18 Kasım 2026, Çarşamba · 08:48 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Küresel piyasalarda teknoloji sarsıntısı, içeride talep daralması

Küresel piyasalarda teknoloji sarsıntısı, içeride talep daralması

ABD’nin teknolojisi ve parası, Asya’nın sorunu İç talepte yavaşlama belirginleşiyor Büyüme tahminlerinde aşağı yönlü riskler artıyor

Küresel piyasalar Noel Baba rallisini beklerken pek de hesaplarda olmayan bir patinaj içerisinde bulunuyor. Özellikle Nvidia’da yaşanan gelişmeler ve ABD ile Çin arasında önemli bir köprü kuran CEO Jensen Huang’ın görevinden ayrılması, sadece Nvidia’yı değil, ABD başta olmak üzere tüm dünyada teknoloji sektörünü oldukça olumsuz etkilemiş görünüyor. Sadece çip üreticileri değil, bu sektöre tedarik sağlayan ve altyapısını temin eden ülkeler ile şirketler de özellikle Asya’da, başta Güney Kore ve Tayvan olmak üzere, ciddi bir sıkıntı içerisinde bulunuyor.

ABD’nin teknolojisi ve parası, Asya’nın sorunu

Geçen haftaki yazımızda “Amerika’nın seçimi, Asya’nın sorunu” diye bir ara başlık kullanmıştık. Bu başlığı mikro bazda “ABD’nin teknolojisi ve parası, Asya’nın sorunu” olarak da değiştirebiliriz. Gerçekten de seçimin Orta Doğu’daki savaşla ilgili sonuçlarını beklerken, Demokratların kazanmasının teknoloji sektöründe yaratabileceği sıkıntılar hızla fiyatlara yansımaya başladı. Demokratlardan gelen açıklamalarla bu stres bir miktar yatışırken, bu kez Nvidia’da yaşanan gelişmeler sorunu daha da tetikledi.

Özellikle ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin bozulmasına yol açabilecek bu tablo, yeni ihracat sınırlamalarıyla birlikte hem Asya ülkelerinde hem de ABD’de teknoloji sektörünün geleceğini ve kârlılığını etkileyebilecek bir soruna işaret ediyor. Aynı zamanda risk algısını yükselten bu gelişmeler, Fed’in faiz artırımı beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte doların değer kazanmasına da yol açıyor.

Artan risk algısının da desteklediği güçlü dolar, para birimlerini büyük ölçüde ABD dolarına sabitleyen ya da dolar karşısında istikrarlı tutmaya çalışan Asya ülkelerinin kurlarını korumasında ciddi sıkıntılar yaratmaya başlamış görünüyor. Özellikle Endonezya ve Filipinler’in bu konuda ciddi sıkıntılar yaşaması, birbirini tetikleyebilecek bir devalüasyon sürecinin Asya’ya ve diğer gelişmekte olan ülkelere yayılabileceği endişesini de yaratmış durumda.

Bu hafta Trump-Xi görüşmesi, Demokratlardan gelecek açıklamalar ve Nvidia’nın yeni yönetiminin nasıl şekilleneceği gibi konular, teknoloji sektörünün ve küresel piyasaların geleceğini belirlemede önemli faktörler olacak gibi görünüyor.

İç talepte yavaşlama belirginleşiyor

İçeriye döndüğümüzde ise yaşadığımız fon krizinin en önemli makroekonomik sonuçlarından biri olan iç talepteki yavaşlamaya ilişkin üç önemli veri, bu hafta başında peş peşe geldi.

Bloomberg HT Tüketici Güven Endeksi’nde yüzde 7’yi aşan sert bir düşüş izlerken tüketim eğilimi endeksi yüzde 20’ye yakın gerileyerek 61,30 seviyesine indi. Tüketicilerin içinde bulunduğumuz dönemde otomobil ve konut alımına yönelik isteklerini ölçen tüketim eğilimi endeksindeki düşüş, eylül ayından itibaren ortaya çıkmıştı. Ekim ayında bir miktar toparlanma potansiyeli taşıyan endeks, kasım ayının ilk yarısında yeniden sert bir düşüş gösterdi. Sermaye piyasalarında yaşanan belirsizliğin devam etmesi, hisse senedi piyasasındaki sert düşüşler ve altın fiyatlarındaki güçlü gerileme, servet etkisi yoluyla iç talep üzerindeki negatif baskıyı artırmış görünüyor.

