Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti (GGC) tarafından organize edilen panel, Köln Marriott Hotel’de gerçekleştiriliyor. Barış süreçlerinde basının rolü, sorumluluğu ve toplumsal hafızanın korunmasının ele alındığı buluşmaya farklı ülkelerden çok sayıda gazeteci, akademisyen ve sivil toplum temsilcisi katılıyor.
Bozarslan: Barış, ertelenebilecek bir mesele değil
Sağlık sorunları nedeniyle panele katılamayan Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Felat Bozarslan’ın mesajı GGC Yönetim Kurulu Üyesi Hozan Adar tarafından okundu.
Bozarslan, mesajında barış sürecinin yalnızca siyasi bir mesele ya da güvenlik sorunu olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, sürecin toplumsal boyutuna ve basının sorumluluğuna dikkat çekti.
Barışın ertelenebilecek bir mesele olmadığını vurgulayan Bozarslan, her gecikmenin ağır sonuçlar doğurduğunu ve bu bedeli en çok sivillerin, çocukların, annelerin ve gençlerin ödediğini ifade etti.
Sürecin ilerlemesi için toplumun taleplerinin karşılık bulması, hukuki reformların gecikmeden hayata geçirilmesi ve güvenilir bir ortamın oluşturulması gerektiğini belirten Bozarslan, “Barış açıklamalarla başlar ancak somut ve pratik adımlarla kalıcı hâle gelir” mesajını verdi.
Mesajında basının toplumsal hafızayı koruma görevine de değinen Bozarslan, gazeteciliğin yalnızca olayları aktarmak olmadığını, gerçekleri kayıt altına almak ve geleceğe karşı sorumluluk üstlenmek anlamına geldiğini kaydetti.
Bozarslan, barış gazeteciliğinin gerçekleri gizlemek ya da eleştiriden vazgeçmek olmadığını belirterek, farklı seslere alan açan, toplumun birbirini anlamasına katkı sunan bir gazetecilik anlayışının önemini vurguladı.
Avrupa’da yaşayan Kürtlerin ve Avrupa medyasının barış sürecinde önemli roller üstlenebileceğine işaret eden Bozarslan, çocuklara artık çatışmaların değil, barışın inşa edilmesinin hikâyesinin anlatılması gerektiğini ifade etti.
Bozarslan mesajında, “Barış, beklediğimiz bir gelecek değildir; barış, bugün hep birlikte inşa etmek zorunda olduğumuz bir sorumluluktur” dedi.
fazla okuBu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Temel: Kürtlerin varlığı ve hakları yasal güvence altına alınmalı
Açılış konuşmasının ardından panel, “Güncel Sürece Genel Bakış” başlıklı başlangıç oturumuyla devam etti.
Oturumda DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Türkiye’de devam eden barış sürecinin mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak katılımcıları bilgilendirdi.
Temel’in konuşmasının ardından oturum, katılımcıların sorularını yönelttiği soru-cevap bölümüyle devam etti. Bu bölümde Türkiye’deki barış sürecinin mevcut durumu, hukuki düzenlemeler, Kürtlerin hak talepleri ve sürecin geleceğine ilişkin değerlendirmeler ele alındı.
DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, konuşmasında Kürtlerin temel talebinin Türkiye’de varlıklarının, kimliklerinin, dillerinin ve kültürlerinin yasal güvence altına alınması olduğunu belirtti. Türklerin ülkenin sahibi olduğu gibi Kürtlerin de kendi dili ve kültürüyle bu ülkenin eşit sahibi olması gerektiğini ifade eden Temel, mevcut sürecin yalnızca silahların devreden çıkmasıyla sınırlı kalmaması, hukuki düzenlemelerle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Temel, Terörle Mücadele Kanunu’nun değiştirilmesi, kayyum uygulamalarının sona ermesi ve Kürtlerin kendi dilleriyle eğitim alabilmesinin önünü açacak yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğine dikkat çekti.
Kürtlerin farklı coğrafyalardaki siyasi koşullarına değinen Temel, Süleymaniye ve Erbil arasında demokratik birlik, ortak hükümet ve askeri güçlerin birleştirilmesine yönelik önerilerin gündeme geldiğini aktardı. Irak’taki federal yapıya işaret eden Temel, Kürtlerin farklı coğrafyalardaki koşulları dikkate alarak gerçekçi siyasi çözüm modelleri geliştirmesi gerektiğini belirtti. Rojava’daki statü mücadelesinin yanı sıra Şengal ve Kerkük meselelerinin de çözüm beklediğini ifade eden Temel, Kürtlerin siyasi taleplerinin sosyolojik ve jeopolitik gerçeklikler üzerinden ele alınmasının önemini vurguladı.
