Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyete konu ev, arsa ve tarla gibi taşınmazlarda ön alım hakkını kullanmak isteyen paydaşın ödeyeceği bedelin hakim tarafından rayiç değer üzerinden gecikmeksizin belirlenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Resmî Gazete’de yayımlanan kararın yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanındı.
Türk Medeni Kanunu'nun 732. maddesine göre, paylı mülkiyete konu bir taşınmazda paydaşlardan birinin hissesini tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması halinde diğer paydaşlar ön alım hakkını kullanabiliyor.
Bu hak sayesinde diğer paydaşlar, satılan hisseyi öncelikli olarak satın alabilmek için dava açabiliyor.
Uygulamada, ön alım hakkına ilişkin davalarda ise hakime taşınmaz payının rayiç bedelini belirleme yetkisi veriliyor.
Düzenlemeye göre ön alım hakkını kullanmak isteyen paydaş, hakim tarafından belirlenen rayiç bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerini, belirlenen kesin süre içerisinde nakden yatırmak zorunda kalıyor. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde payın davacı adına tesciline karar verilemiyor.
Ödeme yükümlülüğünün hakim tarafından rayiç bedel üzerinden sınırlandırıldığı belirtildi
Söz konusu düzenlemeye karşı bazı mahkemeler ve 137 milletvekilinin imzasıyla Anayasa Mahkemesine başvuruda bulundu. Başvurularda hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürüldü.
Başvuruları inceleyen AYM de ön alım hakkını kullanmak isteyen paydaşın ödeme yükümlülüğünün hakim tarafından belirlenen rayiç bedel üzerinden sınırlandırıldığına dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, bu uygulamanın paydaşların mülkiyet hakkını kullanmasını engelleyebilecek nitelikte olduğu sonucuna vardı.
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'na eklenen hükümde yer alan “rayiç bedeli”, “gecikmeksizin” ve “kesin süre” ibarelerinin iptaline karar verdi.
Karar ne anlama geliyor?
Kararı sosyal medya hesabından yorumlayan Avukat Rüveyda Bilge Özmen, şunları aktardı:
“Ön alım hakkı, alıcının yerine aynı şartlarla geçmek demek. Fiyatı mahkeme belirlerse tarafların anlaştığı bedelin hiçbir önemi kalmıyor. Alıcı ya haksız kazanç elde ediyor ya da zarar ediyor. Davayı açan kişi ise ne kadar ödeyeceğini ancak dava bitince öğreniyor. Sonuç: Mülkiyet hakkına aykırı, iptal.”
İptal kararı 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek
Öte yandan AYM, çeşitli iptal kararlarında yasama organına (TBMM) yeni düzenleme yapması ve hukuki boşluk doğmaması için geçiş süreleri tanıyor.
Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün hemen yürürlüğe girmesinin hukuki boşluk oluşturabileceğini değerlendirerek bu kararın da yürürlüğünü 9 ay erteledi.
Bu tarihe kadar TBMM'nin ön alım davalarında ödenecek bedelin belirlenmesine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması mümkün olacak.
Haber kaynağınızı doviz.com olarak seçin
Bu haber hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.