Ana SayfaYazarlarİntıra BeyBorsa Analiz
İntıra Bey [email protected]
BIST 100'de büyümenin şifreleri: Yatırım gurularının merceğinden 20 şirketin anatomisi
2025/09 - 2026/09 döneminde beş temel büyüme kriterini eksiksiz karşılayan BIST 100 şirketlerinin teorik ve finansal analizi...
Merhaba değerli okurlar, borsa ekranlarındaki anlık fiyat dalgalanmalarının gürültüsünü geride bırakıp bilançoların satır aralarındaki gerçekleri aradığımız bu haftaki yazımızda, yatırım dünyasının en köklü stratejistlerinin masasına oturuyoruz. Bilançoların izini sürerken yalnızca ekrandaki fiyat hareketlerine değil, şirketlerin finansal tablolarında saklı olan operasyonel gerçeğe odaklanıyoruz.
Bugün masamızda çok net bir süzgeçten geçmiş tek bir dosya var: BIST 100 endeksinde 2025/09 döneminden 2026/09 dönemine geçişte hem Net Kâr, hem FAVÖK, hem Satışlar, hem Aktifler hem de Esas Faaliyet Kârı olmak üzere beş temel büyüme kriterinin tamamında artıya geçmeyi başaran 20 şirket.
Yatırım guruları tek bir bilançoda neyi arar?
Finans tarihinin önde gelen stratejistlerinin akademik makaleleri ve klasik eserleri tarandığında, farklı yatırım ekollerinden gelseler bile tek bir bilançoyu incelerken buluştukları üç temel disiplin dikkat çeker:
* Operasyonel Kaldıraç ve Kâr Kalitesi (Peter Lynch & William O'Neil Ekolü): Peter Lynch 'One Up on Wall Street' (Borsada Tek Başına) adlı çalışmasında ve makalelerinde, ciro büyümesinin esas faaliyet kârına dönüşme hızını iş modelinin sağlığı olarak tanımlar. William O'Neil ise yıllık kazanç artışının (CAN SLIM stratejisindeki A ilkesi) satış büyümesiyle teyit edilmesini şart koşar. Satışlar artarken esas faaliyet kârı ve FAVÖK katlanarak büyüyorsa, şirket sabit maliyet eşiğini aşmış ve operasyonel kaldıraç yaratmış demektir.
* Varlık Tabanının Genişlemesi ve Verimlilik (Benjamin Graham & Warren Buffett Ekolü): Benjamin Graham 'Security Analysis' (Menkul Kıymet Analizi) eserinde, kâr artışının tek başına yeterli olmadığını, şirketin varlık tabanının (aktiflerinin) da sağlam biçimde büyümesi gerektiğini vurgular. Warren Buffett'ın hissedar mektuplarında sıkça atıf yaptığı üzere, büyüyen varlıkların atıl kalmayıp yüksek esas faaliyet kârı üretmesi, işletmenin rekabet avantajının finansal kanıtıdır.
* Nakit Yaratma Gücü (FAVÖK Disiplini): Kurumsal finans literatüründe muhasebe kârı ile nakit akışı arasındaki köprüyü FAVÖK kurar. Net kâr artışının yanında FAVÖK'ün de güçlü büyümesi, kârlılığın tek seferlik finansal gelirlerden değil doğrudan ana faaliyetten beslendiğini gösterir.
BIST 100'de 5 büyüme kriterini sağlayan 20 şirket (2025/09 → 2026/09)
Aşağıdaki tabloda yer alan 20 BIST 100 şirketi, bir yıllık periyotta beş büyüme kriterinin tamamında pozitif performans sergileyerek bu haftaki analizimizin ana çerçevesini oluşturuyor:
Tablonun satır aralarındaki 4 temel bilanço izi
Rakam yığınlarına boğulmadan bu 20 bilançoyu guruların teorik merceğinden okuduğumuzda dört ana desen öne çıkıyor:
1. Beş kriterde birden üç haneli güç (Kıraç Galvaniz, Tüpraş, CVK Maden): Listede ciro, nakit akışı ve ana faaliyet kârlılığını en dengeli büyüten üç isim dikkat çekiyor. Kıraç Galvaniz (TCKRC) satışlarını %184,33, FAVÖK'ünü %343,13 ve esas faaliyet kârını %331,77 artırırken aktiflerini de %80,79 genişletiyor. Tüpraş (TUPRS) net kârda %328,46, esas faaliyet kârında %226,44 ve FAVÖK'te %175,74 artışla dev ölçeğine rağmen yüksek ivme yakalıyor. CVK Maden (CVKMD) ise %79,13 ciro büyümesini %270,99 esas faaliyet kârı ve %265,23 net kâr artışına dönüştürüyor.
2. Operasyonel dönüşüm hikâyesi (Tofaş Oto. Fab.): Peter Lynch'in 'toparlanma (turnaround) şirketleri' kategorisine uyan Tofaş (TOASO), geçen yılın aynı dönemindeki esas faaliyet zararını kâra çevirerek esas faaliyet kârında %574,94, net kârda ise %188,59 artış kaydediyor.
3. Varlık tabanı inşası (Aselsan ve Ahlatcı Doğalgaz): Benjamin Graham'ın önemsediği aktif büyümesinde Aselsan (ASELS) %90,82 ile listenin zirvesinde yer alırken, Ahlatcı Doğalgaz (AHGAZ) %67,12 aktif genişlemesi ve %95,84 esas faaliyet kârı artışıyla varlıklarını verimli büyüttüğünü gösteriyor.
4. Demir-Çelik ve Sanayi toparlanması (Ereğli Demir Çelik, İskenderun Demir Çelik, Borusan Boru): Döngüsel sanayi tarafında Ereğli Demir Çelik (EREGL) %367,41 net kâr artışıyla listenin ilk sırasına yerleşirken; İskenderun Demir Çelik (ISDMR) %169,15 net kâr, Borusan Boru Sanayi (BRSAN) ise %155,25 net kâr ve %126,06 esas faaliyet kârı artışıyla eşlik ediyor.
OKURA NOTUM
Ekrandaki anlık fiyat hareketleri piyasanın o günkü ruh halini yansıtır; bilançolar ise şirketin gerçek inşa gücünü gösterir. Benjamin Graham'ın varlık disipliniyle Peter Lynch'in operasyonel kaldıraç ilkesini aynı tabloda buluşturan bu 20 şirket, kârlılığın tesadüf olmadığını ortaya koyuyor. Rakamlar geçmiş dönemin fotoğrafını çekse de bu ölçekte dengeli büyüyen yapılar gelecek dönem için güçlü bir zemin oluşturuyor.
Peki, portföyünüzdeki şirketler bu beş testten geçebiliyor mu?
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.