MOL: Rus petrolünü 2027'ye kadar bırakmak için AB fonu istiyor, teknik hazır olacağını söylüyor

Euronews'e konuşan MOL Macaristan Üst Yöneticisi György Bacsa, Macaristan'ın Rus ham petrolüne bağımlılığının azaltılmasının enerji maliyetlerini artırabileceği, sosyal huzursuzluğu tetikleyebileceği ve hem Macaristan'da hem de Rus petrole büyük ölçüde bağımlı olmaya devam eden Slovakya'da siyasi istikrarsızlığı körükleyebileceği uyarısında bulundu.

Budapeşte'deki yeni hükümetle birlikte MOL, enerji çeşitlendirmesi için ilk kez AB'den finansman isteyecek. Bu değişim, Macaristan'ın Rus petrolüne büyük ölçüde bağımlı kaldığı ve bazı AB enerji girişimlerinin dışında durduğu Viktor Orbán döneminden bir kopuş anlamına geliyor.

2025 tarihli bir IMF çalışmasına göre, Rus enerji tedarikinin tamamen kesilmesi, Macaristan'ın enerji harcamalarını 2030'a kadar yaklaşık yüzde 15 artırabilir ve enerji güvenliği üzerindeki baskıyı artırabilir.

Avrupa Komisyonu'na göre, Rusya'nın AB'nin petrol ithalatındaki payı 2021'deki yüzde 27 seviyesinden sadece yüzde 2'ye düştü. Macaristan ve Slovakya, Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı üzerinden anlamlı miktarda Rus ham petrolü ithal eden tek AB ülkeleri olmaya devam ediyor.

Macaristan'da benzin ve motorin fiyatları bu yıl keskin biçimde yükseldi, bu da muhalefet partilerinin eleştirilerine yol açtı.

Grubun aynı zamanda baş strateji sorumlusu olarak görev yapan Bacsa, "Bu, söz konusu ekonomileri gerçekten geriye götürebilir, bu da bir siyasi krize yol açabilir ve siyasi krizin sonuçlarının öngörülemez olacağını, tüm Avrupa politikasının tamamı üzerinde etkileri olabileceğini," dedi.

Bacsa, Rus petrolünün fiyatlandırmasına ilişkin daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı. Urals tipi ham petrolün varili şu anda yaklaşık 60 dolar seviyesinde işlem görüyor, bu da Brent'in yaklaşık yüzde 34 altında.

Bacsa, MOL'un tüm AB kurallarına ve yaptırımlarına uyduğunu ve enerji tedarikini çeşitlendirmeye bağlı kaldığını vurguladı.

Bacsa, "Mevcut kriz ortamında, artık sadece yeşil ya da Rusya dışı enerji için yüzde 10 ya da 20 daha fazla ödemeye razı olduğunuz, tali bir mesele değil," dedi.

MOL, boru hattı genişletmesi için AB'den fon arıyor

Bacsa, fosil yakıt projelerine getirilen kısıtlamaların, tedariki çeşitlendirmek ve enerji güvenliğini güçlendirmek için gerekli boru hattı ağını genişletmeye yönelik AB fonlarına MOL'un erişimini engellediğini söyledi.

Bacsa, Orta ve Doğu Avrupa'nın boru hattı altyapısında Batı Avrupa'nın gerisinde kaldığını savundu.

Bacsa, "Bu dezavantaj, bu eşitsizlik bir yerde ele alınmak zorunda. Tüm gaz, elektrik ile petrol ve petrol ürünlerinin altyapı bağlantısı için hedefli Avrupa kaynaklarına sahip, hedefli bir Avrupa programından yanayım," dedi.

Avrupa Komisyonu sözcüsü, fosil yakıt altyapı projelerinin tartışılmasını ihtimal dışında bırakmadı ancak Rus enerji bağımlılığını azaltmanın Avrupa'nın önceliği olduğunu vurguladı.

Itkonen, "Hazır bir yanıtım yok, böyle bir fonumuz olup olmayacağı ya da seçeneklerin neler olacağı konusunda şu anda bir şey söyleyemem. Ancak önceliğimiz, üye devletlerimizin Rusya'dan petrol, gaz ve LNG almayacak şekilde çeşitlendirilmiş enerji politikalarına sahip olmasıdır," dedi.

Hırvatistan'dan Macaristan'a uzanan ve Druzhba güzergahına alternatif sağlayabilecek Adria boru hattı, MOL'un çeşitlendirme stratejisinin kilit unsurlarından biri.

MOL ile Hırvatistan'ın devlete ait boru hattı işletmecisi JANAF, taşıma kapasitesi, transit ücretleri ve Rus ham petrolünün Macaristan ile Slovakya'ya taşınması konularında yıllardır süren anlaşmazlıklar yaşıyor.

MOL, boru hattının Hırvatistan bölümündeki kapasite testine ilişkin anlaşmazlıkta arabuluculuk yapması için Avrupa Komisyonu'ndan talepte bulundu.

Bacsa, "Janaf testinin şimdi bu engeli aşıp aşmayacağı sorusu bizim için çok önemli," dedi.

Bacsa, "Ancak o durumda bile, tek bir boru hattının ucunda olmak yerine, birden fazla çeşitlendirilmiş boru hattı sisteminin merkezinde olma hedefimizden vazgeçmemeliyiz. Janaf'ın daha önce testi yapmama kararı, bizim için özel bir sorun yarattı," diye ekledi.

MOL, Macaristan'ı Trieste'den Almanya'ya uzanan TAL boru hattına bağlamaya da ilgi duyuyor. Şirket, Ukrayna'da Brody'den Odesa'ya giden Druzhba boru hattının yeniden faaliyete geçmesini de memnuniyetle karşılayacağını belirtiyor.

Geçen hafta Kiev ile Budapeşte arasında, Rusça adı Dostluk Boru Hattı anlamına gelen bu hattın devre dışı kalması üzerine ciddi siyasi gerilimler yaşandı.