Ahmet Kutman ‘yeni dünya’da eğitim gördü iki ekol birbirini tamamladı Üçüncü kuşak da şarap eğitimi aldı, 2000’lere doğru devreye girdi
MÜNİH’te “Alman Teknik Okulu” öğrencisi olan Nihat, 1923 yılında Türkiye’nin Münih Konsolosu’nun kapısını biraz da çekinerek tıklatıp, makamına girdi.
Nihat, Türkiye’den götürdüğü liraları Alman Markı’na çevirmek için Konsolos’tan randevu almıştı. Konsolos, sevecen tavırlaNihat’ı karşısına oturttu, hikayesini dinledi.
O yılların savaş halindeki yoksul Türkiye’sinden bir gencin yurt dışında okuması, ender rastlanan
bir durumdu. Konsolos Nihat’ı dikkatle dinledikten sonra babacan tavırla tavsiyede bulundu:
- Mürefteli olduğuna göre üzüm bağlarının diyarından geliyorsun. Almanya da bağlarıyla, şaraplarıyla ünlü bir memleket. Bağları gezip görmeni, bu konuyu da incelemeni tavsiye ederim. Mühendislik iyi ama şarapçılığı da bir düşün.
Soyadı kanunu çıkmadığı için henüz “Kutman” soyadını almamış olan Nihat Bey, ilk fırsatta Ren Nehri kıyısındaki bağları tura çıktı.
Asmalarla kaplı uçsuz bucaksız yeşil yamaçlar nehre doğru dimdik iniyor, etrafta bir metrekare bile sarı toprak görünmüyordu. Nehrin kenarı şarap tesisleriyle doluydu. Etraf bakımlı, insanlar da zengince idi.
Nihat Bey, gördüğü manzaradan etkilendi, o gün kararını verdi:
- Teknik okulu bırakıp bağcılık ve şarapçılık okumalıyım.
Kararını hemen hayata geçirdi, ertesi gün bağcılık ve şarapçılık okulu öğrencisi oldu. Nihat Bey, yeni okuluna başlarken soyu 17. yüzyıla dayanan ailesinin tarihçesi gözünün önüne geldi:
- Zamanın padişahı ile ters düşen Konyalı Hacı Kutman Bey ve ailesi, sonradan Tekirdağ adını alacak“Tekfurdağı Sancağı”na, Rumların yoğunlukta olduğu Mürefte’ye sürgün edilmişti. 1903 yılında Anadolu kökenli ailenin 5 çocuğundan biri olarak dünyaya gelmişim.
- Mürefte adı, yörenin tarımsal zenginliğinden dolayı antik çağlarda verilen“Binbirçiçek” anlamındaki “Mryofto”dan geliyordu. Mürefte o yıllarda bağlarla kaplıydı. Babam Ahmet Ağa ise bir tuğla ve kiremit fabrikasının sahibiydi.
- Yakınlarda lise olmadığından Edirne Lisesi’nde okudum. Liseyi bitirdiğimde babam,“Senin için güzel bir plan yaptım. Ticarete yatkınsın. İstanbul’da bakkallık yapacaksın. Dükkanı hazırladım, tapusunu da alıyorum” dedi.
- Abim Lozan’da iktisat okuyordu. Benim de hayalim öğrenimimi sürdürmekti. Gözlerim doldu, babamın odasından çıktım. Bir süre babamla çekiştik. Sonunda benim istediğim oldu. Çok az harçlıkla Almanya’ya mühendislik okumaya geldim.
Nihat Bey’in Münih’teki teknik okuldaki 11 ayını yakıp bağcılık ve şarap okuluna devam ettiği günlerde Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş, Yunanistan’la nüfus mübadelesi başlamıştı. Trakya’da bağcılığı yürüten Rumlar Yunanistan’a giderken, oradan da dağ köylerinde tütüncülükle uğraşan Türkler gelmişti.
O dönemde Trakya’daki bağlar başıboş kaldı. Nihat Bey’in Almanya’daki bağcılık ve şarapçılık eğitimi çok önemli hale gelmişti.
Nihat Bey, 1926’da öğrenimini bitirip Türkiye’ye döndü ve o günlerdeki şarap piyasasının kalbi olan Galata’da Doluca Şarapları’nın temellerini attı. Firmanın ilk adı “Vinokol Şarap Evi” olarak belirlendi.
Mürefte’de üretilen şarap, büyük mavnalarla denizyolu ile İstanbul’a getiriliyordu. Tophane, Kuruçeşme ve Samatya’daki semtlerdeki “Şarap Sokağı” veya “Şarap İskelesi Sokağı” isimler de o yıllara dayanıyordu.
Başlangıçta yerel üzümlere dayalı üretim yapan Nihat Bey, 1935’te tekrar Avrupa’ya gitti, Almanya ve Fransa’dan “Semillon”, “Cinsault”, “Gamay” ve “Riesling” çubuklarını getirip Mürefte’de dikti. 1940’lı yıllarda Mürefte’deki “Doluca” tepesinden esinlenerek kestiği faturalara, “Doluva ve Vinikol Şarap Evi” yazmaya başladı. Böylece “Doluca” adı ilk kez telaffuz edilmiş oldu.
1946 yılında Tekel Genel Müdürlüğü Ankara’da Türkiye’nin ilk bağcılık ve şarapçılık kongresini toplandı. Nihat Kutman, katıldığı oturumda şunları anlattı:
- Bir profesörün raporundan filoksera yaşadığı zaman Fransa’nın Bursa havalisinden çok şarap çektiğini ve bu şarapların Fransa’da yüksek efsaf kazandığını öğrendim.
