Dev fabrikalarda istihdam eriyor

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) iki ayrı araştırmasına göre Türkiye’nin en büyük 1000 şirketinde 2025’te toplam istihdam, 2024’e göre yaklaşık 27 bin kişi azaldı.

2025’te istihdam, sanayide 169 bin, tarımda 267 bin kişi azaldı. Buna karşılık hizmette 318 bin, inşaata ise 62 bin kişilik istihdam artışı yaşandı. Sanayi istihdamının toplam istihdamdaki payı da 2024’te yüzde 20.7’den 2025’te yüzde 20.2’ye geriledi. Bu oran, 2020’den bu yana en düşük seviyeye işaret etti.

İstihdamdaki gerileme, İSO’nun 2025 yılına ilişkin Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu ve Türkiye’nin İkinci 500 Büyük
Sanayi Kuruluşu araştırma-
larında da görüldü.

803 BİNE GERİLEDİ

Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına göre sanayi devlerinin istihdamı 2025’te yüzde 2.2 yani 20 bin 568 kişi azaldı ve 803 bin 677 kişide kaldı. İstihdam kaybı özel kuruluşlarda 16 bin 200, kamu kuruluşlarında ise 4 bin 368 kişi oldu.

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasına göre de 2025’te istihdam kaybı yüzde 2.2 olarak açıklandı. Bu şirketlerin toplam istihdamı 6 bin 404 kişi azaldı ve 284 bin 876 kişide kaldı. Araştırmaya göre özel kuruluşların istihdamı yüzde 2.1 azaldı, kamu kuruluşlarındaki istihdam kaybı da yüzde 3.4 oldu. Böylece Türkiye’nin en büyük 1000 şirketinde istihdam kaybı 26 bin 972 kişiye ulaştı.

Ücretlerdeki reel artış geriledi

Sanayi devlerinin ödediği brüt maaş ve ücretteki reel artışın yavaşlaması dikkat çekti. Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına göre 2022’de 193.9 milyar lira olan toplam brüt maaş ve ücret ödemeleri, 2023’te 425.8 milyar, 2024’te 812.8 milyar, 2025’te ise 1.1 trilyon liraya ulaştı. Yıllık ortalama tüketici enflasyonundan arındırıldığında ücretlerdeki reel artış oranı ise 2025’te, 2022’nin de gerisinde kaldı. Yıl sonu tüketici enflasyonundan arındırıldığında maaş ve ücretler 2022’de yüzde 8.6 arttı. Yüksek enflasyonun etkisiyle 2023’te bu oran yüzde 31, 2024’te yüzde 20.42, 2025’te yüzde 5.9 oldu.