İsrail'de Netanyahu'ya bir darbe daha, Harediler kapıyı kapattı

YAYINLAMA 10 Kasım 2026 15:02

GÜNCELLEME 10 Kasım 2026 15:04

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerin ardından hükümet kurma yarışı yeni bir aşamaya girdi. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un hükümeti kurma görevini muhalefet lideri Gadi Eisenkot'a vermesi, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceğine ilişkin tartışmaları yoğunlaştırdı.

Netanyahu ve ekibi, uzun yıllardır siyasi müttefiki olan Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) partisinin muhalefet cephesine katılmasını engellemek için yoğun temas yürüttü. Netanyahu'nun danışmanlarının parti milletvekilleriyle ayrı ayrı görüştüğü, eşi Sara Netanyahu'nun da bazı temaslara katıldığı bildirildi. Ancak bu girişimler beklenen sonucu vermedi. UTJ temsilcilerinin Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğuyla görüşmeleri devam etti.

Haredi liderden Netanyahu'ya görüşme reddi

Netanyahu'nun girişimlerinin önündeki önemli engellerden biri de Haredi toplumunun önde gelen dini otoritelerinden Haham Dov Lando oldu. İsrail basınına göre Netanyahu, Lando ile doğrudan görüşme ayarlamaya çalıştı ancak Haham, Siyonist devlet otoritesinin temsilcileriyle doğrudan temas kurmaya yönelik ilkesel tutumu nedeniyle bu talebi kabul etmedi. Bu gelişme, Netanyahu'nun geleneksel siyasi ortaklarını kendi yanında tutma çabalarını daha da zorlaştırdı.

Askerlik muafiyeti koalisyon pazarlığının merkezinde

Haredi partileriyle yaşanan anlaşmazlığın temelinde, ultra-Ortodoks erkeklerin askerlik hizmetinden muaf tutulmasına ilişkin düzenleme bulunuyor. UTJ, dini eğitim kurumlarında öğrenim gören erkeklerin askerlik durumuna yasal güvence getirilmesini istiyor. Parti, yeni hükümette yer alabilmek için Tevrat eğitiminin ve öğrencilerin statüsünün korunmasını öncelikli şart olarak görüyor. İsrail ordusunun asker ihtiyacının arttığı bir dönemde gündeme gelen muafiyet tartışması, Netanyahu'nun koalisyonundaki çatlakların da başlıca nedenlerinden biri oldu.

Şas ile UTJ arasında farklı tutum

İsrail'deki Haredi siyasi hareketi tek bir çizgide hareket etmiyor. Birleşik Tevrat Yahudiliği içinde Eisenkot liderliğindeki hükümet seçeneğine yönelik görüşmeler sürerken, diğer önemli Haredi partisi Şas Netanyahu'nun yanında kalmaya devam ediyor. Bununla birlikte İsrail basınında yer alan haberlere göre Şas'ın, UTJ'nin dini liderlerinin onay vermesi halinde Eisenkot hükümetine karşı çıkmayabileceği de gündeme geldi. Şas yönetimi ise Netanyahu'nun siyasi bloğunda yer aldığını açıklayarak bu yöndeki haberleri reddetti.

Eisenkot yeni hükümeti kurmak için çalışıyor

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 7 Kasım'da hükümeti kurma görevini Gadi Eisenkot'a verdi. Eisenkot'un 28 günlük hükümet kurma süresi bulunuyor. Gerekli görülmesi halinde bu süreye 14 gün daha eklenebiliyor. Eisenkot, Netanyahu ile aynı hükümette yer almayacağını açıklarken yeni koalisyonun temel şartları arasında zorunlu askerlik hizmetinin genişletilmesini de sayıyor. Ancak Haredi partilerinin yeni hükümete katılması halinde askerlik muafiyetleri konusunda ciddi pazarlıkların yaşanması bekleniyor.

Netanyahu'nun siyasi geleceği belirsizliğini koruyor

İsrail'deki seçim sonuçlarının ardından başlayan koalisyon görüşmeleri, ülkenin siyasi geleceği açısından kritik bir dönemece girdi. Netanyahu'nun eski müttefikleriyle yaşadığı anlaşmazlıklar ve UTJ'nin muhalefetle temaslarını sürdürmesi, hükümet kurma hesaplarını karmaşıklaştırıyor. Eisenkot'un Haredi partilerinden destek alıp alamayacağı ve askerlik düzenlemesi konusunda uzlaşma sağlayıp sağlayamayacağı, yeni hükümetin şekillenmesinde belirleyici olacak.