ABD’de deneyimledim, Innova ile otonom araç yazılımına da girdik

Ormansız ve ağaçsız toprak vatan değildir

“ANA iş ortakları” (master partner) Türk Telekom, Koç Holding ve Garanti BBVA’nın davetiyle “Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi”nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) için Antalya’dayım.

Pazar günü öğlen saatlerinde Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin’in sunumunu izlemek üzere 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek “COP31” alanına dönüştürülen, 2016 yılında “Antalya Botanik Expo’su” döneminde düzenlenen alana girdik.

1.1 milyon metrekarelik alana girip, kuleyi karşımda görünce Kasım 2015’e uzandım. Kuleyi inşa eden Taca İnşaat’ın Yönetim Kurulu Başkanı Tayyar Akkurt’un inşaat tekniğini anlattığı gün gözümde canlandı:

• 120 metrelik “Expo 2016 Antalya” kulesini “alttan ekleme” ile bitireceğiz…

2022 Mayıs ayında vefat eden Tayyar Akkurt, kulenin inşaatıyla ilgili teknik detayları Kasım 2015’te şöyle anlatmıştı:

• Kule 120 metre yüksekliğinde olacak. Mart 2016’da bitecek. Önümüzdeki günlerde iklim koşulları yüksekte çalışmayı zorlaştıracak.
• O nedenle inşaata aşağıda devam edecek formülü benimsedik. Kulenin en üstteki geniş bölümünü aşağıda tamamlayıp orta çekirdeğine kayar kalıp yerleştirdik.
• Kolon gibi yükselen bölümün tepesine de asansör motorları koyduk. İnşaat aşağıda tamamlandıkça yukarı çekilecek.
• Bu yöntem bildiğim kadarıyla dünyada 4-5 kez kullanıldı. Bölgemizde ilk kez biz kullanıyoruz.

Türk Telekom pavilyonunda (teşhir, sergi alanı) CEO Ebubekir Şahin’i dinledik:

- Dijital dönüşüm ile yeşil dönüşüm birbirini tamamlayan iki stratejik alan. Türkiye’nin dijital geleceğini inşa ederken bu altyapının hangi enerji kaynaklarıyla çalışacağını, kaynakların ne kadar verimli kullanılacağını ve çevre üzerindeki etkisini planlıyoruz.

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31’de üstlendikleri sorumluluğu da bu vizyonlarının bir parçası olarak gördüklerini belirtti:

- Teknolojinin sunduğu imkanları çevresel ve toplumsal faydaya dönüştürerek sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlamaya, “Yarına Sözümüz Var” diyerek çıktığımız bu yolda, daha yaşanabilir bir geleceğin inşasına katkı sunmaya devam edeceğiz.

Ebubekir Şahin’e sohbette Kurumsal Satış Genel Müdür Yardımcısı Dr. Feyzullah Tecirli, İletişim, TV ve Dijital Platformlar Genel Müdür Yardımcısı Arif Sancaktaroğlu, Türk Telekom Network Genel Müdür Yardımcısı Zafer Orhan, Pazarlama ve Müşteri Deneyimi Genel Müdür Yardımcısı Zeynep Özden, Finans Genel Müdür Yardımcısı Ömer Karademir, İnnova CEO’su Huzeyfe Yılmaz eşlik etti.

Ardından Ece Vahapoğlu’nun sunuculuğunda “Türk Telekom COP31 Deneyim Alanı” turu yaptık. Önce “TT Cafe” olarak tanımlanan “Robot Barista”nın önünde durduk. Robotu üreten şirketin sorumluları önce fotoğrafımı çekti, “Robot Barista”ya gönderdi. Sonra da “latte tuşu”na dokundu.

“Robot Barista” (Kahve Servisi Yapan Robot), 1.5 dakikada köpük bölümüne fotoğrafımı yansıttığı kahveyi uzattı. Ebubekir Şahin, “Robot Barista”nın 5G altyapısı sayesinde çalıştığının altını çizdi.

Kahve servisi yapan robot deneyimini 2 yıl kadar önce TİSK ve MESS Başkanı Özgür Burak Akkol’un davetiyle MESS’in İstanbul’daki teknoloji merkezi “Mext”e Hakan Güldağ’la birlikte gittiğimizde yaşamıştık.

Sonra “Mis Otomasyon”un ürünü olan “Robotik Kol”un bulunduğu bölüme geçtik. Ebubekir Şahin, şu noktaya işaret etti:

- 5G teknolojisi tarımsal üretimde de somut şekilde kullanılıyor. Onlardan biri de bu “Robotik Kol”. Antalya’da olduğumuz için portakal toplama işlemini nasıl yaptığını burada sergilemek istedik.