Türkiye’deki sürece ilişkin değerlendirmelerinde devletin barış sürecini toplumsallaştırmak ve kamuoyu desteğini sağlamak konusunda yeterli adım atmadığını savunan Temel, sürecin yalnızca silahsızlanmayla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Meclisten çıkan silahsızlandırmaya ilişkin düzenlemenin ilk adım olduğunu belirten Temel, bunun devamında demokratik ve hukuki reformların hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti. Temel, Kürtlerin kimliksiz yaşamayacağını vurgulayarak, “Madem Kürtler varsa hakları da var. Onun yasası var, onun kimliği var, onun dili var” dedi. DEM Parti olarak demokratik mücadeleyi sürdüreceklerini belirten Temel, kalıcı çözümün eşitlik, özgürlük ve ortak yaşam temelinde mümkün olabileceğini ifade etti.
Hatice Kamer: Toplumda güven sorunu devam ediyor
Panelin “Bölge, Merkez ve Avrupa Medyasından Sesler: Tanıklıkların Taşınması” başlıklı ikinci oturumunda ise Bülent Mumay, Alişer Delek, Nevzat Çiçek, Hatice Kamer ve Zeki Özmen’in konuşmacı olarak katıldı
Oturumda, Türkiye’deki barış sürecinin medya tarafından ele alınışı, geçmiş süreçlerin toplumsal hafızada bıraktığı izler, gazetecilerin sahada karşılaştığı zorluklar ve Avrupa basınının sürece yaklaşımı değerlendirildi.
Gazeteci Hatice Kamer, geçmiş çözüm süreçlerinde toplumda önemli değişimler yaşandığını belirterek, önceden aşılmaz görülen kırmızı çizgilerin zamanla ortadan kalktığını ve halkın süreçlerle bütünleştiğini söyledi.
2014-2015 döneminde akil insanlar ve kanaat önderleri aracılığıyla toplumla doğrudan temas kurulduğunu hatırlatan Kamer, mevcut süreçte bu tür mekanizmaların eksikliğinin hissedildiğini ifade etti.
Geçmiş sürecin yarattığı ağır sonuçların toplumda derin bir güvensizlik ve travma bıraktığını vurgulayan Kamer, halkın sürece karşı olmadığını ancak temkinli yaklaştığını dile getirdi. Devletin samimiyetine yönelik kuşkuların sürdüğünü belirten Kamer, insanların güvenlik kaygıları nedeniyle gazetecilere konuşmaktan ve açıklamalarının yayımlanmasından çekindiğini kaydetti.
Kamer, Kürtlerin beklentilerinin yalnızca güvenlik meselesiyle sınırlı olmadığını, yaklaşık yüz yıldır devam eden sorunun kalıcı biçimde çözülmesini beklediklerini söyledi.
Zeki Özmen: Alman basını süreci yakından izliyor
Gazeteci Zeki Özmen, Kürtlerin taleplerinin Avrupa basınında genellikle yeterince yer bulmadığını ancak mevcut barış sürecinin Alman medyasında yakından takip edildiğini belirtti.
Abdullah Öcalan’ın Şubat 2024’teki çağrısı, silah bırakma töreni ve Meclis gündemine gelen çerçeve yasa düzenlemesinin Alman basınında geniş yer bulduğunu aktaran Özmen, yayın organlarının siyasi çizgilerine göre süreci farklı açılardan değerlendirdiğini ifade etti.
Muhafazakâr medyanın daha çok güvenlik boyutuna, liberal medyanın ise barışın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine odaklandığını belirten Özmen, Die Zeit’in süreci “Biraz barış, küçük bir adım ama büyük umut”, Süddeutsche Zeitung’un ise “PKK gitti ama barış henüz gelmedi” başlığıyla değerlendirdiğini aktardı. Die Tageszeitung’un da çerçeve yasanın Kürtlerin talepleri açısından yeterli umut vermediğine dikkat çektiğini söyledi.
Alişer Delek: Süreç siyasallaştı ancak toplumsallaşamadı
Gazeteci Alişer Delek, mevcut süreç ile önceki çözüm süreci arasındaki temel farkın toplumsallaşma ve siyasallaşma olduğunu söyledi.
Önceki sürecin toplumsallaştığını ancak siyasallaşamadığını, bugünkü sürecin ise siyasallaştığı halde toplumsallaşamadığını belirten Delek, bunun sürecin önündeki önemli sorunlardan biri olduğunu ifade etti.
