Nitekim Körfez başkentleri de yavaş yavaş İran'la iletişim kanallarını yeniden açmaya, sınırlı da olsa bir normalleşme sürecine yönelmeye başlamıştı.
Örneğin, bugünlerde Trump'ın ikinci dalga saldırıları başlattığını duyurduğu bir dönemde, bundan yalnızca birkaç hafta önce İran ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında uçuş seferlerinin yeniden başlaması ihtimali dahi konuşuluyordu.
Ancak gelinen noktada bütün bu barış ihtimalleri büyük ölçüde sekteye uğramış, diplomasi masaları devrilmiş durumda.
Körfez ülkeleri ABD'ye karşı daha temkinli
Bununla birlikte Körfez ülkelerinin bu kez geçmişten farklı bir tutum sergilediğini görüyoruz.
Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı daha temkinli hareket ediyor, Washington'a koşulsuz destek veren eski yaklaşımın dışına çıkarak daha dengeli bir politika izlemeye çalışıyorlar.
Körfez başkentlerinin savunma politikalarında da bu değişimi görmek mümkün. Bir yandan savunma harcamalarını artırırken diğer yandan güvenlik ilişkilerini çeşitlendirmeyi tercih ediyorlar.
Batı ile ilişkilerini sürdürseler de bu ilişkileri yalnızca ABD merkezli değil; Avrupa ülkelerini ve Türkiye'yi de içine alan daha geniş bir perspektifle şekillendirmeye çalışıyorlar.
İran ile Körfez arasındaki ilişkiler yeniden şekilleniyor
Bugün itibarıyla Tahran ile Körfez ülkeleri arasındaki ilişkilerin mükemmel bir noktada olmadığını söylemek zor değil.
Ancak bundan sonraki süreci değerlendirebilmek için ülkeleri ayrı ayrı ele almak gerekiyor.
Katar, geçmişte olduğu gibi İran'a karşı daha temkinli, daha ılımlı ve hatta zaman zaman daha sıcak bir politika izlemeye devam edecek gibi görünüyor.
fazla okuBu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bu yaklaşım, Doha'nın kendi çıkarları açısından da rasyonel bir tercih olarak değerlendirilebilir.
Birleşik Arap Emirlikleri ise savaş boyunca kendi topraklarına İsrail'den bile daha fazla saldırı alan ülkelerden biri oldu. Ancak bu saldırıları büyük ölçüde başarılı biçimde engelledi ve sınırlı kayıplarla atlattı.
Bu nedenle Abu Dabi'nin İran'a karşı daha dikkatli bir tutum sergilemesi beklenebilir. Ancak BAE yönetiminin, İran'ı tamamen karşısına almadan; Tahran'la arasına kontrollü bir mesafe koyarak daha gerçekçi ve dengeli bir diplomasi izleyeceği görülüyor.
Suudi Arabistan'ın dengeli politikası
Suudi Arabistan açısından ise tablo biraz daha farklı.
Riyad, İran'la normalleşme sürecine girmiş, diplomatik ilişkileri yeniden kurmuş, büyükelçi atamalarını gerçekleştirmiş ve geçmiş gerilimleri geride bırakarak yeni bir sayfa açmaya çalışıyordu.
Ancak savaşın başlamasıyla birlikte Suudi Arabistan, kendi topraklarında ve hatta başkentine yakın bölgelerde saldırı tehdidiyle karşı karşıya kaldı.
Bu nedenle Riyad'ın daha temkinli davranması beklenebilir. Ancak Suudi Arabistan'ın İran'la ilişkilerini tamamen koparmak yerine, kısa sürede yeniden dengelemeye çalışması da olası görünüyor.
Kuveyt ve Bahreyn için daha zorlu süreç
Bahreyn ve Kuveyt ise savaş sırasında daha büyük zarar gören ülkeler arasında yer aldı.
Bu nedenle İran'la diplomatik ilişkileri yeniden canlandırma konusunda daha mesafeli davranmaları bekleniyor.
İran'ın Suudi Arabistan, BAE ve Katar ile ilişkilerinde belirli kanallar açık kalırken; Kuveyt ve Bahreyn ile normalleşme süreci çok daha yavaş ilerleyebilir.
Hatta bu ülkeler açısından yeniden güven inşa edilmesi yıllar alabilir.
Ancak bölgenin yeniden istikrara kavuştuğu bir senaryoda Kuveyt, Bahreyn ve İran'ın geçmişteki yakın ilişkilerine tamamen dönmese bile daha ılımlı politikalar geliştirmesi mümkün olabilir.
Umman'ın kritik arabuluculuk rolü
Bu süreçte belki de en kritik ülke Umman olacak.
Hürmüz Boğazı'nın çıkışında bulunan Umman, bölgedeki stratejik konumu nedeniyle bu geçiş üzerinde önemli bir etkiye sahip.
Hatta İran da zaman zaman Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin yalnızca kendisi ve Umman tarafından düzenlenebileceğine ilişkin açıklamalar yaptı.
Umman şu anda arabulucu rolünü koruyor ve ne Amerika ile ne de İran ile tamamen yakınlaşmış bir pozisyon sergiliyor.
Ancak Maskat'ın Tahran'la ilişkilerini koparması ya da İran'dan tamamen uzaklaşması beklenmiyor.
Hamaney'in cenazesi yeni dönemin işareti oldu
Körfez ülkeleri ile İran arasındaki ilişkilerin geleceğini anlamak için önemli göstergelerden biri de Hamaney'in cenazesinde ortaya çıkan tablo oldu.
Cenazeye Suudi Arabistan, Katar ve Umman katılırken diğer Körfez ülkeleri katılmadı.
Bu durum, söz konusu ülkelerin İran'la gelecekte diplomatik ilişki kurmayacağı anlamına gelmiyor.
Ancak diplomasi kanallarının yeniden açılması ve 28 Şubat öncesindeki gibi daha temkinli ilişkilerin yeniden inşa edilmesi için uzun bir sürece ihtiyaç olduğu açık.
Bu süreçte Körfez ülkelerini kolay günler beklemiyor. Bölge, güvenlik dengelerinin ve diplomatik ilişkilerin yeniden şekilleneceği sancılı bir dönemden geçecek.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
DAHA FAZLA OKU Hakkında daha ayrıntılı: KörfezİRANABDMurad Ali
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.