Japonya'da faiz kararı zorlaşıyor: Ücret artışı tüketiciyi harcamaya ikna edemedi

YAYINLAMA 10 Kasım 2026 09:42

GÜNCELLEME 10 Kasım 2026 09:46

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

BoJ’un para politikasında atacağı bir sonraki adım, yalnızca enflasyonun yönüne değil, tüketicilerin ekonomik koşullara nasıl tepki verdiğine de bağlı. Ülkede ücretler yükselirken harcamaların gerilemesi, faiz artırımını destekleyen göstergelerle bu adımın zamanlamasını zorlaştırabilecek gelişmeleri karşı karşıya getirdi.

BoJ, ekim ayındaki toplantısında politika faizini %1,25 düzeyinde korudu. Banka, temel enflasyonun %2'lik hedefine ulaştığına işaret ederken fiyat artışlarının hedefin üzerine çıkabileceği riskini de vurguladı. Piyasalarda 18 Aralık'taki toplantıda yeni bir faiz artırımı kararı alınabileceği beklentisi bulunuyor. Ancak son tüketim verileri, bu beklentinin değerlendirilmesinde iç talebin de önemli bir unsur olacağını gösterdi.

5 yılın en sert tüketim kaybı

Japonya İçişleri ve İletişim Bakanlığı'nın eylül ayına ilişkin verileri, hanehalkının harcama konusunda belirgin biçimde geri çekildiğini ortaya koydu. Enflasyondan arındırılmış tüketim harcamaları, geçen yılın aynı ayına göre %6,8 azaldı. Ekonomistlerin öngördüğü düşüş %3,1 düzeyindeydi. Böylece gerçekleşen daralma, tahminleri önemli ölçüde geride bıraktı.

Aylık veriler de tüketimdeki zayıflığın sürdüğünü gösterdi. Mevsim etkilerinden arındırılmış harcamalar ağustosa kıyasla %2,8 düşerken piyasa beklentisi %0,3 artış yönündeydi. Yıllık bazda gerilemenin üst üste 10'uncu aya taşınmasıyla tüketimdeki düşüş serisi devam etti. Eylüldeki sonuç, Eylül 2020'den bu yana kaydedilen en sert yıllık gerileme oldu.

Maaşlar yükseldi, aileler daha az harcadı

Tüketimdeki geri çekilmenin en dikkat çekici yönlerinden biri, gelir göstergeleriyle arasındaki farklılık oldu. Japonya'da reel ücretler eylülde %2,2 artarak dokuz aylık yükseliş serisini sürdürdü. Vergi ve enflasyon etkileri öncesindeki nominal nakit kazançlar ise %4,6 yükseldi. Bu oran, Ocak 1997'den bu yana görülen en güçlü yıllık artış olarak kaydedildi.

Gelirlerdeki iyileşmeye rağmen ücretli çalışanların bulunduğu hanelerde harcamalar yıllık %10 azaldı. Kullanılabilir gelirin ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren ortalama tüketim eğilimi de 9,4 puan gerileyerek %72,7'ye indi. Bu tablo, ücret artışlarının henüz tüketim tarafında aynı ölçüde karşılık bulmadığına işaret etti.

Tüketici davranışında hava koşullarının etkisi

Eylül ayında ulaşım, eğitim ve eğlence harcamalarındaki azalma, toplam tüketimi aşağı çeken kalemler arasında yer aldı. Yetkililer, olumsuz hava koşullarının da bu gelişmede etkili olduğunu bildirdi. Tokyo'da ayın bütün günlerinde yağış görülmesi, kent açısından dikkat çekici bir meteorolojik tablo oluşturdu. Yağmurlu günlerin dışarıda gerçekleştirilen faaliyetleri sınırlaması, bu alanlarla bağlantılı harcamaları da olumsuz etkiledi.

BoJ'un önündeki temel mesele, enflasyonla mücadele ederken tüketimdeki kırılganlığı daha da derinleştirmemek. Faizlerin yükselmesi borçlanma maliyetlerini artırarak hanehalkının harcanabilir gelirini baskılayabilir. Buna karşılık fiyat artışlarının kontrol altında tutulması, tüketicilerin satın alma gücü açısından önem taşıyor.

Aralık toplantısı yaklaşırken BoJ'un ücretlerdeki ilerlemeyi, enflasyonun kalıcılığını ve iç talebin seyrini birlikte ele alması gerekecek.