Bakan Kurum: Güvenli ve dirençli şehirler her toplumun hakkı

YAYINLAMA 12 Kasım 2026 19:53

GÜNCELLEME 12 Kasım 2026 19:55

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) iklim değişikliğiyle mücadele, kentsel dirençlilik ve güvenli şehirlerin önemine ilişkin açıklamalarda bulundu. Türkiye'nin afet sonrası yeniden inşa sürecinde edindiği tecrübeleri paylaşan Kurum, güvenli ve dirençli şehirlerin bütün toplumların hakkı olduğunu vurgulayarak, "Antalya'dan dünyaya şu mesajı veriyoruz. Hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin. Bunlar, her toplumun hakkı, hepimizin ortak sorumluluğudur" dedi.

Dünyanın en önemli iklim zirveleri arasında yer alan ve 196 ülkenin iklim eylemi için bir araya geldiği COP31, dördüncü gününde 'Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre' temasıyla çalışmalarını sürdürdü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile BM-Habitat tarafından Akdeniz Salonu'nda 'Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği' gerçekleştirildi.

COP30 Başkanı Andre Correa do Lago'nun moderatörlüğünde düzenlenen toplantının açılış konuşmalarını COP31 Başkanı Murat Kurum ve Birleşmiş Milletler Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach yaptı. Açılışın ardından gerçekleştirilen oturumlarda Ulusal Uyum Planları'nın uygulanması, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişimi, yatırım yapılabilir kentsel dirençlilik projeleri ve iklim dirençli altyapı konuları ele alındı.

İklim değişikliğinin etkileri şehirlerde daha fazla hissediliyor

Etkinlikte konuşan Bakan Kurum, iklim değişikliğinin sonuçlarının en belirgin şekilde insanların yaşamlarını sürdürdüğü yerlerde ortaya çıktığını ifade etti. Seller, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların konutları, üretim faaliyetlerini ve insan sağlığını tehdit ettiğine dikkat çeken Kurum, şehirlerin gücünün insanların kendilerini ne ölçüde güvende hissettiğiyle bağlantılı olduğunu söyledi.

İklim değişikliğine uyumun kalkınma politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini belirten Kurum, COP31 Başkanlığı olarak ortak iradeyi sahada somut sonuçlara dönüştürmeyi hedeflediklerini kaydetti. Taahhütlerin projelerle, yatırımların ise insanların yaşam koşullarındaki iyileşmelerle buluşturulması gerektiğini dile getiren Kurum, bu süreçte merkezi yönetimlerle yerel yönetimlerin aynı doğrultuda hareket etmesinin önemini vurguladı.

Dirençli şehirlerin oluşturulmasında doğanın korunması, altyapının güçlendirilmesi ve temel hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesinin öncelikli olduğunu ifade eden Kurum, şehircilik planlarının yalnızca mevcut ihtiyaçları değil, gelecekte ortaya çıkabilecek riskleri de dikkate alması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin dirençli şehirler oluşturma konusundaki tecrübesine değinen Kurum, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin bu alandaki çalışmaların önemini ortaya koyduğunu belirtti. Depremlerin 11 ilde, 14 milyon kişinin yaşadığı yaklaşık 110 bin kilometrekarelik bir alanı etkilediğini aktaran Kurum, afetten etkilenen bölgenin büyüklüğünün birçok Avrupa ülkesini geride bıraktığını ifade etti.

Söz konusu coğrafyanın yüzölçümü bakımından Bulgaristan ve İzlanda ölçeğinde, nüfus bakımından ise Litvanya'nın yaklaşık beş katına karşılık geldiğini belirten Kurum, Cumhurbaşkanı'nın liderliğinde devletin tüm kurumlarının imkanlarını depremden etkilenen vatandaşlar için seferber ettiğini söyledi.

Asrın İnşa Seferberliği kapsamında iki yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiğini açıklayan Kurum, çalışmaların yalnızca konut yapımıyla sınırlı kalmadığını kaydetti. Bölgedeki yolların, altyapının, meydanların ve çarşıların da yeniden inşa edildiğini belirten Kurum, tarihi dokunun, mahalle kültürünün ve şehirlerin hafızasının korunmasına özen gösterildiğini dile getirdi.

Deprem bölgesindeki yeniden inşa tecrübesi COP31 gündeminde

Türkiye'nin yeniden inşa sürecinde önemli deneyimler kazandığını belirten Bakan Kurum, afet risklerinin yanı sıra enerji verimliliği, su yönetimi, ulaşım ve kamu hizmetlerinin de bütüncül bir yaklaşımla ele alındığını söyledi.

Güvenli konutların güçlü altyapıyla, çevreye duyarlı tasarımların ise sosyal yaşamla birlikte değerlendirildiğini aktaran Kurum, yeniden inşa edilen konutların enerji verimliliği yüksek, Sıfır Atık uyumlu ve iklim dostu malzemeler kullanılarak inşa edildiğini ifade etti.

