Azami menzil değil gerçek verimlilik

2018 yılından bu yana gerçek trafikte, aynı koşullarda, bağımsız denetimle düzenlenen EcoBest Challenge gerçek verimlilik testleri, dört yıldır da Bureau Veritas sertifikasıyla onaylanıyor. Sürdürülebilir, verimli ve erişilebilir mobiliteye vermemiz gereken önem vesilesiyle 2026 sonuçları için de 15 üreticinin 15 yeni tam elektrikli modelinin direksiyona geçtik. Amacımız yine WLTP ile gerçek hayat arasındaki mesafeyi yedi ayrı endeksle tarafsız biçimde ortaya koymak idi.

10 km/kWh hedefi, mevcut ivmeyle 2030’a kadar ulaşılabilir görünmüyor

Bu yılın manşet sonucu, Renault Twingo’dan geldi; 8,33 km/kWh ile “en az elektrikle en fazla yol” EcoC2 endeksinde tüm zamanların rekoru. Önceki rekorlar, 8,17 km/kWh ile eski nesil Dacia Spring’e ve 8,06 ile Leapmotor T03’e aitti. Tesla Model Y 7,77, Mercedes-Benz CLA 7,21 km/kWh ile onu izledi; geri kalan 12 aracın tamamı 7 km/kWh’nin altında kaldı. Bu tablo, enerji verimliliğinde halen kat edilecek çok yol olduğunu gösteriyor. Nitekim yıllar önce endüstrinin koyduğu 10 km/kWh hedefi, mevcut ivmeyle 2030’a kadar ulaşılabilir görünmüyor.

İyi haber ise, şarj tarafındaydı… 400 kW’lık DC istasyonlarla yapılan testte Xpeng P7+, Zeekr 7GT, Volvo EX60 ve BMW iX3, 100 km’lik gerçek menzili yalnızca 4 dakikada doldurdu. Mercedes CLA 5, Tesla Model Y 6 dakikayla ilk dördü takip etti. Xpeng P7+ 446 kW’lık tepe şarj gücüyle rekor kırdı. İki küçük model dışında tüm araçlar 100 km’yi 15 dakikanın altında aldı; ki bu, tüm zamanların en iyi sonucuydu. Ancak, 500 kW ve üzeri istasyonlar hem çok az hem de şebeke kapasitesi bu gücü her yerde kaldıramıyor. Türkiye ve hatta Avrupa’nın enerji altyapısı, elektrikli araçların hızına yetişmekte zorlanıyor.

Gerçek menzilin WLTP’ye oranı EcoC1 endeksinde, hiçbir araç %100’ü yakalayamadı. En iyi Kia EV2 %94,9 ile açıkladıkları WLTP menziline en yaklaşan model olurken; Audi Q4 e-tron %92,5, Tesla Model Y %88,7 ile hiç kötü değillerdi. Son sıradaki Xpeng P7+ %79,1’de kaldı; ama bu bile geçen yılın en düşüğü olan %77,5’in ve 2024’ün %73’ünün üzerinde idi. Endüstri, kağıt üzerindeki menzili gerçeğe yaklaştırma yolunda küçük ama istikrarlı adımlar atıyor. Geçen yıl Leapmotor T03’ün %109,3 ile WLTP’yi aşması gibi istisnai bir başarı bu yıl tekrarlanmadı.

1 kWh ile kaç km gidildiği, en gerçekçi verimlilik ölçüsü

Şarj sürecinin gerçek verimliliğini gösteren EcoC3’te Volvo EX60, %4,70 enerji kaybıyla zirvede; Zeekr 7GT %7,45 ile ikinci… %18,16 ile Kia EV2, geçen yıl en iyi %5,9 ve en kötü %21,3’ken, genel tablonun iyileştiğine işaret ediyor. Fakat, AC’den DC’ye dönüşüm, inverter, soğutma ve yazılım gibi kalemlerde ciddi kayıplar sürüyor. Sürücünün ödediği enerjinin bir kısmı bataryaya ulaşmıyor; bunu bilmek, gerçek maliyet hesabı için şart.

EcoC4, yani şarjdan gelen 1 kWh ile kaç km gidildiği ise, en gerçekçi verimlilik ölçüsü. Renault Twingo 7,41 km/kWh ile burada da lider; geçen yılın zirvesi Leapmotor T03 6,89’du. Tesla Model Y 6,91, Mercedes CLA 6,27 ile onu izledi.

Batarya göstergesi sıfırı gösterdikten sonra kat edilen mesafe, EcoC5, bu yıl ortalama 16,11 km ile geçen yıl 11,1 km’sini solladı. Leapmotor B10 32 km ile en cömert, Xpeng P7+ ise 1 km ile en cimri. 2023’te Subaru Solterra’nın 45 km’lik rekoru hala kırılamadı. Yine de hiçbir araç gösterde sıfır olduğu anda yolda kalmadı; bu stratejik rezerve güvenmemek gerektiğini hatırlatalım.

AC şarjda Kia EV2, Volvo EX60 ve Zeekr 7GT, 22 kW kapasite sunuyor; diğer 12 modelde 11 kW standart. 6,5-7,5 kW’lık modellerin artık üretilmemesi çok olumlu. Bu arada AC ile Kia EV2 100 km’yi 50 dakikada doldururken; en yavaşlar 2 saati aşıyor.

Ve bir teknik ilk de; 3 gün süren testlerimizde Vehicle-to-Load V2L teknolojisini “enerji mobil desteği”, yani bataryası “öldürülen” araçları mobil şarj aracı olarak kullanmamızdı. Adeta taşınabilir bir güç kaynağı gibi bir Zeekr, bataryasındaki enerjiyi ihtiyaç olan yerde kullanıma sundu ve yolda kalan araçları “kurtardı”.

Elektrikli mobilite sıçramalarla değil, adım adım ilerliyor. 2026 sonuçları, verimlilik, şarj performansı ve enerji kayıplarının en az menzil kadar önemli olduğunu bir kez daha kanıtladı. Uluslararası AutoBest derneğinin tarafsızlık vurgusu, otoriter Quattroruote’nin ISO 9001 sertifikalı mühendislik prosedürleri ve Bureau Veritas’ın denetimiyle oluşturulan güvenilir verileri inceleyecek tüketicilerin doğru sorusu artık “Daha çok menzil sunan hangisi?” değil; “Hangisi, benim günlük rutinimde en verimli, en hızlı şarj olan ve en az enerji kaybıyla çalışan model?” olmalı…