17 Kasım 2026, Salı · 10:11 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

EBRD: Türkiye askeri İHA ihracatında dünya lideri, yapay zeka veri merkezlerinde kapasite avantajına sahip

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkiye'nin tamamlanmış askeri insansız hava araçları (İHA) ihracatında yüzde 41'lik küresel pazar payıyla dünyada ilk sırada yer aldığını açıkladı. Bankanın 20...

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkiye'nin tamamlanmış askeri insansız hava araçları (İHA) ihracatında yüzde 41'lik küresel pazar payıyla dünyada ilk sırada yer aldığını açıkladı. Bankanın 2026-2027 Geçiş Raporu'na göre Türkiye, elektrik üretim kapasitesi açısından yaklaşık 23 büyük ölçekli yapay zeka veri merkezinin enerji ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahip bulunuyor.

EBRD'nin 17 Kasım'da yayımladığı Rekabet Gücünün Yeni Sınırları başlıklı raporda, Türkiye'nin savunma sanayisi, yapay zekâ altyapısı, ihracat çeşitliliği ve Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik entegrasyonuna ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Askeri İHA ihracatında küresel pay yüzde 41

EBRD, Türkiye'nin tamamlanmış askeri İHA ihracatında dünya lideri olduğunu belirtti. Raporda, 2024 yılına ait ticaret verileri esas alındığında Türkiye'nin ağır sınıf İHA ihracatındaki payının yüzde 41 olduğu kaydedildi.

Türkiye'yi yüzde 21 ile ABD, yüzde 11'er payla İsrail ve Çin izledi.

Raporda, Türkiye ve Polonya'nın EBRD'nin faaliyet gösterdiği bölgelerde savunma ürünlerinin önde gelen ihracatçıları arasında bulunduğu belirtildi. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre iki ülke birlikte küresel silah ihracatının yaklaşık yüzde 3'ünü gerçekleştiriyor.

Türkiye'nin savaş gemileri ihracatında da belirgin bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ifade edildi.

Savunma sanayisinde Konya örneği

EBRD, Türkiye'nin merkezi savunma tedarik sisteminin yerli ateşli silah ve mühimmat üretim kapasitesinin gelişmesini desteklediğine dikkat çekti.

Raporda, kamuya ait mühimmat üreticisi Makine ve Kimya Endüstrisi'nin (MKE), 2022 sonrasında küresel mühimmat talebindeki artışla birlikte ihracatını genişlettiği belirtildi.

Konya'daki köklü Huğlu silah üretim kümesinin sivil sportif silahlarda güçlü konuma ulaştığı, bu bölgede oluşan nitelikli iş gücünün savunma üretiminde de değerlendirildiği ifade edildi.

ASELSAN'ın Konya'daki tesisi ve teknisyen yetiştirme programları, mevcut sanayi becerilerinin savunma teknolojilerine aktarılmasına örnek gösterildi.

Türkiye yaklaşık 23 büyük yapay zekâ veri merkezini destekleyebilecek kapasitede

EBRD, yapay zekâ veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik elektrik üretim kapasitesini de inceledi.

Raporda, ortalama 262 megavat güç gerektiren ileri düzey bir yapay zekâ veri merkezi esas alınarak yapılan hesaplamada Türkiye'nin mevcut elektrik arzındaki kapasite payıyla yaklaşık 23 veri merkezini destekleyebileceği belirtildi.

Bu kapasitenin Batı Avrupa'nın en büyük pazarlarındaki kullanılabilir kapasiteyle karşılaştırılabilir düzeyde olduğu, Polonya'nın ise yaklaşık sekiz veri merkezini destekleyebileceği hesaplandı.

EBRD'nin incelediği ekonomilerin neredeyse yarısında elektrik sisteminin, azami yükü artırmadan bu ölçekte tek bir veri merkezini bile destekleyemeyeceği belirtildi.

Bununla birlikte hesaplamanın elektrik iletimindeki ek darboğazları dikkate almadığı vurgulandı.

Rapora göre Türkiye, 2019-2025 döneminde veri merkezi yatırımları için 1,2 milyar ile 1,5 milyar dolar arasında sınır ötesi yatırım çeken ekonomiler arasında yer aldı.

Türkiye'de istihdamın yüzde 21'i Avrupa talebiyle bağlantılı

EBRD'nin Türkiye'ye ilişkin en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri de Avrupa Birliği ile ekonomik entegrasyonun istihdam üzerindeki etkisi oldu.

Raporda, Türkiye'nin mal ihracatının yaklaşık yüzde 40'ını AB ülkelerine gerçekleştirdiği, ithalatında da AB'nin benzer büyüklükte paya sahip olduğu belirtildi.

EBRD'nin 2006-2023 dönemine ilişkin şirket verileriyle gerçekleştirdiği analiz, Türkiye'deki istihdamın yüzde 9,5'inin doğrudan AB'ye ihracat yapan şirketlerde bulunduğunu ortaya koydu.

AB'ye doğrudan ihracat yapmayan ancak ihracatçı şirketlerin tedarik zincirlerinde yer alan işletmelerin toplam istihdamdaki payı ise yüzde 11,5 olarak hesaplandı.

