20 Kasım 2026, Cuma · 20:37 Piyasalar Kapalı
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

Üç maddede Trump, Putin ve Şi'nin tarihi görüşmesi

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Kasım'da bir araya geldi. Ancak üç liderin aynı masada resmi bir zirve formatında ilk kez düzenlediği toplantıda savaşlar…

Çin'in Şenzen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinin marjında görüşen üç liderin zirvesinde İran ve Ukrayna savaşları, Tayvan sorunu veya yapay zeka meselesiyle ilgili büyük kararlar gelmedi.

1 - Reagan ve Gorbaçov'un nükleer mesajı 41 yıl sonra yeniden gündemde

CNN'in analizinde, üç liderin görüşmeden sonra yayımladığı "barış deklarasyonunda" kullanılan "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" ifadesine dikkat çekiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Eski ABD Başkanı Ronald Reagan'ın bu sözü ilk kez 1982'de kullandığı, Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov'un 1985'teki Cenevre zirvesinin ardından yayımladığı ortak bildiride aynı ilkeyi benimsediği hatırlatılıyor. Ayrıca iki liderin de 1986'daki Reykjavik görüşmelerinde nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılması konusunda anlaşmaya yaklaştığı ifade ediliyor.

Ancak uzmanlar bu kez daha temkinli. Washington merkezli Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'ndan Tong Zhao, yeni bildirinin ülkelerin ortak çıkarlarından çok "üç nükleer güç arasında ne kadar az ortak zemin bulunduğunu" gösterdiğini savunuyor.

Liderler nükleer riskleri azaltmak için diyaloğu sürdürme kararı alsa da nükleer silahların azaltılmasına ilişkin bir müzakere takvimi açıklanmadı.

2 - "Barış deklarasyonunda" Ukrayna ve İran savaşları yok, UCM'ye karşı ortak tutum var

Yaklaşık 90 dakika süren görüşmenin ardından yayımlanan "barış deklarasyonunda" Ukrayna ve İran savaşlarından hiç söz edilmedi. Bildiride Birleşmiş Milletler'de (BM) reform çağrısı yapıldı. Ayrıca şu ifadelere yer verildi:

Üç ülkenin liderleri, devletlerin rızası ilkesinin ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin büyük önem taşıdığını kabul ederek Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) ve benzer diğer kuruluşların yargı yetkilerini kötüye kullanmamaları gerektiği konusunda mutabık kaldı.

Avrupa Birliği ise deklarasyonun ardından UCM ve BM'ye bağlılığını yeniden teyit etti.

UCM, Ukraynalı çocukların işgal altındaki bölgelerden Rusya'ya hukuka aykırı şekilde gönderilmesi nedeniyle savaş suçu işlendiğini savunarak Putin hakkında Mart 2023'te yakalama emri çıkarmıştı.

Bildiride ateşkes, barış müzakereleri veya savaşların sona erdirilmesine ilişkin herhangi bir takvim bulunmuyor.

3 - Şi, Trump ve Putin'e farklı protokoller uyguladı

New York Times'ın aktardığı diplomatik ayrıntılardan biri, Şi'nin iki lideri karşılarken uyguladığı "farklı protokol" oldu.

Şi, Trump'ı havalimanında bizzat karşıladı ve sarılarak selamladı. Putin ise aynı gün Çin'e geldiğinde Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Genel Ofisi Direktörü Cay Çi tarafından karşılandı.

ÇKP'nin İngilizce yayın organı Global Times'taki analizde, zirve hakkında şu değerlendirmeler paylaşıldı:

Çin-Rusya-ABD zirvesi, büyük ülkeler arasında yapıcı etkileşimler ve bu ülkelerin birbirleriyle iyi geçinmelerinin doğru yolunu keşfetmek için yeni imkanlar sunan bir başlangıç noktası olarak görülebilir. Bu zirve aynı zamanda, çok kutuplu bir çağda büyük ülkeler arasında farklı türden ilişkiler kurmayı birlikte araştırmaya yönelik önemli bir girişimdir.

Rus devletine ait haber ajansı TASS da "küresel toplumun uzun süren bir istikrarsızlık döneminden geçtiği" bu çağda üçlü zirvenin "her zamankinden daha önemli olduğu" vurgulandı.


Independent Türkçe, CNN, Reuters, New York Times, Global Times, TASS, AA

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA OKU

Hakkında daha ayrıntılı: çeviriABDRusyaÇİNAsyaDONALD TRUMPŞİ CİNPİNGvladimir putin

DAHA FAZLA HABER OKU

ÇEVİRİ Dünya

Trump, Latin Amerika'daki petrol zengini bölgeye göz dikti

ÇEVİRİ Dünya

Trump'ın GTA videosu tepki çekti: "Utanç verici"

ÇEVİRİ Dünya

Irak'ta kadın öğrencilere erkek akademisyen yasağı protesto ediliyor

Dünya

İsrail'in Washington Büyükelçisi: ABD askerleri İran yenildikten sonra ailelerine dönebilirler

İlgili Haberler
Makroekonomi Netanyahu'dan Trump'a İran baskısı: Washington'da temkinli bekleyiş Ekonomist · 3 saat önce Borsa Trump, İran savaşı kararını 5 Aralık'ta savunacak Foreks · 3 saat önce Makroekonomi Trump için 24 ayar altın sikke basıldı, satış fiyatı dikkat çekti Sözcü Ekonomi · 4 saat önce Makroekonomi Washington, Tahran ve manevraların sınırları Independent Türkçe · 4 saat önce Borsa Putin, Trump, Xi zirvesinden kim kazançlı çıktı? Finans Gündem (ing) · 5 saat önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.