Bakan Kacır: Dijital parya olmayalım

YAYINLAMA 30 Temmuz 2026 00:00

GÜNCELLEME 30 Temmuz 2026 00:12

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

MEHMET KAYA

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Yazılım Meclisi tarafından organize edilen TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesinde, bu alandaki gelişmeler ve eğilimler yanında, yazılım firmaları ile olası kullanıcıların katıldığı B2B toplantıları da gerçekleştirildi. Zirvenin ana hedeflerinden biri, firmaların, özellikle KOBİ’lerin sayısal dönüşümü, yapay zeka unsurlarını kullanmada yerli yazılım ve çözümleri kullanma oranının artırılması olarak vurgulandı.

Zirvenin protokol oturumunda konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, artan veri işleme kapasitesiyle desteklenen yapay zekanın bu alanı bir gelecek hayalinden çıkararak günlük hayata kattığını hatırlattı. 2025 itibariyle dünya yapay zeka yatırımlarının 1,5 trilyon dolara ulaşmasıyla, firmaların yapay zekayı değer zincirlerine eklediği bir güçlü dönemin başladığını vurgulayan Kacır, bunun fırsatlar kadar riskler de barındırdığını vurguladı.

“YZ'yi doğru yönetirsek toplumsal refah için stratejik bir kaldıraç olur”

Türkiye açısından bu alandaki rekabeti korumanın önemine işaret eden Kacır sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kritik teknolojilere, hesaplama altyapılarına ve nitelikli veriye erişimin az sayıda ülkede ve şirkette yoğunlaşması, dünyanın geri kalanı için derin bir teknolojik bağımlılık riski doğuruyor. Kendi verisini yönetemeyen, kendi yapay zeka modellerini geliştiremeyen ve kritik dijital altyapılarını inşa edemeyen ülkelerin geleceğin dünyasında dijital parya olmaya mahkum edilecekleri bir gerçek. Yapay zekanın güvenliği, adil, etik ve sorumlu biçimde kullanımı için küresel bir zemin eksikliği, veri güvenliğinden fikri mülkiyet haklarına, algoritmik tarafsızlıktan şeffaflığa uzanan pek çok riske kapı aralıyor. Bu riskleri doğru şekilde yönettiğimiz takdirde yapay zekayı üretkenlik, yenilik ve toplumsal refah için stratejik bir kaldıraca dönüştürebiliriz.”

Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında "insan gücü" yetişecek

Bakan Kacır, bu alandaki gelişmeyi sağlamak üzere sürekli olarak destek ve çağrı programları açtıklarını belirterek, hali hazırda başvuruya açık olanlar bulunduğunu ve firmaları bunlardan yararlanmaya çağırdı. Rekabet Öncesi İşbirliği Programı kapsamında Türkçe Büyük Dil Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısına dikkati çeken Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, bu alandaki faaliyetleri destekleyecek altyapının da kurulmakta olduğunu, süper bilgisayarlara erişim gibi imkanları açtıklarını belirtti.

Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında insan gücü yetiştirmenin başlıklardan biri olduğunu anlatan Bakan Kacır, 10 bin yapay zeka uzmanı, 100 bin uygulama profesyoneli yanında, sağlık, tarım, eğitim, e-ticaret gibi farklı alanlarda en az 2 bin kamu veri setinin iletişime açılmasının sözkonusu olduğunu kaydetti. Altyapı tarafında 2030’a kadar en az 1 GW veri merkezi hedefini hatırlatan Bakan Kacır, “Kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayırarak teknolojik dönüşümü kamu politikalarımızın ayrılmaz bir unsuru haline getireceğiz” dedi.

YZ'yi iş süreçlerine entegre etmeyi planlayan firmalara davet

Yapay zeka alanında üniversiteler ve şirketler bünyesindeki birikiminin ekonomik değere dönüşmesine aracılık eden programın ilk 4 çağrısında 62 işbirliği projesini desteklediklerini bildiren Kacır "Yapay zeka sistemlerini iş süreçlerine entegre etmeyi planlayan firmaları programın 5'inci çağrısına başvurmaya davet ediyorum. Yapay zeka modellerinin toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtması, teknolojik bağımsızlığımız açısından büyük önem taşıyor. Bu doğrultuda BİLGE dil modelimizi yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açacağız" açıklamasında bulundu.