Böylece Türkiye'deki istihdamın yaklaşık yüzde 21'inin doğrudan veya dolaylı biçimde Avrupa'nın nihai talebiyle bağlantılı olduğu belirlendi.

Rapora göre, AB'ye doğrudan ihracat yapan şirketler aynı sektörde Avrupa talebine maruz kalmayan işletmelere kıyasla ortalama yüzde 90 daha fazla kişi istihdam ediyor, dört kat satış gerçekleştiriyor ve yaklaşık yüzde 55 daha yüksek ücret ödüyor.

AB'nin "Avrupa'dan Satın Al" politikası Türkiye'ye yüzde 0,48 kaybettirebilir

EBRD, Avrupa Birliği'nin sanayi ve kamu alımlarında Avrupa menşeli ürünlere öncelik verilmesini öngören düzenlemelerinin Türkiye ekonomisine etkisini de modelledi.

Rapora göre, Türkiye'nin "Avrupa'dan Satın Al" uygulamasının dışında bırakılması halinde ülkenin reel gayrisafi millî hasılasında (GSMH) yüzde 0,48 oranında kayıp oluşabilir.

Türkiye'nin söz konusu tercihli uygulamalara dahil edilmesi durumunda ise model yüzde 0,14 oranında olumlu etkiye işaret ediyor.

Türkiye'nin uygulamaya dahil edilmesine hizmet ticaretindeki engellerin azaltılmasının da eşlik ettiği senaryoda, reel GSMH üzerindeki olumlu etkinin yüzde 0,52'ye ulaşabileceği hesaplandı.

EBRD, Türkiye ile AB arasında hizmet ticaretinin karşılıklı serbestleştirilmesinin de ekonomik kazanç sağlayabileceğini değerlendirdi.

Banka, Türkiye'nin son 30 yılda ihracatını önemli ölçüde çeşitlendirdiğini vurguladı. Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan ürünlerin toplam ürün kategorileri içindeki payının yüzde 21'den yüzde 35'e yükseldiği belirtildi.

Türk yapay zekâ şirketi Insider örnek gösterildi

Raporda, Türkiye merkezli yapay zekâ destekli pazarlama platformu Insider, gelişmekte olan pazarlardan çıkarak faaliyetlerini uluslararası ölçekte büyütmeyi başaran şirketler arasında gösterildi.

EBRD, yapay zekâ sektöründe uygulama geliştiren şirketlerin önündeki giriş engellerinin ileri düzey çip üretimi ve büyük veri merkezi yatırımlarına kıyasla daha düşük olduğunu belirtti.

Buna karşılık girişim sermayesine erişim, şirketlerin uluslararası ölçekte büyümesinin önündeki önemli kısıtlar arasında gösterildi.

Banka, özellikle ileri aşama finansman turlarında yabancı yatırımcılara bağımlılığın arttığına dikkat çekti.

Türkiye'deki araştırmada yapay zekâ kullanan öğrencilerin yardımsız performansı yüzde 17 daha düşük

EBRD, yapay zekânın eğitim alanındaki etkilerini değerlendirirken Türkiye'de gerçekleştirilen bir araştırmanın sonuçlarına da yer verdi.

Raporda, standart bir yapay zekâ asistanına erişimin ortaöğretim öğrencilerinin matematik problemlerini çözerken performanslarını artırdığı belirtildi.

Ancak öğrencilerin daha sonra yapay zekâ desteği olmadan değerlendirildiğinde, yapay zekâ kullanmayan öğrencilere göre yüzde 17 daha düşük performans sergilediği aktarıldı.

Doğrudan cevap vermek yerine ipuçları sunan özel olarak tasarlanmış bir yapay zekâ öğretmeninin ise bu olumsuz etkiyi önemli ölçüde azalttığı ifade edildi.

EBRD, sonuçların eğitimde yapay zekâ araçlarının nasıl kullanıldığının, teknolojiye erişim sağlanması kadar önemli olduğunu gösterdiğini belirtti.

Banka, Türkiye'nin savunma üretiminde kazandığı uluslararası konumun yanı sıra yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezi yatırımlarında fırsatlara sahip olduğunu, ancak yeni teknolojilerde kalıcı rekabet gücü oluşturulmasının finansmana erişim, nitelikli iş gücü ve uluslararası üretim ağlarıyla bütünleşmeye bağlı olduğunu değerlendirdi.

Kaynak: Foreks
İlgili Haberler
Makroekonomi Brent petrolün varil fiyatı arz fazlası beklentisiyle 92,05 dolara geriledi Yeni Şafak Ekonomi · 22 dk önce Borsa Küresel piyasalarda iki kritik sınav: Faizler ve Nvidia Borsanın Gündemi · 40 dk önce Makroekonomi ABD'den Çin'in çiplere uzaktan erişimi kısıtlama hazırlığı Bloomberg HT · 56 dk önce Borsa Barclays dünya ekonomisini nelerin beklediğini açıkladı Finans Gündem (ing) · 1 saat önce Borsa Güne Başlarken Bilmeniz Gerekenler: Gözler Fed, dolar ve Nvidia'da Foreks · 1 saat önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.