20 Kasım 2026, Cuma · 08:47 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Çipleri değerleyip de mi saklasak?

Çipleri değerleyip de mi saklasak?

Afrika atasözü olduğu söylenir, bilirsiniz: Her sabah bir ceylan uyanır; en hızlı aslandan daha hızlı koşması gerektiğini yoksa öleceğini bilir. Her sabah bir aslan uyanır; en yavaş ceylandan daha hızlı koşması gerektiğini yoksa aç kalacağını bilir.

Eklemesi benden: Her sabah, bir yatırım bankacısı uyanır. İşlem yapmak için bir haber akışı bulması gerektiğini yoksa yapacağı bir işi kalmayacağını bilir.

Bu girişi 25 Temmuz’da “Ekonomistler Mars’tan, piyasalar Venüs’ten mi?” başlıklı yazım için kaleme almıştım. Gelin bugün bir ekleme daha yapayım: Her sabah bir finansal iktisatçı uyanır, en iyimser yatırım bankacısından daha iyimser olması gerektiğini, yoksa fırsatları kaçıracağını bilir. Aynı zamanda en karamsar yatırımcıdan daha karamsar olması gerektiğini, yoksa riskleri göz ardı edebileceğini de bilir.

Bizim işimiz hem piyasalardaki gelişmeleri hem de makroekonomik yapısalları gözetmeyi gerektirir. O nedenle makroekonomik görünümü anladığımız kadar finansal piyasaları ve yatırımcı zihnini de iyi anlamamız şarttır.

Peki, örneğin, teknoloji hisselerini anlıyor muyuz? Sanmıyorum. İşin doğrusu, tam olarak değerleyebildiğimizi bile düşünmüyorum. Üstelik bunu ben söylemiyorum, The Big Short kitabındaki (ve filmindeki) karakter olarak tanıdığınız Michael Burry söylüyor. Geçen yıl bugünlerde Burry, teknoloji firmalarının ellerindeki çiplere doğrusal amortisman uygulamasının, şirketlerin kısa dönem finansallarını olduğundan iyi gösterdiğini iddia etti. Burry, çiplerin ömrünün değerlemelerde varsayılan süresini uzun buluyor ve bahsettiği bu amortisman hatasının bazı şirketlerin gelir tahminlerini %20-30 bandında, temelsiz bir şekilde artırdığı uyarısını yapıyor.

Bu uyarı, 2008 Küresel Krizi öncesi en iyi pozisyona sahip yatırımcılardan birinden gelince haliyle ciddiye alındı. Nvidia, neredeyse aynı gece 7 sayfalık bir yanıt hazırladı ve çiplerin ömrünün zannedilenden uzun olduğunu söyledi.

İşin teknik boyutu önemli. Ama çiplerin kullanışlı ömrünün ne olduğunu henüz tam test etmemiş olmamız aslında bir muhasebe hatası değil. Bu çiplerden bazıları 3 sene öncesine kadar yoktu. Ömürlerinin ne olduğunu ancak yaşayarak görebileceğiz. (Şirketler, her yeni modelle ömrün daha da uzadığını iddia ediyor.)

Bence burada değerleme tekniğinden daha önemli bir mesele var: Ne için değerlediğiniz.

Bir firmayı kredi verme perspektifinden değerlediğinizde, aslında çok kabaca, vade sonunda paranızı geri alıp alamayacağınızın hesabını yaparsınız. Alamama ihtimaline karşı da şirketin elindeki varlıkların ipotek tutarına, nakit değerlere bakarsınız.

Portföy kararının konusu olan hisse senedi değerlemesi ise farklıdır. Teknik meselelere girmeyeyim, meraklısı ile sonra iki lafın belini kırarız (Terminal değer, sen ne güzel şeysin!). En başta vizyon farklıdır. Verdiğiniz krediyi – gerekirse taşınmazları satarak- tahsil etmeye değil, şirketin artan değerinin parçası olmaya odaklanırsınız. Dolayısıyla, “sektör-şirket-bilanço-gelir tablosu” düzleminden “makroekonomik ve politik görünüm, sosyal eğilimler, iş ekosistemindeki her firmanın finansal durumu, yatırımcı görüşmeleri”nden oluşan bir düzleme geçersiniz. Velhasıl mesele Damadoran’ı LinkedIn’de takip etmek değil, dünyayı anlamaktır.

Nitekim kredi değerlemesi mantığı gereği yakın zamanda Citi Group ve JP Morgan’ın, bazı veri merkezi projelerinin kredi sözleşmelerine ekstra koruma maddesi eklemek istedikleri haberleri çıktı. Ama hisse senedi değerlemesi mantığı gereği henüz teknoloji hikâyesinden vazgeçmediler.

Kredinin ömrü boyunca başka firmaya geçiş yapamazsınız. “Krediyi A firmasına verdim ama hiç bağlantısı olmayan, aynı sektördeki B firması yapsın bana geri ödemeyi.” diyemezsiniz. Lakin aldığınız hisse senedini değiştirebilirsiniz. Aynı hikâye içinde kalarak, zaman zaman kâr realizasyonu yaparak, yatırımcısı olduğunuz hisseyi değiştirip vizyonu yatırıma çevirebilirsiniz.

Haydi bir Finans_5xx sınav sorusu ile toparlayalım: ABD’de faaliyet gösteren bir finansçı olsanız, her kredi verdiğiniz firmanın hisse senedini alır mıydınız, her hissesini aldığınız firmaya kredi verir miydiniz? Bu soruya yanıt verirken bakacağınız ilk yer çiplerin amortismanı, çip tasarımcısı firma yöneticisinin özel hayatı ya da deri ceketi değildir. Hisseye âşık olmayın, sadece sektöre değil hikâyeye odaklanın. Ayrılıklar sevdaya, fiyat düzeltmeleri ve soluklanma piyasa dinamiğine dahildir. Teknoloji hikâyesi bizimle olmaya devam edecek ama adının önüne sağlık, güvenlik vb. eklenebilir. Hangi ülkede? Hangi şirkette? Her gün yeniden bakacağız.

EKONOMİ Gazetesi’ne nice yıllar diliyorum. Özverili basın emekçilerinin ellerinden çıkan bu gazeteye destek veriyor olmanın mutluluğu ile dünya ve ülke ekonomisini, piyasaları, sanayiciyi, hane halkını anlamaya, anlatmaya devam! Çünkü Misak-ı İktisadi’den biliriz ki, “Bütün mesai iktisaden memleketi yükseltme gayesine matuftur.”.

İlgili Haberler
Makroekonomi ALTIN FİYATLARI GÜNCEL SON DAKİKA | 20 Kasım gram altın, çeyrek altın, ons altın ne kadar? Altın fiyatları kritik seviyenin altında! CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Anthropic'in hisseleri Nasdaq'taki ilk işlem gününü yükselişle kapattı Yeni Şafak Ekonomi · 18 dk önce Makroekonomi Halka arz servet dağıttı: 5 bin çalışan bir gecede milyoner oldu CNBC-e · 18 dk önce Makroekonomi Motorine 6,50 TL indirim geldi: İşte 20 Kasım güncel benzin motorin ve LPG fiyatları Yeni Şafak Ekonomi · 20 dk önce Makroekonomi AKARYAKITA DEV İNDİRİM 20 KASIM | Benzin, motorin ve LPG ne kadar oldu? İstanbul, İzmir, Ankara akaryakıt fiyatları... Yeni Asır Ekonomi · 22 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.