Hisarcıklıoğlu: Yerli girişimcilerimizi daha fazla destekleyip, öne çıkarmalıyız

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da konuşmasında zirveye 53 farklı ilden katılımcı gelmesinden memnuniyetini vurguladı. Türk Yapay Zeka Ekosistemi Raporunda, yerli girişimlerin uyum düzeyinin düşük görüldüğünü, bunlar içinde de yerli girişimlerin çözümünü kullananların yüzde 6,3’te kaldığını belirten Hisarcıklıoğlu, “Demek ki yerli ve milli girişimcilerimizi daha fazla destekleyip, onları öne çıkarmamız gerekiyor. Burada da iki temel darboğaz var; 1) Finansman sorunu, 2) Yerli ürüne iç talep eksikliği” dedi.

Hisarcıklıoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın uygulamaya aldığı KOSGEB Programı, Eylem Planı, veri merkezi-yapay zeka yatırımlarına ayrılan 3 milyar dolarlık destek paketinin bu doğrultuda atılmış başarılı adımlar olduğunu söyledi. BM Teknoloji ve İnovasyon Raporunda, 5 yıl içinde yapay zeka piyasa değerinin 4,8 milyar doları bulacağı tahminini hatırlatan Hisarcıklıoğlu, bu değerle yeni teknoloji unsurları arasında nesnelerin interneti, blokzincir, elektrikli araçları geçeceğini vurguladı.

Dünyanın en kıymetli arazisi, akıllı telefon ekranları oldu

Hisarcıklıoğlu, bu değişimin iyi yönetilmesinin şart olduğunu belirterek şunları kaydetti: “İş dünyamız açısından baktığımızdaysa, günümüzde dünyanın en kıymetli arazisi, akıllı telefon ekranları haline gelmiştir. Şirketlerin bu ekranda yer kapabilmesi de, yapay zekâ entegrasyonuna bağlıdır. Şu an hızla büyüyen dev şirketlerin ortak özelliği, yapay zekâ tabanlı, kişiselleştirilmiş tüketici deneyimini merkeze almalarıdır. Şirketler, rekabetçi kalabilmek için, tüm ürün ve iş süreçlerini yapay zekâ destekli dijital ortamlara taşımak zorundadır. Dijital dönüşümü başarıyla uygulayan işletmeler, gelirlerini ve küresel pazarlara giriş yeteneklerini artırıyor.”

Barut: Biz ne gümrük, ne yol, ne başka bir şey kullanıyoruz, en masrafsız sektörüz

TOBB ETÜ’nün Yapay Zeka Mühendisliği bölümünü ilk kuran üniversite olduğunu hatırlatan Hisarcıklıoğlu, insan kaynağının bu alanda en önemli rolü üstlendiğinin altını çizdi.

TOBB Yazılım Meclisi Başkanı Ertan Barut da konuşmasında, yazılım sektörünün ürettiği değer bakımından benzersizliğine işaret ederek, hem şirketlere kattığı değer, hem de ihracat alanına yönelik olarak “Biz ne gümrük, ne yol, ne başka bir şey kullanıyoruz. Dolayısıyla en masrafsız sektörüz. Katma değerimiz çok yüksek. Bu aşamadayız” dedi. TOBB Yazılım Meclisinin TOBB’un da girişimleriyle sanayicilerin ve KOBİ’lerin sayısal dönüşümü yanında, yerli yazılımla dönüşümünü kendisine misyon edindiğini hatırlatan Ertan Barut, bu amaçla çalışmalara açık olduklarını kaydetti.

En az 5 sektörde deney alanları kurulacak

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, kamuoyunca da yakından takip edilen TÜBİTAK Bilge Büyük Dil Modeli'nin yakın zamanda geliştiricilere açılacağını duyurdu. 5 sektörde uygulamaların denenebilmesi için bir kapasite tahsis edileceğini de belirten Kacır sözlerini şöyle sürdürdü: "Yenilikçi çözümlerin güvenli biçimde geliştirilip test edilebilmesi için en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kuracak, girişimcilerimize öngörülebilir ve yeniliği destekleyen bir uygulama zemini sunacağız. Kuşkusuz yapay zeka modellerinin toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtması teknolojik bağımsızlığımız için de büyük önem taşıyor. Bu doğrultuda TÜBİTAK tarafından 37 milyar parametreyle geliştirilmiş bilge dil modelimizi yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açacağız. Türkiye'nin yapay zeka devriminin sunduğu ekonomik değerden ve çok yönlü fırsatlardan en üst düzeyde istifade etmesini inşallah hep birlikte sağlayacağız. Bu vizyonun sahadaki taşıyıcıları yenilikçi girişimlerimiz ve ekonomimizin omurgasını oluşturan KOBİ'lerimiz olacak. Yapay zeka girişimlerimizin sermaye erişimini artırmak için YZ odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolar kamu kaynağı yönlendiriyoruz." Bakan Kacır konuşmasının sonunda KOBİ'lere yönelik olarak da KOSGEB üzerinden yapay zeka kredi programının başlatıldığını hatırlattı.