Tuna çekildi, Romanya iki reaktörü kapattı

Tuna çekildi, Romanya iki reaktörü kapattı

Tuna Nehri'nin rekor düşük seviyeye inmesi Romanya'da iki nükleer reaktörü aynı anda devre dışı bıraktı. Macaristan'daki Paks santrali yüzde 50'nin altında çalışırken tam kapanma ihtimali 31 Temmuz'a kadar gündeme geldi.

Murat Ali Oral 30 Temmuz 2026 14:32 30 Temmuz 2026 14:38 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Tuna Nehri’ndeki kuraklık, Orta Avrupa’nın elektrik üretimini doğrudan etkilemeye başladı. Romanya, Cernavoda Nükleer Santrali’ndeki iki reaktörü devreden çıkarırken Macaristan, Paks Nükleer Santrali’nde üretimi yarıdan fazla azalttı.

Nükleer santrallerin soğutma suyu ihtiyacını karşılayamayan nehir, elektrik ithalatı ve fiyatları üzerinde yeni baskı oluşturdu. Düşük su seviyesi yük taşımacılığını ve turistik nehir seferlerini de aksattı.

Paks yüzde 50’nin altında

Macaristan’daki Paks Nükleer Santrali, pazartesi günü üretimi azaltmaya başladı. Dört reaktörün toplam 2 bin megavatlık kurulu gücü bulunurken santral şu anda kapasitesinin yüzde 50’sinden daha düşük seviyede çalışıyor.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Tuna’daki düşüşün sürmesi halinde santralin 30 veya 31 Temmuz’da tamamen kapatılabileceğini açıkladı. Paks, normal koşullarda ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılıyor.

Macaristan’ın 3 bin 600 ile 3 bin 800 megavat arasında elektrik ithalat kapasitesi bulunuyor. Hükümet, Paks’ın tamamen kapanması halinde talebin ithalatla karşılanabileceğini belirtti.

Romanya iki reaktörü kapattı

Romanya, Cernavoda Nükleer Santrali’ndeki ikinci reaktörü de 30 Temmuz’ın ilk saatlerinde devreden çıkardı. İlk reaktör, Tuna’daki su seviyesinin düşmesi nedeniyle üç gün önce kapatılmıştı.

Her biri 706 megavat gücündeki iki reaktör, Romanya’nın elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini sağlıyor. Düşük su seviyesi nedeniyle iki ünitenin aynı anda devreden çıkarılması ülke tarihinde ilk kez yaşandı.

İki reaktörün kapanması Romanya’nın elektrik ithalatı ihtiyacını artıracak. Sıcak hava nedeniyle yükselen klima kullanımı da talep tarafındaki baskıyı büyütüyor.

Elektrik açığı büyüdü

Romanya’da haftalık en yüksek elektrik talebinin 7,3 gigavata ulaşması bekleniyor. İkinci reaktörün kapanmasından önce yerli üretim 4,3 gigavat seviyesine kadar gerilemişti.

Ülkenin normal dönemlerdeki ortalama elektrik üretimi yaklaşık 7 gigavat düzeyinde bulunuyor. Nükleer üretimin devreden çıkması, spot elektrik fiyatlarında yükseliş ve komşu ülkelerden ithalatın artması riskini beraberinde getiriyor.

Macaristan hükümeti de olası bir acil durumda elektrik ve su tüketimi geçici olarak sınırlandırılabilecek büyük sanayi şirketlerini belirlemeye hazırlanıyor.

Debi üçte bire indi

Tuna’nın Romanya’ya giriş noktasındaki debisi saniyede 1.650 metreküpe kadar geriledi. Temmuz ayı ortalaması ise saniyede yaklaşık 4 bin 750 metreküp seviyesinde bulunuyor.

Yetkililer, nehir debisinin 4 Ağustos’ta saniyede 1.500 metreküpe kadar düşebileceğini tahmin ediyor. Tuna’da ölçülen tarihi dip seviye, 1985 yılında kaydedilen saniyede 1.400 metreküp olmuştu.

Budapeşte’de nehir seviyesi 23 santimetreye indi. Böylece 2018’de kaydedilen 33 santimetrelik önceki rekor da aşıldı.

Taşımacılık da durdu

Tuna’daki düşük su seviyesi yalnızca enerji üretimini etkilemedi. Yük gemilerinin büyük bölümü seferlerini durdururken nehir turizmi de farklı iskelelere ve güzergâhlara yöneldi.

Gemilerin taşıma kapasitesini azaltması, tahıl, yakıt ve sanayi ham maddelerinin sevkiyat maliyetlerini artırabilir. Avrupa’nın en yoğun iç su yollarından birindeki aksama, bölgesel tedarik zincirlerine yeni baskı getiriyor.

Önümüzdeki günlerde yağış miktarı, hava sıcaklıkları ve Tuna’nın debisi izlenecek. Nehir seviyesinin düşmeye devam etmesi halinde Macaristan’daki Paks santralinin tamamen kapanması ve sanayi tüketimine sınırlama getirilmesi gündeme gelebilir.

Kaynak: HABER MERKEZİ