Yaklaşık 30 yıllık süreçte en büyük eksikliklerden birinin toplumsallaşma olduğunu vurgulayan Delek, sürecin başlangıcında bölgede büyük değişim yaşanacağı ve çatışma ortamının sona ereceği yönünde güçlü beklentiler oluştuğunu kaydetti. Buna karşın bölge halkının karar alma mekanizmalarına yeterince dahil edilmediğini belirten Delek, farklı toplumsal kesimlerin görüşlerinin alınmamasının soru işaretlerini ve endişeleri artırdığını dile getirdi.
Nevzat Çiçek: Bölgesel çıkarlar yeni bir ortaklık zemini oluşturuyor
Gazeteci Nevzat Çiçek, ABD, Kürtler, Türkler ve Suriyeli Arapların çıkarlarının bölgesel gelişmeler nedeniyle belirli noktalarda kesiştiğini belirtti. Mevcut tablonun ideolojik bir birliktelikten çok, zorunlu bir çıkar ortaklığına dayandığını ifade etti.
ABD’nin bölgedeki paradigma ve güvenlik politikalarında değişime gittiğine dikkat çeken Çiçek, devlet dışı aktörlerin zaman içerisinde devlet yapıları içerisine dahil edilmesinin öngörüldüğünü söyledi.
Rojava, İran, Haşdi Şabi, Husiler ve Hizbullah örnekleri üzerinden bölgedeki yeni güvenlik düzeninin nasıl şekilleneceğinin tartışılması gerektiğini belirten Çiçek, bölge halklarının çatışma yerine ortak paydalarda buluşmasının önemine işaret etti.
Filipinler’de Moro İslami Kurtuluş Cephesi ile hükümet arasında yürütülen müzakere sürecini örnek gösteren Çiçek, kalıcı çözüm için öncelikle güvenin sağlanması, normalleşmenin gerçekleşmesi ve ardından somut adımların atılması gerektiğini söyledi.
Türkiye’deki sürecin önündeki engellerden birinin farklı merkezlerden beslenen milliyetçi baskılar olduğunu ifade eden Çiçek, İzmir, Trabzon ve Yozgat merkezli üç farklı milliyetçi yaklaşımın süreci etkilediğini belirtti. Özellikle bölünme ve toprak kaybı korkusuyla şekillenen Yozgat merkezli milliyetçiliğin, devletin süreci başlatmasında etkili olan dinamiklerden biri olduğunu kaydetti.
Bülent Mumay: Demokrasi olmadan barış süreci ilerleyemez
Gazeteci Bülent Mumay, ülkedeki demokrasi sorunları çözülmeden barış sürecinin ilerleyeceğine yönelik iyimserliğe temkinli yaklaştı.
Dağdakilere siyasete katılma çağrısı yapılırken seçilmiş siyasetçilerin cezaevinde tutulmasının sürecin inandırıcılığını zedelediğini belirten Mumay, demokrasi olmadan yürütülecek bir sürecin barışın önünü kapatma riski taşıdığına dikkat çekti.
Selahattin Demirtaş’ın cezaevinde tutulduğu, Nurettin Demirtaş’ın Türkiye’ye dönme ihtimalinin dahi tartışıldığı bir ortamda sürecin geleceğine ilişkin ciddi soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.
Mumay, sürecin başlamasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın siyasi açıdan sıkıştığı dönemlerde Kürt sorununu yeniden gündeme getirmesinin etkili olduğunu savundu. Gezi sürecinden itibaren iç siyasi dengelerin iktidar aleyhine değiştiği dönemlerde Kürtleri yanına çekme arayışının öne çıktığını belirten Mumay, bu yaklaşımın sürecin kırılganlığını artıran temel iç dinamiklerden biri olduğunu dile getirdi.
Panelin ikinci oturumunda yapılan değerlendirmelerde, barış sürecinin kalıcı hale gelebilmesi için toplumsal katılımın artırılması, güven ortamının oluşturulması, demokratik adımların atılması ve geçmiş deneyimlerden ders çıkarılması gerektiği vurgulandı.
Independent Türkçe
DAHA FAZLA OKUHakkında daha ayrıntılı: Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti
DAHA FAZLA HABER OKU
Mahkeme kadınların yürüyüşüne konulan yasağı iptal etti
İstanbul'da etkili olan fırtınada 112 Acil Çağrı Merkezi'ne 198 ihbar yapıldı
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.