YAYINLAMA 16 Kasım 2026 16:49
GÜNCELLEME 16 Kasım 2026 16:57
TAMER IŞITIR
Kıbrıs meselesinde iki devletli çözüm arayışı, İstanbul'da düzenlenen uluslararası bir sempozyumda masaya yatırıldı.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), Beşparmak Düşünce Grubu ve Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü iş birliğiyle TOBB Plaza'da gerçekleştirilen “Kıbrıs’ın Geleceği: İki Devletli Çözüm İhtiyacı” sempozyumu, Türkiye ve KKTC'nin yanı sıra Avrupa'nın farklı ülkelerinden diplomatları, akademisyenleri ve uluslararası hukuk uzmanlarını bir araya getirdi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kuruluşunun 43. yıldönümünün hemen ardından gerçekleşen sempozyumun açılışında konuşan İKV Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, 1960’ta iki toplumlu bir ortaklık devleti olarak kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Rum liderliğinin anayasal düzeni değiştirme girişimleriyle yıkıldığını hatırlatarak, Türkiye’nin 1974’teki müdahalesiyle adanın kuzeyinde barış ve istikrarın temellerinin atıldığını ifade etti.
“Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz”
Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde onlarca yıldır sürdürülen müzakerelerin adayı birleştirmede sonuçsuz kaldığına dikkat çeken Zeytinoğlu, sahada iki ayrı siyasi, kurumsal ve toplumsal yapının kökleştiğini belirtti.
Herakleitos’un "Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz" sözüne atıfta bulunan Zeytinoğlu, "Tarihin saati öylece geri alınamaz. Kıbrıs meselesi, yarım yüzyılı aşkın sürede ortaya çıkan gerçeklikler göz ardı edilerek ele alınamaz. Merhum Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın da kararlılıkla savunduğu üzere, 1974 öncesi döneme geri dönüş mümkün değildir" dedi.
AB’nin tarafsızlığına eleştiri
Konuşmasında Kıbrıs meselesinin Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri üzerindeki belirleyici rolüne de değinen Zeytinoğlu, AB’nin, Annan Planı’nı reddetmesine rağmen 2004 yılında Kıbrıs Rum Yönetimi’ni üyeliğe kabul etmesinin Birliğin tarafsızlığına gölge düşürdüğünü söyledi.
Türkiye’nin 2005’te Ek Protokol’ü imzalarken yaptığı tanımama yönündeki deklarasyonunu ve AB Konseyi'nin Aralık 2006'da sekiz müzakere faslının açılmasını engelleyen kararını hatırlatan Zeytinoğlu, Birliğin tek taraflı ve adaletsiz yaklaşımının olumsuz etkilerinin bugün de sürdüğünü kaydetti.
“Kalıcı çözüm egemen eşitlikten geçiyor”
Kıbrıs Rum tarafını adil bir çözüme ikna etmenin imkânsız olduğunun defalarca görüldüğünü vurgulayan Zeytinoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Kıbrıs’taki soydaşlarımızın yanında kararlılıkla duruyor ve KKTC’nin uluslararası alanda tanınması çağrısında bulunuyoruz. Kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüm; karşılıklı saygıya, egemen eşitliğe ve iki halkın ayrı siyasi kimliklerinin tanınmasına dayanmalıdır."
“İki devlet, işbirliği demektir”
Açılış bölümünde Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Emirhan Göral ve Beşparmak Grubu Genel Koordinatörü M. Ergün Olgun da birer konuşma yaptı.
M. Ergün Olgun, iki devletli çözümün düşmanlık değil; enerji, su ve ticaret gibi alanlarda komşuluk iş birliği doğuracağını ve Doğu Akdeniz’de istikrar sağlayacağını vurguladı.
Sempozyum kapsamında Prof. Dr. Stefan Talmon, Prof. Dr. Anne Klebes Pelissier, eski Avrupa Adalet Divanı Yargıcı Prof. Dr. Vilenas Vadapalas, KKTC Ankara Büyükelçisi İsmet Korukoğlu ile eski Büyükelçiler Ertuğrul Apakan, Osman Ertuğ ve Alper Mehmet gibi isimler iki devletli çözümün hukuki ve diplomatik boyutlarını ele aldı.
“Gümrük Birliği ve ‘Made In Europe’ Kıbrıs’a bağlanmamalı”
İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, Türkiye’nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası’ndaki ‘Made in Europe’ tanımına ve Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına dahil edilmesi gibi başlıkların Kıbrıs görüşmelerine bağlanacağı iddialarına tepki gösterdi.
Türkiye’de üretilen elektrikli ve hibrit araçların ‘Made in Europe’ tanımına alınmadığını ve Türkiye’nin başvurmasına rağmen SAFE mekanizmasına dahil edilmediğini hatırlatan Zeytinoğlu, Türkiye ve AB için somut fayda üretecek bu dosyaların, sonucu belirsiz bir sürece bağlanmasının uluslararası ilişkilerin ciddiyetine uygun olmadığını vurguladı.
Bu yaklaşımın, AB’nin Türkiye ile ilişkilerini çok dar bir çerçeveden gördüğü anlamına geldiğini belirten Zeytinoğlu, "Gerek etik gerekse stratejik sebeplerle kabul edilemez" dedi.
Crans Montana’daki görüşmelerde Rum tarafının süreci tıkayan taraf olduğunun anlaşıldığını kaydeden Zeytinoğlu, “Yine aynı sürecin başlatılmasının sonuç üreteceğini düşünmek abesle iştigaldir. Adada KKTC’nin varlığını ve siyasi eşitliğini reddeden herhangi bir yaklaşımın başarılı olması mümkün değildir. Artık AB ve uluslararası toplum için, adada iki farklı devlet ve halkın varlığını tanımanın zamanı gelmiştir” ifadelerini kullandı.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.