Bu yaklaşımın COP31 kapsamında Hatay'dan başlatılan 'Dirençli Şehirler' buluşmalarının da temelini oluşturduğunu belirten Kurum, mayıs ayında Hatay'da ortaya konulan ortak iradenin afet sonrası toparlanmadan kalıcı dönüşüme uzanan bir yol haritası niteliği taşıdığını kaydetti.

Ağustos ayında Ankara'da belediyelerle gerçekleştirilen buluşmada da aynı hedef doğrultusunda çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Kurum, su kayıplarının ölçülmesi, enerji ve atık yönetiminin geliştirilmesi ve mahalle ölçeğindeki risklerin belirlenmesi konularının ele alındığını söyledi. Tespit edilen her sorunun uygulanabilir bir projeye dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizen Kurum, dirençli şehir kavramını insanını, ekonomisini, kültürünü ve doğal çevresini birlikte koruyan şehirler olarak tanımladı.

Türkiye'nin sosyal konut çalışmalarının da şehirlerin dirençliliğini artırma hedefinin bir parçası olduğunu belirten Kurum, bugüne kadar Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) aracılığıyla 1 milyon 750 bin sosyal konut üretildiğini açıkladı.

Söz konusu konutların Sıfır Atık uyumlu, ısı yalıtımlı ve düşük enerji tüketimine uygun özellikler taşıdığını ifade eden Kurum, sosyal donatıları ve yeşil alanlarıyla şehirlerin tarihi mirasını ve yaşam kültürünü tamamlayan projeler gerçekleştirildiğini söyledi.

Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 81 ilde 500 bin yeni sosyal konut için çalışmaların devam ettiğini bildiren Kurum, İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin de hayata geçirildiğini belirtti. Projelerin temel amacının dar gelirli ailelerin güvenli ve yaşanabilir konutlara ulaşmasını kolaylaştırmak olduğunu kaydeden Kurum, deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetleriyle sosyal konut çalışmalarının aynı hedef doğrultusunda yürütüldüğünü dile getirdi.

Kurum, bu hedefi insanların bugünkü yaşamını güvence altına almak ve geleceğini daha sağlam temeller üzerinde şekillendirmek olarak açıkladı.

İklim uyumu için finansman ve uluslararası iş birliği çağrısı

Konuşmasında iklim değişikliğine uyum çalışmalarının finansman boyutuna da değinen Bakan Kurum, hazırlanan planların ve ortaya konulan siyasi iradenin yeterli kaynaklarla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

İklim risklerinden en fazla etkilenen toplumların çoğu zaman en sınırlı ekonomik imkanlara sahip olduğunu belirten Kurum, bu nedenle iklim değişikliğine uyumun aynı zamanda uluslararası dayanışma konusu olduğunu söyledi. Uyum finansmanının yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir olması gerektiğini ifade eden Kurum, hibelerin ve uygun koşullu finansman kaynaklarının ülkelerin ihtiyaçları ile yerel yönetimlerin imkanları dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik bilgiye, güvenilir risk verilerine ve proje hazırlama desteğine erişiminin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Kurum, finans kuruluşlarına da çağrıda bulundu. Kurum, uyum yatırımları değerlendirilirken önlenen kayıpların ve sağlanan toplumsal faydanın daha fazla dikkate alınmasını istedi.

Bu hedef doğrultusunda eylül ayında New York'ta Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması'nın (SURFF) başlatıldığını açıklayan Kurum, mekanizmanın İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası iş birliğiyle yürütüldüğünü bildirdi. SURFF aracılığıyla şehirlerin önceliklerinin yatırım yapılabilir projelerle buluşturulmasının hedeflendiğini belirten Kurum, Antalya'daki zirvede bu birikimin daha geniş kapsamlı ve somut ortaklıklara taşınmasını amaçladıklarını ifade etti.

COP31'in ortak kararlılık ve iş birliği anlayışıyla tamamlanmasının önemine işaret eden Kurum, iklim risklerinin birlikte ve doğru şekilde belirlenmesi, önceliklerin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi ve finansmanın ihtiyaç duyulan şehirlere zamanında ulaştırılması gerektiğini söyledi.

Uluslararası finans kuruluşlarını, kalkınma ortaklarını ve özel sektörü iklim değişikliğine uyum çalışmalarına daha güçlü katkı sunmaya davet eden Kurum, Türkiye'nin yeniden inşa ve şehircilik alanındaki deneyimini paylaşmaya ve ortak çözümler geliştirmeye hazır olduğunu belirtti.

COP31 Başkanlığı olarak yürütülen çalışmaların sonuçlarının güvenli konutlar ve güçlü altyapılarla ortaya konulmasını istediklerini ifade eden Kurum, Antalya'dan verdiği mesajda güvenli ve dirençli şehirlerin ayrıcalık olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, bu şehirlerin her toplumun hakkı ve bütün dünyanın ortak sorumluluğu olduğunu dile getirdi.