Yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik talebi, gaz türbini piyasasında siparişleri üretimin önüne geçirdi. ABD'de yeni türbin için teslim süresi altı yıla uzayınca şirketler ikinci el makinelerle emekliye ayrılan uçak motorlarına yöneldi.
Murat Ali Oral 09 Kasım 2026 13:23 09 Kasım 2026 13:30 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Yapay zekâ yatırımlarının hızla büyümesi, küresel enerji ekipmanı piyasasında beklenmedik bir darboğaz yarattı. Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını karşılamak isteyen şirketler, yeni gaz türbinleri için teslimat sürelerinin yıllarca uzaması üzerine ikinci el ekipman arayışına girdi.
Kullanımdan kaldırılmış santral türbinleri yeniden çalıştırılırken emekliye ayrılan uçak motorlarından geliştirilen güç üniteleri de alternatifler arasına girdi. 9 Kasım'da ortaya konulan piyasa verileri, elektrik üretim ekipmanı tedarikinin yapay zekâ yatırımlarının hızını sınırlayan önemli unsurlardan birine dönüştüğünü gösteriyor.
Türbin siparişleri 100 gigavatı aştı
Dünya genelinde gaz türbini siparişleri 100 gigavatın üzerine çıkarken üreticilerin mevcut yıllık kapasitesi 60 ila 70 gigavat arasında bulunuyor.
Siemens Energy, GE Vernova ve Mitsubishi Heavy Industries gibi büyük üreticiler, veri merkezlerinden kaynaklanan talep artışının üretim kapasitelerinin üzerine çıktığını belirtiyor.
ABD'de yeni bir gaz türbininin ortalama teslim süresi altı yıla kadar uzamış durumda. Bazı projeler için teslimat görüşmeleri 2030 ve 2031 yıllarına odaklanıyor.
Üretim kapasitesinin 2028'de yaklaşık 87 gigavata yükselmesi beklenmesine rağmen aynı yıl talebin 129 gigavata ulaşabileceği öngörülüyor.
Eski uçak motorları elektrik üretimine uyarlanıyor
Yeni türbin beklemek istemeyen veri merkezi işletmecileri, ikinci el enerji ekipmanlarının yanı sıra havacılık sektöründe kullanılan gaz türbinlerini de değerlendirmeye başladı.
Kullanımdan çıkarılmış jet motorlarından geliştirilen elektrik üretim sistemleri, özellikle kısa sürede enerji kapasitesine ihtiyaç duyan projeler açısından seçenek oluşturuyor.
Bu tür sistemlerde havacılık kökenli türbinler, sabit elektrik üretimine uygun jeneratör ve kontrol donanımlarıyla birlikte kullanılıyor.
ABD'de ProEnergy ile yapay zekâ altyapısı şirketi Crusoe arasındaki iş birliği kapsamında toplam 650 megavat kapasiteli türbinlerin veri merkezi projelerinde kullanılması planlanıyor.
Yeni türbinin maliyeti 2,5 milyon dolara çıkıyor
Tedarik sıkıntısı, ikinci el türbinlerin fiyatlarını da yükseltti. Bununla birlikte kullanılmış ekipmanlar, yeni üretim türbinlere göre daha düşük maliyetli olmayı sürdürüyor.
Yeni gaz türbinlerinin megavat başına fiyatı yaklaşık 2 milyon ila 2,5 milyon dolar arasında değişiyor.
İyi durumdaki ikinci el türbinler için megavat başına 1,5 milyon ila 1,7 milyon dolar istenirken yenilenmiş ekipmanlarda fiyat yaklaşık 1,3 milyon dolar düzeyinde bulunuyor.
Böylece 100 megavat kapasiteli bir türbin alımında, yeni ve yenilenmiş ekipmanlar arasındaki fiyat farkı onlarca milyon dolara ulaşabiliyor. Ancak bu tutarlar, santralin bütün kurulum ve işletme maliyetlerini kapsamıyor.
Veri merkezleri elektrik tedarikini güvenceye almak istiyor
Yapay zekâ şirketleri, yeni işlem merkezleri kurarken yalnızca çip ve sunucu tedarikini değil, kesintisiz elektrik üretim kapasitesini de güvenceye almak zorunda kalıyor.
Büyük veri merkezlerinin tek bir bölgede yoğunlaşan elektrik talebi, mevcut şebekelerin kapasitesini zorlayabiliyor. Yeni iletim hatları ve bağlantı izinleri için gereken süreler de projelerin devreye alınmasını geciktiriyor.
Bu nedenle bazı şirketler, şebekeden enerji almanın yanında kendi tesislerine yakın elektrik üretim sistemleri kurmayı tercih ediyor.
Gaz türbinlerine yönelik talep artık yalnızca geleneksel elektrik şirketlerinden değil, doğrudan veri merkezi geliştiricilerinden de geliyor.
İkinci el ekipmanlarda teknik risk büyüyor
Kullanılmış türbinlerin daha hızlı temin edilebilmesi, bütün sorunların çözüldüğü anlamına gelmiyor.
Eski ekipmanların bakım geçmişinin eksik olması, kalan kullanım ömrünün belirsizliği ve yedek parça tedarikindeki güçlükler önemli riskler arasında bulunuyor.
Özellikle uçak motorlarından geliştirilen sistemlerin, kesintisiz elektrik üretimi için gereken uzun çalışma sürelerine ne ölçüde uygun olduğu dikkatle değerlendiriliyor.
Üretimdeki darboğazın devam etmesi durumunda, ikinci el ekipmanlara yönelik talebin artması ve fiyatların daha da yükselmesi bekleniyor.
Yapay zekâ sektöründe yatırımların hızını belirleyen yarış, böylece gelişmiş çiplerin ve sunucuların ötesine geçerek elektrik üretebilen türbinlerin bulunmasına kadar uzanmış durumda.
Kaynak: HABER MERKEZİ
elektrik
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.