Somali açıklarında korsanlık yeniden yükselişe geçti. İran savaşından bu yana yaklaşık 30 korsanlık bağlantılı olay kaydedilirken nisan-ağustos döneminde altı ticaret gemisi kaçırıldı. Risk, Avrupa-Asya deniz ticaretine yeniden baskı yapıyor.
Murat Ali Oral 10 Kasım 2026 09:02 10 Kasım 2026 09:09 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Küresel deniz ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Aden Körfezi ve Somali açıklarında korsanlık yeniden ciddi bir güvenlik tehdidine dönüştü. İran savaşının başlamasının ardından bölgede yaklaşık 30 korsanlık bağlantılı olay kaydedilirken, nisan-ağustos döneminde altı ticaret gemisi silahlı grupların eline geçti. Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunlarına korsan saldırılarının da eklenmesi, Avrupa ile Asya arasındaki deniz taşımacılığında yeni maliyet artışları yaşanabileceği endişesini güçlendirdi.
İran savaşından bu yana yaklaşık 30 olay
Avrupa Birliği'nin Aden Körfezi ve Batı Hint Okyanusu'nda yürüttüğü Atalanta operasyonunun verilerine göre, Kasım 2023'ten bu yana bölgede 79 korsanlık bağlantılı olay kaydedildi. Bunların yaklaşık 30'u, Şubat 2026'da İran savaşının başlamasının ardından yaşandı.
Söz konusu olayların tamamı başarılı gemi kaçırma girişimlerinden oluşmuyor. Silahlı saldırılar, gemilere yaklaşma girişimleri ve diğer korsanlık faaliyetleri de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Korsanlık faaliyetlerindeki yükselişin iki ayrı dönemde hızlandığı görülüyor. İlk hareketlilik, Kasım 2023'te Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemileri hedef almaya başlamasının ardından ortaya çıktı. İkinci yükseliş ise İran savaşıyla birlikte bölgedeki askeri ve ticari deniz trafiğinin değiştiği dönemde yaşandı.
Ancak bu zamanlama, bütün korsanlık olaylarının doğrudan İran savaşından kaynaklandığı anlamına gelmiyor. Bölgedeki siyasi istikrarsızlık, ekonomik sorunlar ve güvenlik güçlerinin farklı kriz bölgelerine yönelmesi de tehdidin büyümesinde etkili oluyor.
Dört ayda altı ticaret gemisi kaçırıldı
Somalili korsanlar, nisan ile ağustos ayları arasında altı ticaret gemisini ele geçirdi. Bu olaylar, yaklaşık on yılı aşkın süredir büyük ölçüde kontrol altında tutulan korsanlık faaliyetlerinin yeniden güç kazandığını gösterdi.
Kaçırılan gemiler arasında petrol ve petrol ürünü tankerleri de bulunuyor. Silahlı gruplar, bazı gemileri Somali'nin kuzeydoğusundaki Puntland kıyılarına götürerek mürettebatı rehin tuttu.
Ağustos ayında Yemen açıklarında kaçırılan Sibu 1 adlı petrol ürünleri tankeri de bu saldırıların önemli örneklerinden biri oldu.
Gemilere yönelik saldırıların insani sonuçları da ağırlaşıyor. Nisan ayında ele geçirilen Honour 25 tankerinin kurtarılmasının ardından, beş mürettebatın korsanlar tarafından öldürüldüğü açıklandı.
Ekim ayı sonunda kaçırılan İran bandıralı Azini adlı balıkçı gemisinin 20 kişilik mürettebatı ise Kasım ayı başında düzenlenen askeri operasyonla kurtarıldı.
Kızıldeniz'deki kriz korsanlara fırsat yaratıyor
Bölgedeki güvenlik sorunlarının merkezinde, dünya ticaretinin en önemli deniz geçişlerinden biri olan Babülmendep Boğazı bulunuyor.
Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan bu geçiş, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticaretinin sürdürülmesini sağlıyor.
Yemen'deki Husilerin ticari gemilere yönelik saldırıları ve İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kesintiler, denizcilik şirketlerini alternatif güzergâhlar kullanmaya yöneltti.
Gemilerin daha uzun rotalara kayması ve uluslararası savaş gemilerinin farklı güvenlik tehditlerine odaklanması, Somali açıklarında korsanlar için yeni fırsatlar oluşturdu.
Özellikle kıyıdan daha uzak bölgelerde faaliyet gösteren korsan grupları, ele geçirdikleri küçük gemileri açık denizde operasyon yürütmek amacıyla kullanabiliyor. Bu yöntem, ticari gemilerin yalnızca Somali kıyılarına yakın bölgelerde değil, açık denizde de risk altında kalmasına yol açıyor.
Navlun ve sigorta maliyetlerinde yeni risk
Korsanlık faaliyetlerinin artması, uluslararası deniz taşımacılığında güvenlik maliyetlerini yeniden gündeme taşıyor.
Aden Körfezi, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz güzergâhının önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bu hatta güvenliğin zayıflaması, gemilerin daha uzun rotalara yönelmesine neden olabiliyor.
Alternatif güzergâh olarak Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu'nun kullanılması, sefer sürelerini ve yakıt tüketimini artırıyor. Daha uzun yolculuklar, gemilerin taşıma kapasitesinin daha uzun süre kullanılması anlamına geldiğinden navlun fiyatları üzerinde de baskı yaratabiliyor.
Bunun yanında güvenlik personeli, ilave gözetim sistemleri ve savaş riski sigortası gibi kalemler de taşımacılık şirketlerinin giderlerini artırabiliyor.
Bu maliyetlerin bir bölümü zaman içinde taşınan ürünlerin fiyatlarına yansıyabilir. Ancak korsanlık tehdidinin navlun ve sigorta ücretlerinde ne ölçüde artışa yol açacağı, saldırıların sıklığına ve denizcilik şirketlerinin alacağı önlemlere bağlı olacak.
Avrupa Birliği devriyeleri güçlendiriyor
Avrupa Birliği, korsanlıkla mücadele amacıyla 2008 yılında başlattığı Atalanta operasyonunu sürdürüyor.
Operasyon kapsamında İspanyol Santa Maria fırkateyni, Ekim 2026'da Aden Körfezi'ndeki devriye görevine başladı. Gemide 200'den fazla askeri personelin yanı sıra özel operasyon timleri, helikopter ve insansız hava araçları bulunuyor.
Operasyonun temel amaçları arasında ticari gemilerin korunması, korsan saldırılarının önlenmesi ve Dünya Gıda Programı kapsamında bölgeye yapılan insani yardım sevkiyatlarının güvenliğinin sağlanması yer alıyor.
Deniz devriyelerinde savaş gemilerinin yanı sıra keşif uçakları ve insansız hava araçlarından da yararlanılıyor. Bölgede görev yapan farklı ülkelere ait deniz kuvvetleri arasında bilgi paylaşımı gerçekleştiriliyor.
Ancak korsanlık faaliyetlerinin geniş bir coğrafyaya yayılması, bütün ticaret gemilerinin sürekli askeri koruma altında tutulmasını güçleştiriyor.
dünya
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.