Yapay zeka gençlerin iş fırsatlarını daraltıyor: İşte en çok etkilenen meslekler

YAYINLAMA 10 Kasım 2026 10:09

GÜNCELLEME 10 Kasım 2026 10:11

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Almanya Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından yapılan araştırma, yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasının yeni mezunların iş bulma olanaklarını olumsuz etkilediğini ortaya koydu.

Araştırmada, teknoloji nedeniyle henüz geniş çaplı işten çıkarmalar görülmese de kariyerine yeni başlayanların değişimden ilk etkilenen kesim olduğu belirtildi.

140 meslekteki istihdam verileri incelendi

Ifo Başkanı Clemens Fuest ve araştırma ekibi, yapay zekanın iş gücü piyasasındaki etkisini ölçmek amacıyla 140 meslekteki işe alım ve istihdam verilerini, bu mesleklerdeki görevlerin teknolojiyle otomasyona ne ölçüde uygun olduğunu karşılaştırarak yeni bir öncü gösterge oluşturdu.

Araştırmaya göre, yapay zekaya maruz kalma oranı yüksek mesleklerde 20-24 yaş grubundaki tam zamanlı çalışan sayısı 2022'den bu yana yüzde 14 azaldı. Bu mesleklerde çalışan gençlerin sayısı yaklaşık 279 binden 239 bine geriledi.

Fuest, henüz yapay zeka kaynaklı geniş çaplı bir istihdam kaybı görülmediğini belirterek, "Ancak kariyerine yeni başlayanlar değişimi ilk hissedenler oluyor" değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zekaya en açık meslekler

Araştırmada, veri girişi ve metin işleme işleri yapay zeka tarafından otomasyona en kolay uyarlanabilecek mesleklerin başında yer aldı.

Bu alanları yazılım geliştiricileri, muhasebeciler, veri tabanı ve ağ teknisyenleri ile yazarlar ve gazeteciler izledi.

Ifo araştırmacıları, yapay zekanın iş gücü piyasasındaki etkisinin farklı yönlerde ortaya çıktığına dikkati çekti. Teknoloji bazı görevleri otomatikleştirirken diğer taraftan çalışanların yeteneklerini destekleyerek verimliliklerini artırabiliyor.

Enstitünün verilerine göre, 2022'den bu yana yapay zekaya en fazla maruz kalan mesleklerde toplam çalışan sayısı yüzde 1,8 artarken, teknolojiden daha az etkilenen mesleklerde yüzde 6,4 geriledi.

Araştırmaya katılan Oliver Falk ise kariyerinin başındaki çalışanlar için iş fırsatlarının azalmasının iş gücü piyasasının geleceğine ilişkin erken bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti.

Fiziksel emek gerektiren meslekler daha az etkileniyor

Yapay zekanın etkisinin daha sınırlı olduğu meslekler arasında el becerisi ve fiziksel güç gerektiren işler öne çıktı. İnşaat işçileri, zanaatkarlar, marangozlar, boyacılar, bina temizlik görevlileri ve çiftçiler bu grupta yer aldı. Mutfak yardımcıları ise yapay zekaya maruz kalma düzeyi en düşük meslekler arasında gösterildi.

Cnbc-e'nin aktardığına göre araştırmacılar, yapay zekanın etkilerinin yalnızca çalışanlarla sınırlı kalmadığını, şirket yöneticileri ve üst düzey yöneticilerin görevlerinin de önemli bir bölümünün teknoloji tarafından daha hızlı yerine getirilebileceğini belirtti.

Bununla birlikte araştırmacılar, yeni göstergenin gözlemlenen değişimlerin tek nedeninin yapay zeka olduğunu kanıtlamadığını vurguladı. Demografik değişimler ile eğitim ve mesleki yeterlilik süreçlerinin uzaması gibi başka faktörlerin de istihdam verilerini etkilemiş olabileceğine işaret edildi.