Mis Otomasyon’dan Mehmet Akyüz, “Robotik Kol”un üzerinde durduğu platformun kapağını açtı, yürüyen aksamını gösterdi:

- “Robotik Kol” meyve bahçesinde ağaçlar arasında otonom şekilde dolaşarak hasadı gerçekleştirebiliyor.

Ebubekir Şahin, “Nova Taksi”nin önünde Ece Vahapoğlu’nu dinlerken kulağıma eğildi:

- Otonom, yani sürücüsüz taksiyi ABD’de deneyimledikten sonra Türk Telekom’un iştiraki “İnnova”nın bu alandaki çalışmalarını yoğunlaştırmasına özen gösterdik.

“Nova Taksi”nin İnnova tarafından geliştirildiğini, 5G ve yapay zeka teknolojileriyle desteklendiğini kaydetti:

- Kamera, lidar (bir nesnenin veya yüzeyin uzaklığını ölçen bir uzaktan algılama teknolojisi) ve radar sensörleriyle çevresini 360 derece algılıyor. Trafik ışıklarını, yayaları, araçları ve yol koşullarını analiz edebiliyor. Elde ettiği veriler doğrultusunda sürüş kararları verebiliyor.

Şahin, Türk Telekom’un iştiraki “Argela”nın “Yeni Nesil Hava Trafik Yönetimi” çözümlerinin anlatıldığı ekrana dikkat çekti:

- Elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen hava taksilerinin (eVTOL) ve insansız hava araçlarının güvenli, koordineli ve verimli şekilde yönetilmesi hedefleniyor. Burada da 5G’nin yüksek hız ve düşük gecikme avantajlarından yararlanılıyor.

“COP31”, başta “master partner”lar olmak üzere önde gelen şirketlerin “dijital ve yeşil dönüşüm” adımlarını dünya ile paylaşmalarına olanak veriyor…

Ormansız ve ağaçsız toprak vatan değildir

CUMHURİYETİMİZİN Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, 21 Ağustos 1929’da Bursa’ya gitmek üzere Ertuğrul yatıyla İstanbul’dan yola çıktı. Yalova sahillerinden geçerken kıyıda muhteşem bir çınar ağacı gördü. Karaya çıktı, ağacın yanına gitti, okşadı, gölgesinde dinlendi.

Çınar ağaçlarına hayran olan Atatürk, yakınına bir ev yapılmasını istedi. Ev kısa sürede yapıldı. Atatürk kaplıcasıyla da ünlü Yalova’ya gittiğinde o evde konakladı.

Atatürk, Yalova’daki evde dinlendiği bir gün bahçıvanın çınarın dalını kesmeye hazırlandığını gördü. Bahçıvanın çalışmasını durdurdu ve sordu:

- O dalı neden kesmek istiyorsun?

Bahçıvan nedenini açıklamaya çalıştı:

- Dal binanın duvarına dayanmış durumda. Daha uzarsa içeri girebilir.

Atatürk, anında talimatı verdi:

- Bu çınarın dalı kesilmeyecek. Bina kaydırılsın, ağaçtan uzaklaştırılsın.

Bahçıvan ve Atatürk’e eşlik edenler, gerçekleştirilmesi imkansız gibi görünen talimat karşısında şaşkına döndü.

Derken, binanın kaydırılması operasyonunu İstanbul Belediyesi üstlendi. Bu iş için görevlendirilen başmühendis Ali Galip Alnar, ekibiyle Yalova’da çalışmaya başladı. Önce binanın çevresi temel seviyesine kadar kazıldı. Sonra çelik raylar binanın altına yerleştirildi.

Bina 3 günde 4.80 metre kaydırıldı, Atatürk çalışmaları yakından izledi. Evin kaydırılması işlemi tamamlandıktan sonra çınarın altında kahvesini yudumladı.

Söz konusu ev, bugün “Yalova Atatürk Köşkü” adıyla müze olarak hizmet veriyor…

Atatürk’ün 88’inci ölüm yıldönümü Antalya’da dün başlayan “COP31”e denk gelince, gündeme uygun şekilde “yürüyen köşk” öyküsüyle anmak istedim.

Ayrıca Ege Orman Vakfı’nın internet sitesine girip, Atatürk’ün çevre ve doğa ile ilgili sözlerini bir kez daha okudum:

• Ormansız ve ağaçsız toprak vatan değildir.
• Çevreyi korumak aklın gereğidir.
• Yeşil görmeyen gözler renk zevkinden mahrumdur. Burasını öyle ağaçlandırınız ki, görmeyenler bile yeşillikler arasında olduğunu anlasın.
• Ağaç, çiçek ve yeşillik uygarlık demektir.
• Biz doğayı korudukça doğa da bizi korur.
• Yarının doğası bugünden yaratılır.
• Orman, milletin hem süsü hem de zenginliğidir.
• Bu vatan, çocuklarımız ve torunlarımız için cennet yapılmaya değer bir yerdir.

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü saygı, özlem ve minnetle anıyorum…