Putin, Japon tütün devi JTI'ın Rusya'daki faaliyetlerine el koydu

Karar, JTI'ın St. Petersburg, Rostov-na-Donu, Lipetsk bölgesi ve Leningrad bölgesindeki fabrikalarını kapsıyor.

Rusya'da yaklaşık 4 bin kişiyi istihdam eden şirket, ülkenin sigara pazarının yaklaşık yüzde 40'ını elinde bulunduruyor ve Rusya'nın en büyük sigara üreticisi konumunda.

JTI'ın Rusya'daki ürün portföyünde Winston, Glamour, Camel, LD ve Sobranie gibi uluslararası markaların yanı sıra Pyotr I, Russky Stil ve Donskoy Tabak gibi yerel markalar bulunuyor.

Cenevre merkezli JTI, Rusya pazarına 1999 yılında girdi. Şirket, yerel üretici Donskoy Tabak'ı ise 2018'de satın aldı.

Şirketin güncellenmiş Kasım 2025 tarihli kurumsal profiline göre, JTI'ın bağlı olduğu JT Group, 20 yılı aşkın sürede Rusya'daki faaliyetlerine 4,6 milyar dolar yatırım yaptı.

Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalini başlatmasının ardından şirket ülkeden çekilmedi ancak Rusya'daki üretim ve pazarlama faaliyetlerine yönelik yeni yatırımlarını askıya aldı.

El koyma kararı, Rusya'nın geçen ay Japon gazetesi Hokkaido Shimbun muhabiri Yuki Imai'yi casusluk suçlamasıyla gözaltına almasının ardından geldi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Tokyo'yu ülkede istihbarat toplamak amacıyla gazetecileri sistematik biçimde kullanmakla suçladı. Japonya ise bu suçlamayı reddetti.

Pasifik Okyanusu'ndaki Kuril Adaları konusunda Rusya ile uzun süredir anlaşmazlık yaşayan Japonya, Ukrayna'daki devam eden savaş nedeniyle Batılı ülkelerin uyguladığı bazı yaptırımlara da katıldı.

JTI, Rusya'da aynı mekanizma kapsamında varlıkları devlet yönetimine devredilen Avrupalı şirketler listesine eklendi. Bu şirketler arasında İsviçreli gıda devi Nestlé, Fransız perakende zincirleri Auchan ve Leroy Merlin ile Alman perakende şirketi Metro da bulunuyor.

Moskova, dış yönetim uygulamasını 2022'deki işgalin ardından Batılı ülkelerin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlara karşı bir yanıt olarak sunuyor.

Rusya'nın "dost olmayan" olarak nitelendirdiği ülkelerdeki şirketlere yönelik kısıtlamalar arasında temettü ödemelerine getirilen sınırlamalar ve Rusya'daki varlıkların satışında uygulanan yüksek ücretler bulunuyor. Bu düzenlemeler, şirketlerin Rusya'daki kazançlarını ülke dışına çıkarmasını zorlaştırıyor.

Putin, 1 Ekim'de yaptığı açıklamada söz konusu mekanizmanın, başka ülkelerin Rus varlıklarını olası bir kamulaştırmasına karşı misilleme önlemleri hazırlama imkânı da sağladığını söylemişti. Putin ayrıca, "koşulların iyileşmesi" halinde varlıkların eski sahiplerinin kontrolüne geri verilmesi ihtimalini de açık bırakmıştı.

Dış yönetim uygulaması, yabancı şirketlerin onayı veya tazminat ödenmesi olmaksızın, Rusya'daki varlıklarının yönetiminin devletle bağlantılı yöneticilere devredilmesini öngörüyor. Böylece şirketlerin mülkiyeti kâğıt üzerinde yabancı sahiplerinde kalsa bile fiilî kontrol Rus devletine geçiyor.