişikliğe gidildi.
Üçüncü çeyrekte faiz, vergi ve amortisman öncesi kâr 2,7 milyar dolardan 4,7 milyar dolara yükseldi. Faaliyet kârı ise 1,3 milyar dolardan 3,3 milyar dolara çıktı. Şirketin yeni tahminleri, küresel konteyner talebinin 2026 genelinde yaklaşık yüzde 4 büyüyeceği varsayımına dayanıyor.
Hürmüz'deki aksaklıklar gemi maliyetlerini artırdı
Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, küresel deniz taşımacılığındaki aksaklıkların başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etti. Gemi rotalarındaki değişiklikler, liman yoğunluğu ve yükselen yakıt giderleri, taşıma şirketlerinin operasyonel maliyetlerini artırdı.
Maersk'in konteyner gemilerindeki kapasite kullanım oranı üçüncü çeyrekte yüzde 96 olarak gerçekleşti. Şirketin deniz taşımacılığı faaliyetlerinden elde ettiği kâr, geçen yılın aynı dönemindeki 567 milyon dolardan 2,6 milyar dolara yükseldi.
Yüksek navlun fiyatları kârlılığı artırmasına rağmen gemilerin limanlarda daha uzun süre beklemesi ve seferlerin aksaması, taşımacılık şirketleri açısından maliyet ve teslimat riski yaratmayı sürdürüyor.
Yapay zekâ yatırımları da taşımacılık talebini destekliyor
Küresel ticaretteki canlılığın arkasında yalnızca tüketici ürünleri bulunmuyor. Elektrifikasyon, enerji altyapısı ve yapay zekâ veri merkezlerine yönelik büyük yatırımlar, sanayi ürünleri ve ekipmanlarının taşınmasına yönelik talebi de artırıyor.
Maersk'in lojistik ve hizmetler bölümünün geliri üçüncü çeyrekte yüzde 13 büyüdü. Şirketin liman işletmeciliği faaliyetleri ise rekor gelir seviyesine ulaştı.
Dünya genelinde konteyner talebi üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 ila yüzde 4 büyüdü. Bazı hatlarda taşıma talebinin mevcut gemi kapasitesini aşması, fiyatları yukarı taşıyan unsurlar arasında yer aldı.
Türkiye'de ithalat ve ihracat maliyetleri nasıl etkilenebilir?
Konteyner taşımacılığındaki fiyat artışı, uluslararası deniz ticaretine bağımlı şirketler açısından önemli bir maliyet unsuru oluşturuyor. Özellikle Asya'dan ham madde, elektronik bileşen ve ara malı ithal eden işletmeler, navlun fiyatlarındaki yükselişten etkilenebiliyor.
Benzer şekilde Türkiye'den uzak pazarlara ihracat yapan şirketlerin taşıma giderleri de küresel navlun hareketlerine duyarlı. Taşıma maliyetinin yükselmesi, ihracatçıların kâr marjlarını daraltabileceği gibi ithal ürünlerin nihai satış fiyatları üzerinde de baskı yaratabiliyor.
Ancak Şanghay Konteyner Navlun Endeksi'ndeki yüzde 46'lık çeyreklik artış, Türkiye bağlantılı bütün taşıma hatlarında fiyatların aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor. Gerçek maliyetler sevkiyat güzergâhına, sözleşme türüne, konteyner kapasitesine ve teslimat koşullarına göre değişiyor.
Küresel limanlardaki sıkışıklığın devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşım sorunlarının sürmesi halinde, uluslararası taşımacılık maliyetleri ithalatçı ve ihracatçıların gündemindeki önemli risklerden biri olmaya devam edecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.