- Acaba dünya literatürüne girmiş bir şarapçılık bugün nasıl ortadan kalkmıştır? Aynı profesör şarapçılığın Balıkesir’de de mühim olduğunu ifade buyurmuşlardır.
- Bugün ise Balıkesir’de bir damla şarap yapacak şarapçılık kalmamıştır. Mürefte ise 13-14 milyon kilo şarap yapmıştır. İki saat mesafede Kırklareli’de üç mislimiz şarap yapılıyordu.
- Bugün oralarda da şarapçılık yok, Mürefte’de ise var. Bu nasıl olmuştur? Mübadeleyi takip eden günlerde şarapçılığa değer veren, manasını anlayan ve meslek haline sokan birkaç evladın gelmesiyle olmuştur.
Doluca Yönetim Kurulu Üyesi Sibel Kutman Oral, Mehmet Yalçın’ın yazdığı “Doluca 100 Yaşında, 1926-2026, Türk Şarapçılığının Öncüsünün İlk Yüzyılı” kitabını gönderdi.
Doluca’nın temellerinin atıldığı dönemin öyküsünü Mehmet Yalçın’ın kaleminden okudum. Kitapta aynı zamanda sektörün 100 yıllık öyküsünden kesitler de yer alıyor…
103 yıl önce Türkiye’nin Münih’teki Konsolosunun tavsiyesinin sektörün köklü şirketlerinden birinin doğuşuna vesile olduğu dikkati çekiyor…
Ahmet Kutman ‘yeni dünya’da eğitim gördü iki ekol birbirini tamamladı
MİHRİVER Hanım’la evli olan Nihat Kutman’ın oğlu Ahmet Kutman, 1944 yılında dünyaya geldi. Ahmet Kutman, Mehmet Yalçın’ın kaleme aldığı 100’üncü yıl kitabında şarapla ilgili ilk anısını şöyle anlattı:
- 11 yaşındayken Mürefte’de elektrik yoktu. Üzümle katır sırtında küfeyle gelir,“şırapana”ya dökülür, üzerindeki presin çıkrığı çevrilir ve pırıl pırıl bir şıra akardı. Kalan ıslak üzümleri de üzerine çıkan dört kişi ezerdi. Ben de küfeler tartılırken kayıt tutardım.
- Babam bir yandan üzüm kabuklarından maya geliştirir, şarapları onlarla mayalardı.
Liseyi Robert Kolej’de okuyan Ahmet Kutman, ikinci sınıftayken AFS bursu kazandı. California’da bir ailenin yanına yerleşti. Ev sahibi, dünya çapında bir önoloji fakültesine sahip olan Davis Üniversitesi’nde Veterinerlik profesörüydü. Ahmet Kutman’a bir tur önerdi:
- Madem şarap üreten bir aileden geliyorsun. Sana bir günlük bir şarapçılık bölümünü gezdireyim. Bölümün başkanı arkadaşım.
Ahmet Kutman, iki saatlik gezinin ardından kararını verdi:
- Ben de bu güzel kasabada babam gibi şarapçılık okuyabilirim.
Ahmet Kutman, 1969 yılında Mürefte’deki bağ bozumuna koltuğunun altına Davis Üniversitesi Önoloji Fakültesi diploması ile katıldı.
Babası Nihat Kutman, eğitimini “eski dünya”nın ünlü şarap bölgelerinden birinde, Ren kıyılarındaki bağlarla kaplı Geisenheim’da almıştı.
Ahmet Kutman ise, “yeni dünya” denilen topraklarda, California’da eğitim görmüştü. “Yeni dünya”da eğitim görmesi, onun açısından zamanla avantaja dönüştü. İki farklı ekolden yetişen baba-oğul, bu yönleriyle birbirlerini tamamladı.
Üçüncü kuşak da şarap eğitimi aldı, 2000’lere doğru devreye girdi
DOLUCA Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Kutman, Robert Kolej’de tanıştığı Porto Riko’lu Suzan Rodriguez ile birleştirdi. Oğlu Ali 1973’te, kızı Sibel de 1975 yılında dünyaya geldi.
Doluca’nın kurucusu babası Nihat Bey, 1981 yılında 78 yaşındayken vefat etti. Nihat Bey, savaşlar ve yokluklar görmüş bir kuşağın temsilcisi olarak hızlı büyümekten çekinen, tedbirli olmayı ön planda tutan bir girişimciydi.
Ahmet Kutman ise 1980’lerde ülkenin dışa açıldığı, ekonominin canlandığı ve devlet teşvikleriyle gelişen turizmin talebi artırdığı bir ortamda vites yükseltti, kapasiteyi büyüttü, ürün yelpazesini genişletti.
Ahmet Kutman, oğlu Ali ve kızı Sibel’in eğitimi için de adres olarak ABD’yi belirledi. Sibel Kutman, Connecticut ve California’da işletme okudu, dans ve şarap eğitimleri aldı.
Ali Kutman ise yine California’da Napa Valley College’da önoloji ve vitikültür öğrenimi gördü. 2000’li yıllar yaklaştığında ailenin üçüncü kuşağı da şirkette devreye girdi.
Profesyonel düzeyde dansçı olan Sibel Kutman Oral, Türk şarap sektörünün aydınlık ve dinamik yüzü oldu. Şirkette daha çok pazarlama tarafında öne çıktı. Ali Kutman da, şirkette üretim tarafına odaklandı.
Şirketin üretim kapasitesi 14 milyon litreyi bulsa da, “butik” üretim felsefesiyle yola devam edilme yönünde strateji benimsendi.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.