Çipten Çıkan Para Kaçtı mı, Yön mü Değiştirdi?

Ekimin ilk yarısında yapay zeka rallisinin motoru olan çip hisseleri ABD’de, Asya’da ve Avrupa’da aynı günlerde sert düştü. Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX) mart-haziran arasında iki kat yükselmiş ve endekse yaklaşık 6,5 trilyon dolar piyasa değeri eklemişti; ancak ekim ayında yönü değişti ve sadece 10 gün içindeki kaybı yüzde 19’u geçti. Endeksin içinde önemli bir hisse olan ve sadece çip değil, aynı zamanda lazer optik iletişim ve foton teknolojilerinde de faaliyet gösteren Coherent’ın grafiğinde müthiş bir çakılma görüldü; hisse yüzde 30 değer kaybetti.

Ekim ayında görülen düşüşün tetikleyicileri sürpriz faktörler değildi: (1) ABD eylül ayı enflasyonu beklentilerin üzerinde gelince yüksek faiz beklentileri zaten uzun süredir (2) yapay zekâ altyapısını borçla kuran şirketlere ve özellikle ciddi finansman riski üstelenen CoreWeave’e yönelik endişeleri arttırdı. Şirket yaklaşık 51 milyar dolarlık borç ve yükümlülük taşıyor. CoreWeave’in 2031 tahvilinin getirisi yüzde 15,8’e çıkarken beş yıllık spreadı 1.000 baz puanı aştı. (3) Buna bir de geçen ay yazımda bahsettiğim Çin’in bellek çipi alanında rekabeti eklenince sonuç Wall Street’e yansıdı. Ekimde aynı dönemde Güney Kore’de Kospi yüzde 25 üzerinde, Japonya’da Nikkei225 yüzde 10 düşüş gösterdi.

Piyasalarda liderlik el değiştirdi

Çip hisselerinden çıkan para, ya piyasadan çekilecekti ya da başka varlıklara yönelerek rotasyon yapacaktı. Ancak veriler, ikinci ihtimali destekliyor. Piyasada çöküş yaşanmazken liderlik el değiştirdi. Faiz ve enflasyon endişeleriyle teknoloji hisselerinden çıkan para; sağlık, temel tüketim ürünleri, tahvil ve küçük şirketlere yöneldi.

Çipten çıkan paranın bir kısmı güvenli liman algısıyla tahvile yöneldi ama bence önümüzdeki dönemde ABD’de ara seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte dikkatle izlenmesi gereken bir diğer adres de sağlık sektörü oldu. Nitekim 15 Ekim’de S&P 500 Sağlık Endeksi rekor kırarken, ekim ayının ilk yarısında soluksuz bir yükseliş gösterdi.

S&P 500 Sağlık endeksinde beş isim [Lilly, AbbVie, Merck, UnitedHealth, J&J] yüzde 44’ü oluşturuyor. Teknolojiden rotasyonun olduğu sırada, bir günde Eli Lilly yüzde 5,2, Bristol Myers, Amgen, AbbVie, J&J ve Pfizer yüzde 2-4 yükseliş gösterdi. RBC, tam bu zamanlarda sağlığı ‘ağırlığı artır’ a çekip, teknolojiyi ‘piyasa ağırlığı’na indirdi. Yeni ilaçlar, obezite tedavileri, biyoteknoloji, yaşlanan nüfus ve sağlık harcamalarındaki artış bu şirketlerin karlarını destekleyebilir.

Gözler iki-üç ay daha sağlık sektöründe olacak

Özellikle ABD’de 3 Kasım ara seçimlerinden sonra bu sektörde oluşacak gelişmelerden dolayı en az iki-üç ay daha gözlerin sağlık sektörüne çevrileceğini düşünüyorum. Bu sektörde iki grup var: ilaç & biyoteknoloji (Eli Lilly, J&J, AbbVie, Merck, Pfizer, Amgen) ve sigorta, hizmet, ilaç aracıları (UnitedHealth, CVS). İki grubun seçimle ilişkisi aynı değil: Sigorta ve hizmet tarafı Kongre ve Medicaid politikalarının, ilaç tarafı ise fiyatlama ve düzenlemenin etkisine daha açık. İlaç şirketleri için, ABD’nin kamu sağlık sigortası Medicare’in müzakere ettiği 2028 ilaç fiyatlarının 30 Kasım’dan önce açıklanması da önem taşıyacak.

Kasımda gözler seçim, bilanço ve ilaç fiyatlarında

Üstelik Washington’daki bu kararlar yalnızca ABD’li şirketleri değil, satışlarının önemli bir bölümünü ABD’den yapan Avrupalı ilaç devlerini de doğrudan ilgilendiriyor. Avrupalı ilaç devlerinin son bir yıldaki performansı birbirinden çok farklı: Roche yaklaşık yüzde 34, Novartis yaklaşık yüzde 21 yükselirken AstraZeneca yatay kaldı (yaklaşık yüzde 0,4), Novo Nordisk yaklaşık yüzde 28 düştü. Novo’nun üçüncü çeyrek bilançosu 3 Kasım’da, yani ABD seçim günü açıklanacak. Kasım’ın ilk haftası buradaki hikâyenin ilk cevabını verecek: 3 Kasım’da hem ABD seçimi hem Novo Nordisk bilançosu, ay sonuna doğru ise Medicare’in 2028 ilaç fiyatları geliyor. Ekimde para çipten çıktı; Kasımda nereye yerleşeceği belli olacak.