20 Kasım 2026, Cuma · 11:47 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Kırmızı et talebi sığırları meradan besi çiftliklerine taşıyor

Artan küresel hayvansal protein talebi, Avustralya ve Güney Amerika'da sığır yetiştiriciliğini değiştiriyor. Hayvanların son aylarında tahılla beslendiği yoğun besi işletmeleri yaygınlaşıyor. Çin ve ABD'den gelen talep b…

Bloomberg HT Haberler tarim Kırmızı et talebi sığırları meradan besi çiftliklerine taşıyor

Kırmızı et talebi sığırları meradan besi çiftliklerine taşıyor
  • Artan küresel hayvansal protein talebi, Avustralya ve Güney Amerika'da sığır yetiştiriciliğini değiştiriyor. Hayvanların son aylarında tahılla beslendiği yoğun besi işletmeleri yaygınlaşıyor. Çin ve ABD'den gelen talep bu dönüşümü hızlandırırken, hayvan refahı ve metan emisyonları da tartışılıyor.

Türkiye'nin ekonomi platformu Bloomberg HT'yi Google listesine ekleyin

20 Kasım 2026, 11:23 Güncelleme : 20 Kasım 2026, 11:23

Avustralya’nın güneşin kavurduğu hayvancılık bölgelerinde ve Güney Amerika’nın otlaklarında çiftçiler, nesiller boyunca sürülerini geniş meralarda serbestçe otlatarak yetiştirdi. Şimdi ise küresel protein talebindeki hızlı artış, daha yoğun sığır eti üretimine geçişi hızlandırıyor.

Güney Yarımküre genelinde, merada otlayarak yetişen daha fazla sığır, yaşamının son aylarını toprak zeminli padoklarda ve dev çelik konstrüksiyonlu barınaklarda geçiriyor. Hayvanlar burada tahılla beslenerek kesime hazırlanıyor. Daha çok ABD’deki sığır eti üretimiyle özdeşleşen bu endüstriyel ölçekli besi işletmeleri, üreticilerin daha kısa sürede, daha standart nitelikte et elde etmesini sağlıyor.

REKLAM REKLAM

Üreticilerin öncelikli hedefi iç pazar değil. Tüketicilerin geleneksel olarak merada yetişen hayvanların daha yağsız etini tercih ettiği Avustralya’da, Asya’nın hızla büyüyen talebi önemli bir fırsat sunuyor.

Bloomberg'in ABD Tarım Bakanlığı verilerine dayandırdığı habere göre, dünyanın en büyük tüketicisi olma yolunda ABD’ye hızla yaklaşan Çin’in kırmızı et ithalatı, 2015 seviyesinin altı katına çıktı. Kuraklıktan etkilenen sığır varlığı son on yılların en düşük seviyelerine yakın seyreden ABD de artık yurt dışından protein tedarikine daha fazla ihtiyaç duyuyor.

Finansal hizmetler şirketi StoneX Group’un Avustralya et ve hayvancılık yöneticisi Ripley Atkinson, “Dünyanın sığır eti arayışından gelen bu talep sinyali, sonuçta işletmelerin büyüme kararlarına yansıyor” dedi.

REKLAM REKLAM

Daha hızlı üretim, daha az arazi

Besi işletmeleri, sığır eti üretiminde verimli ve öngörülebilir bir yöntem sunuyor. Hayvanların daha az arazi kullanılarak kesim ağırlığına daha hızlı ulaşmasını sağlıyor. Kuraklık ve diğer aşırı iklim koşullarına maruz kalma riskini de azaltıyor.

Ancak yoğun üretimin beraberinde getirdiği sorunlar var. Hayvan refahına ilişkin kaygılar ve yem bitkilerine artan bağımlılık bunlar arasında yer alıyor. Sığırlar da küresel ısınmaya yol açan metan gazının başlıca kaynaklarından biri olmaya devam ediyor.

İklim konusu, Türkiye’de düzenlenen COP31 zirvesinde de gündeme geldi. Zirvedeki 18 sayfalık taslak bildiride, diğer başlıkların yanı sıra metan emisyonlarını azaltacak önlemlerin hızlandırılması çağrısı yapıldı.

REKLAM REKLAM

Bu açıdan besi işletmelerinin merada yetiştiriciliğe göre potansiyel bir avantajı bulunuyor. Sığırların daha kısa yaşaması, üretilen etin kilogramı başına iklim etkisini azaltıyor. Ancak sürüler büyürse verimlilikten sağlanan kazanımlar ortadan kalkabilir.