Bu eğilim rakamlara da yansımış durumda. Ekim ayında hem otomobil hem de konut satışlarında sert gerilemeler izlemiş olduk. Ekim ayında ülke genelinde yüzde 23’ten fazla gerileyen konut satışlarının ocak-ekim dönemindeki düşüşü ise yüzde 9,2 düzeyinde bulunuyor. Bu veri bize konut talebindeki düşüşün hızlandığını gösteriyor. İpotekli satışlardaki düşüşün görece sınırlı kalması, buna karşılık birinci el satışlar ile diğer satış türlerindeki gerilemenin yüzde 26’lara ulaşması, özellikle servet etkisi yoluyla konut talebinde ortaya çıkan düşüşün yansımalarını oldukça net gösteriyor.

Yine Merkez Bankası’nın yayımladığı Konut Fiyat Endeksi’nde nominal artışın yavaşladığını, reel fiyatlardaki düşüşün ise hızlandığını görüyoruz. TÜFE’nin yıllık %30’lara yakın olduğu bir seviyede konut fiyatlarında yıllık artış %21’lere gerilemiş görünüyor. Konut arzının talebe göre daha güçlü seyrettiği bu ortamda, konut fiyatları üzerindeki reel baskının arttığını, yıllık kaybın %6,6 seviyesine ulaştığını görüyoruz.

İnşaat maliyet endeksindeki artışın da yüzde 30’ları buluyor olması, nominal fiyatlardaki düşüşün sınırlı kalabileceğini, ancak reel olarak gerilemenin daha fazla hissedildiğini gösteriyor. Bu eğilim önümüzdeki dönemde de mutemelen devam edecektir.

Otomobil satışlarında da benzer bir tabloyla karşılaşıyoruz. Otomobil satışları ocak-ekim döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 16,85 gerilemiş görünüyor. Son beş yılın ortalamasına baktığımızda da ekim ayı satışlarının bu ortalamanın yüzde 8 altında kaldığını görüyoruz. Hafif ticari araç satışları ise son beş yıllık ortalamanın yüzde 22 altına gerilemiş durumda. Bu tablo, reel sektördeki zorlukların daha da ağırlaştığını, yatırım yapma ve işi büyütme iştahının görece azaldığını gösteriyor.

Büyüme tahminlerinde aşağı yönlü riskler artıyor

Sonuç olarak iç talepteki gerileme, ekonomik büyüme üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi Finansal Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak izlediğimiz şimdi tahmin (nowcasting) yöntemine göre, kriz öncesinde, eylül ayında yaşanan gelişmelerden önce, bu yılın büyüme oranı yüzde 3,5 civarında görünürken, son gelen verilerle birlikte büyüme tahminimiz yüzde 2,8 seviyelerine gerilemiş bulunuyor. Mevcut iç talep göstergelerine baktığımızda, büyümedeki bu yavaşlamanın yüzde 2,5 seviyelerine doğru ilerleme ihtimali yüksek görünüyor.

Sonuç olarak büyümedeki yavaşlama, enflasyon üzerinde de aşağı yönlü bir baskı oluşturmaya devam ediyor. Özellikle kasım ve aralık aylarına ilişkin promosyonların etkisiyle, geçtiğimiz yılın son iki ayında baz etkisi sınırlı olsa da enflasyonun yılı yüzde 30 civarında tamamlayacağı aşağı yukarı netleşmiş görünüyor. Mevcut talep koşullarıyla 2027 başında TÜFE’nin %25–30 bandında olmasını bekliyoruz. Gelecek yıl ise enflasyon görünümünü belirleyecek en önemli unsurların ücret artışları ve talep koşulları olacağını düşünüyor, riskleri yukarı yönlü görüyoruz.

İlgili Haberler
Makroekonomi ABD stokları petrolü düşürdü, Hürmüz riski kayıpları sınırladı Sözcü Ekonomi · 19 dk önce Makroekonomi Petrolde arz baskısı Bloomberg HT · 25 dk önce Makroekonomi Gümüş fiyatları son durum! 18 Kasım güncel gram gümüş fiyatı Yeni Asır Ekonomi · 25 dk önce Makroekonomi Dolar endeksi 0,04 yükselişle 103,65'e çıktı Haber.com Ekonomi · 27 dk önce Makroekonomi Altının rekor yolculuğu bu kez uzun sürecek! Ekonomi Gazetesi · 27 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.