EGİAD ekonomik güvenlik analizini açıkladı: Türk sanayii 10,9 milyar dolarlık tedarik riski taşıyor

EGİAD ekonomik güvenlik analizini açıkladı: Türk sanayii 10,9 milyar dolarlık tedarik riski taşıyor

EGİAD’ın hazırlattığı raporda, Türkiye genelinde 312 üründe yüksek tedarik kırılganlığı belirlendi. 10,9 milyar dolarlık ithalatı kapsayan risklere dikkat çeken EGİAD Başkanı M. Kaan Özhelvacı, İzmir’in ekonomik güvenlik politikalarında pilot il olmasını önerdi.

HABER MERKEZİ 11 Kasım 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

DÜNYA-İZMİR

Ege Genç İş İnsanları Der­neği (EGİAD), küresel ti­carette artan jeopolitik riskler ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların bölge ekonomisi­ne etkilerini inceleyen “Ege Böl­gesi Ekonomik Güvenlik Analizi” raporunu açıkladı. EGİAD Think Tank çatısı altında Research İs­tanbul iş birliğiyle hazırlanan araştırmada, Türkiye’nin ithala­tında yüksek tedarik riski taşıyan ürünler ve İzmir’in kritik bağım­lılıkları değerlendirildi.

Türkiye genelinde 4 bin 524 ürünün incelendiği araştırma­da, 312 ürünün yüksek ithalat kırılganlığı ve alternatif tedarik güçlüğü taşıdığı belirlendi. Bu ürünlerin 2024 yılı ithalat tu­tarı 10,9 milyar dolar olarak he­saplandı. Ege Bölgesi ithalatının yaklaşık yüzde 64’ünü gerçek­leştiren İzmir’de ise özellikle or­ganik kimya, enerji, makine ve tarımsal hammaddelerde teda­rik riskleri öne çıktı.

Ekonomik çeşitlilik tek başına güvenlik sağlamıyor

EGİAD Yönetim Kurulu Başka­nı M. Kaan Özhelvacı, jeopolitik gerilimler, ticaret kısıtlamaları ve enerji ile hammadde tedarikinde yaşanan aksaklıkların şirketlerin rekabet koşullarını değiştirdiği­ni söyledi. Ekonomik güvenliğin yalnızca devletlerin değil, işlet­melerin de öncelikleri arasında yer alması gerektiğini belirten Özhelvacı, farklı sektörlerde faa­liyet gösteren şirketlerin aynı kri­tik girdilere bağımlı olabildiğine dikkat çekti. “Ekonomik çeşitli­lik, tek başına ekonomik güvenlik anlamına gelmiyor” diyen Özhel­vacı, farklı sektörlerdeki işletme­lerin aynı enerji kaynaklarına, lo­jistik altyapıya ve ithal girdilere bağımlılığının ortak riskler yarat­tığını ifade etti.

İzmir’in üretim kapasitesi, li­man altyapısı ve uluslarara­sı ticaret bağlantılarıyla önemli avantajlara sahip olduğunu belir­ten Özhelvacı, bu gücün korun­ması için kritik hammaddelerde tedarikçi çeşitliliğinin artırılma­sı gerektiğini kaydetti. Enerji ve su güvenliği ile lojistik altyapının güçlendirilmesinin sanayinin re­kabet gücü açısından önem taşı­dığını vurguladı.

İzmir için ekonomik güvenlik haritası önerisi

Ekonomik güvenliğin 2027- 2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da ayrı bir poli­tika başlığı olarak yer aldığını ha­tırlatan Özhelvacı, İzmir’in bu alanda öncü rol üstlenebileceği­ni söyledi.

İzmir’in kritik bağımlılıkları­nı ve altyapı kırılganlıklarını or­taya koyacak bir ekonomik gü­venlik haritası hazırlanmasını öneren Özhelvacı, “İzmir’in ku­rumlarıyla, odalarımızla, kalkın­ma ajansımızla, üniversiteleri­mizle birlikte, kentimizin kritik bağımlılıklarını ve altyapı kırıl­ganlıklarını ortaya koyan bir İz­mir ekonomik güvenlik harita­sı çıkarmayı ve İzmir’in OVP’de­ki ekonomik güvenlik tedbirleri için pilot il olmasını öneriyorum. EGİAD olarak bu çalışmaya kat­kı vermeye hazırız” dedi.

Ekonomik dayanıklılığın yal­nızca ulusal politikalarla sağla­namayacağını, bölgelerin ve şir­ketlerin de risklere karşı hazır­lıklı olması gerektiğini belirten Özhelvacı, amaçlarının riskleri ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirmek olduğunu ifade etti.

Firmaların yarısında siber güvenlik protokolü yok

Araştırmada, kritik hammaddelerde alternatif tedarikçi ağlarının geliştirilmesi, yerli üretim yatırımlarının desteklenmesi ve şirketlerin risk yönetimi kapasitelerinin artırılması önerildi. İzmir’de tarım ve gıda lojistiği ile depolama altyapısının güçlendirilmesi, Aliağa’da petrokimya entegrasyonuna yönelik yatırım fizibilitelerinin değerlendirilmesi de bölgesel öncelikler arasında sıralandı. EGİAD üyesi 74 firmayla gerçekleştirilen saha araştırmasında ise şirketlerin yüzde 54’ünde siber güvenlik protokolü, yüzde 24’ünde yazılı çevresel, sosyal ve yönetişim politikası bulunduğu belirlendi. Raporun yayımlanmasının çalışmaların tamamlandığı anlamına gelmediğini belirten Özhelvacı, bulguları İzmir’deki oda ve borsalar, yerel yönetimler, kamu kurumları ve iş dünyası kuruluşlarıyla paylaşacaklarını söyledi. Ekonomik güvenliğe yönelik önerileri ortak projelere dönüştürerek Ege sanayisinin küresel risklere karşı dayanıklılığını artırmayı hedeflediklerini kaydetti.