Pazarlama ve araştırma kuruluşu Meat & Livestock Australia’ya göre, Avustralya’da tahılla beslenen sığır sayısı son iki yılda yüzde 25 arttı. Buna karşılık toplam sığır varlığı büyümedi. Artan, tahılla beslenen hayvanların toplam içindeki payı oldu. Bu hayvanlar, geçen yıl kesilen tüm sığırların yüzde 39’unu oluşturdu.

Hayvanların beslendiği tesislerin tasarımları farklılık gösteriyor. Bazıları açık, bazıları ise üstü kapalı alanlardan oluşuyor. Hepsinde yemlikler bulunuyor.

REKLAM REKLAM

Avustralya Besi Sığırı Yetiştiricileri Birliği’ne göre, ülkede yaklaşık 400 akredite besi işletmesi var. Bu tesislerin kapasiteleri 500 baştan 50 bin başın üzerine kadar değişiyor.

Birliğin Başkanı Grant Garey, bazı bölgelerinde ağır kuraklıkların yaşanabildiği Queensland eyaletinde, meraya bağımlılığın azaltılmasının üretimde süreklilik açısından kritik olduğunu söyledi.

Garey, “Besi işletmeleri, piyasada markalı bir sığır eti ürününü desteklemek için ihtiyaç duyulan öngörülebilir ve yıl boyunca devam eden arzı sağlamak açısından son derece uygun” dedi.

Uruguay’da hedef daha yüksek kesim ağırlığı

Benzer bir dönüşüm, küresel sığır eti ticaretinin bir diğer büyük merkezi olan Güney Amerika’da da yaşanıyor. Uruguay’ın 400 yıllık hayvancılık sektöründe üretim yöntemleri değişiyor.

REKLAM REKLAM

Tarım şirketi Agronegocios del Plata’nın kurucusu Marcos Guigou, yoğun besiyi merada yetiştiriciliğin vazgeçilmez bir tamamlayıcısı olarak görüyor.

Guigou, çoğunluğu Angus ırkından oluşan yaklaşık 50 bin sığırı, yerel olarak tedarik edilen mısır ve sorgumla besliyor. Hayvanlar yaklaşık 600 kilogram ağırlığa ulaşıyor. Bu, yalnızca merada beslenen bir dananın ağırlığından 30 ila 50 kilogram daha fazla.

Guigou, “Bu, sığırcılık faaliyetimizin temel işi. Bunu çok önemli bir rekabet avantajı olarak görüyoruz” dedi.

Tahılla beslenen sığırlarda, yalnızca otla beslenenlere göre kas içinde daha fazla yağ birikme eğilimi görülüyor. Bu durum, pişirme sırasında eriyerek eti daha yumuşak ve sulu hale getiren mermerimsi yağ dağılımını oluşturuyor.

REKLAM REKLAM

Tüketici tercihleri kişilere ve ülkelere göre değişiyor. Örneğin tahılla beslenen hayvanların eti ABD’de yaygın olarak tercih edilirken, Avustralya’da aynı ölçüde ilgi görmüyor.

İki üretim yöntemi arasında belirgin bir fiyat farkı da bulunmuyor. Fiyat, pazara, etin hangi bölümden elde edildiğine ve kalitesine göre değişiyor.

Avustralya’daki New England Üniversitesi’nde hayvansal üretim profesörü olan Fran Cowley, “Ben merada yetişen hayvanların etini tercih ediyorum. Daha lezzetli olduğunu düşünüyorum” dedi.

Cowley, “Ama aynı zamanda ‘Acaba bu biftek pişince sert mi olacak?’ diye endişelenmek zorunda kalmamayı da değerli buluyorum” diye konuştu.

REKLAM REKLAM

ABD’deki daralma ihracat fırsatı yarattı

ABD’den gelen talep de besi işletmelerinin yaygınlaşmasını destekliyor. Ülke, on yılın başında yaşanan kuraklığın ardından sığır varlığını yeniden artırmakta zorlandı.

ABD’de 1 Temmuz itibarıyla sığır ve buzağı sayısı 94 milyon baş oldu. Bu sayı, bir yıl öncesine göre değişmezken son 50 yılın en düşük seviyelerine yakın kaldı.

Rekor seviyelere yakın seyreden sığır eti fiyatları, gıda enflasyonunun başlıca etkenlerinden biri oldu. Bu durum Washington yönetimini, Meksika’dan canlı sığır sevkiyatının da aralarında bulunduğu bir dizi önleme yöneltti.

ABD’de yaşanan kuraklık, besi işletmelerinin aşırı iklim koşullarından tamamen korunamadığını da gösteriyor. Çünkü tahılla beslenen sığırlar da yaşamlarının ilk dönemini merada geçiriyor.

