Amazon'da tarihi keşif: Ormanların altında yüzlerce gizli yapı ortaya çıktı

YAYINLAMA 30 Temmuz 2026 08:19

GÜNCELLEME 30 Temmuz 2026 08:21

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

MÖ 600 ile MS 850 yılları arasında Amazon'un güneybatısında hüküm sürdüğü düşünülen Aquiry medeniyeti, bölgeye hendeklerle çevrili devasa geometrik toprak yapılar (geoglifler) inşa etti.

Bu gizemli uygarlığın izleri, Helsinki Üniversitesinden arkeo-antropolog Martti Parssinen'in liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi tarafından gün yüzüne çıkarıldı. Ekip, LIDAR teknolojisiyle gerçekleştirdiği havadan lazer taramaları sayesinde yağmur ormanlarının yoğun bitki örtüsünün altında gizlenmiş yüzlerce yapıyı ayrıntılı şekilde haritalandırdı.

Amazon'da ezber bozan keşif: 396 yeni antik yapı tespit edildi

Araştırmacılar, Amazon bölgesinde toplam 4 bin 497 kilometrekarelik alanı LIDAR teknolojisiyle tarayarak, 396'sı daha önce bilinmeyen toplam 432 antik toprak yapıyı tespit etti. İncelenen alanın, Amazon havzasının yüzde 3'ünden daha azını kapsamasına rağmen elde edilen bulgular, bölgede keşfedilmeyi bekleyen çok daha büyük bir antik yerleşim ağının bulunabileceğine ve medeniyetin sanılandan çok daha geniş bir alana yayıldığına işaret etti.

Bilim insanlarından çarpıcı tahmin: Amazon'da 3 milyonluk antik medeniyet yaşamış olabilir

Bilim insanları, elde edilen bulgular ışığında Aquiry medeniyetinin en parlak dönemini MS 200 yılı civarında yaşadığını ve yaklaşık 183 bin kilometrekarelik geniş bir alana yayıldığını öngörüyor. Araştırmacılar, bölgede 24 bin ila 30 bin arasında toprak yapının bulunabileceğini, bu yerleşimlerde ise toplam nüfusun 1,2 milyon ile 3 milyon arasında değişmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Amazon'daki antik yaşamın sırrı çözüldü: Topluluklar tören alanlarında buluşuyordu

Araştırmacılara göre Aquiry kültürü, merkezi bir krallık ya da imparatorluktan ziyade ortak gelenekler etrafında birleşen topluluklardan oluşan geniş bir ağ yapısına sahipti. Ahşaptan inşa edilen konutlar zaman içinde yok olurken, derin hendeklerle çevrili törensel ve siyasi toplanma alanları günümüze kadar ulaştı. Bilim insanları, bu yapıların birbirine geniş yol ağlarıyla bağlandığını ve bölgenin gelişmiş bir yerleşim düzenine sahip olduğunu belirtiyor.

Amazon'a bakış değişiyor: "El değmemiş orman" efsanesi çöktü

LIDAR taramalarından elde edilen bulgular, Amazon yağmur ormanlarının tamamen el değmemiş ve bakir bir doğa alanı olduğu yönündeki uzun yıllardır kabul gören görüşü sorgulamaya açtı. Araştırmacılar, MS 200'lü yıllarda bölgenin mısır, manyok, kabak ve pamuk tarlalarıyla çevrili planlı yerleşimlerden oluştuğunu, çevredeki ormanların ise meyve ve fındık ağaçlarıyla bilinçli şekilde yönetildiğini ortaya koydu.

Bilim insanları, MS 850 yılı civarında ortadan kaybolduğu düşünülen Aquiry medeniyetinin neden çöktüğünü ve MS 1000 yılına kadar bölgede neler yaşandığını aydınlatmak için çalışmalarını sürdürüyor. Araştırmanın bulguları, dünyanın saygın bilim dergilerinden Nature'da yayımlandı.