Bloomberg/Baziki fon krizinin görünmeyen etkisini anlattı: Harcamalar da etkilenecek

YAYINLAMA 14 Kasım 2026 18:54

GÜNCELLEME 14 Kasım 2026 18:57

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Fon krizinin ardından şirketlerin ve hanehalkının yaşadığı finansman sıkıntısının ekonomiye etkileri gündemdeki yerini koruyor. Bloomberg Türkiye ve İsveç Ekonomisti Selva Baziki, Mesele Ekonomi yayınında krizin sonuçlarını ve enflasyonun geleceğine ilişkin beklentilerini değerlendirdi.

Merkez Bankasının son Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5'e, 2027 yıl sonu tahminini ise yüzde 21'e yükseltmesini değerlendiren Baziki, 2026 tahmininin beklentileriyle büyük ölçüde örtüştüğünü ancak gelecek yıl için farklı düşündüklerini söyledi.

Baziki, "Bu sene sonu için 30'un hemen altında bir rakam koymuştuk, biz de beklentiyle tam uyumlu şekilde işi 29,5'a çekti Merkez. Gerçi bu yine de bizim 29,8'lik bir beklentimiz var, onun altında" dedi.

Asıl ayrışmanın 2027 yılında ortaya çıktığını belirten Baziki, "21 noktasında hemfikir değiliz Merkez Bankası'yla; yine olumlu bir bakış açısı gösteriyor bize" ifadelerini kullandı.

Merkez Bankasının yüzde 21'lik enflasyon tahminini düşük bulduklarını söyleyen Baziki, kendi beklentilerinin yüzde 24 civarında olduğunu açıkladı. Döviz kuru, petrol fiyatları ve Orta Doğu'daki savaşın seyrine ilişkin riskleri Merkez Bankasına kıyasla daha yüksek değerlendirdiklerini anlattı.

Faiz indirimleri devam edecek mi?

Ekonomik büyümedeki yavaşlamanın faiz kararları üzerinde belirleyici olacağını söyleyen Baziki, hem iç talebin hem de Türk mallarına yönelik dış talebin zayıfladığını belirtti.

Fon krizinin de ekonomik faaliyet üzerinde etkili olduğunu ancak yavaşlamanın temelinde daha uzun süredir uygulanan sıkı para politikasının bulunduğunu ifade eden Baziki, "Çünkü büyüme gerçekten yavaş" dedi.

Merkez Bankasının enflasyondaki düşüşü desteklerken ekonomik faaliyet üzerindeki baskıyı da dikkate alacağını belirten Baziki, "Bu ikisini de kefeye koyunca Merkez'in faizi indirmeye devam edeceğini ama bunun tabii makul adımlarla olacağı mesajını çıkarıyoruz" ifadelerini kullandı.

Baziki, büyümedeki zayıflık nedeniyle faiz indirimlerinin ilerleyen dönemde hızlanabileceğini de öngördü.

"Tek hane maalesef 2031'e kadar yok"

Türkiye'de enflasyonun tek haneye ne zaman düşebileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Baziki, kendi modellerinin uzun bir dezenflasyon sürecine işaret ettiğini söyledi.

Baziki, "Tek hane maalesef bizim öngörülerimizde 2031'e kadar yok. Merkez'in yüzde 5 hedefi 2031 senesinden daha sonra bir noktada" dedi.

Geçmişte yapılan yüksek oranlı faiz artışlarının reel anlamda aynı ölçüde sıkılaşma yaratmadığını belirten Baziki, bunun sonucunda ekonominin daha uzun süre yavaş büyüdüğü bir döneme girdiğini anlattı.

Uzun vadeli tahminlere ilişkin belirsizliğe de değinen Baziki, "Bunlar hep tabii modelin çıktısı fakat modeller genelde çok basit anlatmak gerekirse varsayımının çocuğu oluyor" ifadelerini kullandı.

Modellerin özellikle önümüzdeki altı çeyrek için daha sağlıklı sonuçlar verdiğini söyleyen Baziki, daha uzun vadeli öngörülerin güvenilirliğinin azaldığını belirtti.

"Şu anı ve geleceği etkileyen bir etkisi var"

Fon krizinin ardından şirketlerin ve hanehalkının nakit akışında sıkışıklık yaşandığını belirten Baziki, yatırım gelirlerine güvenerek harcama yapanların ve kredi kullananların zorlandığını söyledi.

Baziki, "Pay piyasasına yaptığı yatırımdan belli bir getiri alacağını, o getiriyle belli bir harcama ya da geçmişte yapmış olduğu harcamanın kredisini ödemeyi bekleyen şirket ya da hanehalkı bu ödemeyi şu an yapamıyor" dedi.

Krizin tüketim üzerindeki etkisinin yalnızca bugünkü harcamalarla sınırlı kalmadığını vurgulayan Baziki, şu ifadeleri kullandı:

"Bir, hanehalkı orada ettiği ya da firmalar orada yaptığı yatırımın yüksek getirisine güvenerek belki bir harcama yapmıştı, artık o harcamayı yapmaya devam etmeyecek. Ya da o birikimini ileride büyük bir harcamaya kullanacaktı, artık o da olmayacak. Yani şu anı ve geleceği etkileyen bir etkisi var."

Fon krizinin etkileri ne kadar sürecek?

Ekonomi yönetiminin attığı adımlara değinen Baziki, geri ödemelerin yaklaşık altı aylık döneme yayılması üzerinden bir toparlanma senaryosu oluşturduklarını anlattı.

Baziki, "Yani eğer biz 6 ay içinde bu akışı yöneteceksek şu anda belki akarların dengesi bozulmuş ama ileride düzelecek" dedi.

Takipteki alacaklardaki artışın şaşırtıcı olmadığını belirten Baziki, Merkez Bankasının kredi büyüme sınırlarını genişletmesini de nakit akışı sıkışan şirketlere ve bireylere yönelik bir adım olarak değerlendirdi.

Fon piyasasındaki değer kayıplarının millî gelir üzerindeki olası etkisini hesapladıklarını belirten Baziki, "Market cap erimesi üstünden yaptığımız hesapta bunun millî hasıla üstündeki etkisini çok yüksek oranda görmüyoruz" ifadelerini kullandı.

Krizin enflasyonu aşağı yönlü etkileyebileceğini ancak hesapladıkları etkinin Merkez Bankasının faiz kararlarını değiştirecek büyüklükte olmadığını söyleyen Baziki, bu değerlendirmenin piyasalarda güvenin yeniden sağlanmasına bağlı olduğunu vurguladı.

Baziki, "Ama bu güvenin tekrar yerine gelmesi üstüne koşullu bir hesap" diyerek hem Türk lirasına hem de pay piyasasına duyulan güvenin önemine işaret etti.