REKLAM REKLAM

Buna karşılık yaşanan aksama, Ekvator’un güneyindeki yetiştiricilere ihracat fırsatları yarattı.

Danışmanlık şirketi Datagro’ya göre, Brezilya’da et üretimi için kesilen her beş sığırdan biri artık tahılla besleniyor. Bu oran 2018’de sekizde birdi.

Ülkenin Tocantins eyaletinin savanlarında faaliyet gösteren Agrojem, altı yılda besi kapasitesini dört katına çıkardı. Şirketin hayvancılık biriminin başındaki Thiago Amorim, 2030’a kadar kapasiteyi daha da artırmayı planladıklarını söyledi.

Bu büyümeyi bol miktardaki yem arzı destekliyor. Eyalette tahıl üretimi 2020’den bu yana neredeyse iki katına çıktı.

REKLAM REKLAM

Büyüyen etanol sektörü de hayvan yeminde kullanılan yüksek proteinli damıtma yan ürünlerinin arzını artırıyor. Bu ürünler, mısır ve sorgumun işlenmesinden elde ediliyor.

Amorim, besi işletmelerinin sayısındaki artışı, “Çünkü artık çok fazla yem var” sözleriyle açıkladı.

Brezilyalı yetiştiriciler, daha 2018’de, doğal bitki örtüsünü daha fazla yok etmeden üretimi artırmak için bu yönteme yöneliyordu.

Danışmanlık şirketi Athenagro’ya göre, 2010’dan 2025’e kadar et üretimi artarken mera olarak kullanılan alan yüzde 9 azaldı.

Hayvan refahı tartışması

Yoğun besi, hayvan refahı açısından da sorunlar yaratabiliyor.

REKLAM REKLAM

Animal Production Science adlı bilimsel dergide 2020’de yayımlanan bir araştırmaya göre, kötü yönetilen tesislerde sığırlar aşırı sıcak veya soğukta sığınacak yer bulamadıklarında ya da doğal biçimde otlama özgürlüğünden mahrum kaldıklarında sıkıntı yaşayabiliyor.

Avustralya Kraliyet Hayvanları Koruma Derneği’nin kıdemli bilim uzmanı Melina Tensen, “makul bir refah düzeyinin” sağlanabilmesi için beslenme, sağlık ve çevre koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Tensen, sığırların “yalnızca otlamak için değil, dinlenmek, geviş getirmek ve özellikle geceleri uzanmak için de” merayı tercih ettiğini belirtti.

REKLAM REKLAM

Tensen, “Bir hayvanı besi işletmesine koymak, bu seçeneği hemen ortadan kaldırıyor” dedi.

Avustralya’da sağlık ve güvenliğin izlenmesine yönelik gönüllü bir sistem olan Ulusal Besi İşletmeleri Akreditasyon Programı, geçen yıl katılımcı tesislerde 500’den fazla sorun tespit etti. Denetim başına ortalama 1,4 sorun belirlendi.

Buna rağmen, Avustralya’da sektör büyürken kurallara aykırılıklar bir önceki yıla göre azaldı.

Emisyonlar açısından bakıldığında ise besi işletmelerinin artması, şimdiye kadar hayvan sayısında artışa dönüşmedi. Sürü yönetimindeki verimlilik artışı, Avustralya’nın sığır eti üretimini bu yıl rekora doğru taşıyor. Ülkedeki sığır sayısı ise en yüksek seviyesini 2012’de görmüştü.

REKLAM REKLAM

Profesör Cowley, eşinin yakın zamanda kendisine, Avustralyalı çiftçilerin sığırlarından kaynaklanan metan emisyonlarını azaltmak için yapabilecekleri tek bir şeyin ne olacağını sorduğunu anlattı.

Cowley, verdiği yanıtı şöyle aktardı: “Onları besi işletmelerine koymak.”

Kaynak: Bloomberg HT
İlgili Haberler
Makroekonomi SON DAKİKA | Bakan Bayraktar: Pakistan'da muazzam maden kaynakları var CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi GRAM ALTIN NE KADAR? Çeyrek altın bugün kaç TL? 20 Kasım Kapalıçarşı güncel altın fiyatları: Altın neden düşüyor, neden düştü? Altın direnç tablosu-grafiği CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi BLACK FRİDAY NE ZAMAN? Efsane Cuma indirimleri hangi gün başlayacak? İşte Kasım indirim tarihleri! CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Tüketici güven endeksi kasımda yükseldi! TÜİK verileri açıklandı CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Türkiye'de şirket kuruluşları azaldı! Kapanan şirket sayısında dikkat çeken artış CNN Türk Ekonomi · az önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.